Content creator Quỳnh Trâm: Hoàn thành trước, hoàn hảo sau

Khi bắt tay làm một video về cà phê Việt Nam, Quỳnh Trâm nhận ra đây là một câu chuyện quá rộng. Cà phê không chỉ là một thức uống, mà còn gắn với lịch sử, văn hóa, thói quen và nhịp sống của người Việt. Cố kể đầy đủ sẽ khiến một video ngắn khó tránh khỏi việc chứa nhiều thông tin nhưng thiếu đi cảm xúc.

Quyết định thu hẹp câu chuyện, Trâm nhớ đến những người bạn quốc tế và trải nghiệm có phần “hài hước” của họ khi lần đầu uống cà phê tại Việt Nam. “Say bản sắc, chậm bước đi” vì thế đã chuyển sang góc nhìn về trải nghiệm văn hóa cà phê Việt, điều Trâm tin rằng “bạn hay tôi đều có thể cảm nhận được sợi dây liên kết”.

Sự thay đổi ấy không chỉ giúp tác phẩm tìm được cách kể gần gũi hơn, mà còn phản ánh chính tinh thần sáng tạo của Quỳnh Trâm: luôn chuẩn bị cho hành trình, nhưng cũng sẵn sàng để những điều diễn ra ngoài kế hoạch dẫn câu chuyện sang một hướng khác. Trâm mô tả quá trình làm phim là “20% chuẩn bị và 80%… tùy duyên”.

Từ câu chuyện cà phê đến một lời nhắc sống chậm

Quỳnh Trâm đến từ Nhà Chapo và hoạt động với nghệ danh Thelemona. Cô yêu thích khám phá, trải nghiệm cuộc sống và lưu lại các khoảnh khắc bằng hình ảnh. Với Trâm, làm phim trước hết là một cách ghi nhớ. Mỗi video là một trang nhật ký hành trình, không chỉ lưu lại cảnh vật mà còn giữ cả cảm xúc của cô tại một thời điểm nhất định. Sau này, khi nhìn lại hoặc có lúc cảm thấy lạc lối, những thước phim ấy sẽ nhắc Trâm nhớ mình từng đi qua đâu, gặp gỡ những ai và sống như thế nào.

Bởi vậy, công việc sáng tạo đối với cô không đơn thuần là ghi hình một địa điểm rồi sắp xếp thành video. Trâm nhìn quá trình ấy như việc thu thập “nguyên liệu” từ đời sống, sau đó kết nối chúng bằng hình ảnh và âm thanh để tạo thành một câu chuyện.

Cách làm ấy đòi hỏi người cầm máy phải hiện diện thật sự trong trải nghiệm. Nếu chỉ bận tâm hoàn thành danh sách cảnh quay, nhà sáng tạo hoàn toàn có thể bỏ qua những biểu cảm, tương tác hoặc tình huống bất chợt làm nên sức sống của một hành trình. Trâm vẫn cần một kế hoạch đủ rõ để biết mình đang kể điều gì, nhưng cũng không muốn kế hoạch trở thành chiếc khuôn đóng kín mọi khả năng.

“20% chuẩn bị, 80% tùy duyên” không có nghĩa là tùy tiện. 20% chuẩn bị giúp người sáng tạo xác định chủ đề, thông điệp và hướng kể. 80% còn lại là sự nhạy cảm trước những gì đang diễn ra, nắm bắt được khoảnh khắc nào đáng giữ lại và khi nào cần để câu chuyện tự tìm nhịp điệu của nó.

“Say bản sắc, chậm bước đi” vì thế không cố trình bày một định nghĩa đầy đủ về cà phê Việt Nam, mà lựa chọn đi theo trải nghiệm của con người. Cà phê trong video của Quỳnh Trâm vừa là điểm khởi đầu, vừa là phương tiện đưa một người từ bên ngoài bước vào không gian văn hóa Việt Nam. Nó khiến ngay cả những người vẫn dùng cà phê như một thức uống hàng ngày chợt dừng lại và suy ngẫm về thói quen của mình.

Lan tỏa thông điệp “hãy chậm lại và đón nhận mọi điều đến với mình, dù là như ý hay bất như ý”, video của Quỳnh Trâm không chỉ mô tả nhịp thưởng thức một thức uống, mà còn là cách con người mở lòng trước một vùng đất, một nền văn hóa khác. Khi không vội vàng đánh giá mọi thứ bằng những hiểu biết có sẵn, du khách có cơ hội quan sát kỹ hơn, lắng nghe nhiều hơn và nhận ra vẻ thú vị ngay cả trong những trải nghiệm chưa diễn ra đúng như mong đợi.

Vượt qua “cái muốn” của chính mình

“Say bản sắc, chậm bước đi” mang trong mình hai lớp hành trình. Một hành trình thuộc về nhân vật đang khám phá văn hóa Việt Nam; hành trình còn lại thuộc về người đứng sau máy quay, khi cô học cách để những tình huống tự nhiên tham gia vào quá trình tạo nên tác phẩm.

Khó khăn lớn nhất trong quá trình thực hiện video, theo Quỳnh Trâm, không hoàn toàn đến từ thiết bị, bối cảnh hay những yếu tố bên ngoài. Đó là việc vượt qua “cái muốn” của chính mình.

Người sáng tạo thường bước vào một dự án với rất nhiều kỳ vọng: muốn hình ảnh phải đúng như tưởng tượng, câu chuyện phải trọn vẹn, từng chi tiết phải được kiểm soát. Khi tiêu chuẩn hoàn hảo liên tục được đẩy lên, người làm phim có thể mắc kẹt giữa vô số khả năng mà không thể thực sự hoàn thành một lựa chọn nào. Mỗi khi rơi vào trạng thái ấy, Trâm tự nhắc mình: “Hoàn thành trước, hoàn hảo sau”.

Đây không phải lời cho phép bản thân làm việc qua loa. Ngược lại, nó giúp cô đưa ý tưởng ra khỏi suy nghĩ để trở thành một sản phẩm cụ thể. Chỉ khi tác phẩm đã thành hình, người sáng tạo mới có thể nhìn thấy điều gì hiệu quả, điều gì còn thiếu và mình thực sự cần cải thiện ở đâu.

Trong quá trình ghi hình, ống kính Canon 18-135mm đã hỗ trợ Trâm ghi lại những lát cắt đời thường một cách chân thực và sống động. Dải tiêu cự linh hoạt giúp cô phản ứng trước các tình huống diễn ra tự nhiên, thay vì phải liên tục can thiệp hoặc sắp đặt lại khoảnh khắc.

Việc “Say bản sắc, chậm bước đi” giành Giải Nhì Chủ đề 1 (Vẻ đẹp con người, cảnh sắc và văn hóa Việt Nam) tại Canon Travellive Video Contest 2026 - The Insider Lens là sự ghi nhận dành cho Quỳnh Trâm và Nhà Chapo. Nhưng nhìn rộng hơn, giá trị của cuộc thi còn nằm ở việc tạo ra một điểm đến cho những câu chuyện được sinh ra từ trải nghiệm cá nhân.

Người làm phim trẻ hôm nay không thiếu thiết bị hay nền tảng để đưa tác phẩm đến với công chúng. Thử thách lớn hơn đôi khi nằm ở việc tìm ra góc nhìn của riêng mình giữa một thế giới đã có quá nhiều hình ảnh đẹp. Như hành trình của Quỳnh Trâm: Câu chuyện có thể thay đổi, kế hoạch có thể bị xáo trộn và kết quả đôi khi khác xa hình dung ban đầu, nhưng vẫn mang đúng tinh thần mình muốn truyền tải.

Lời chia sẻ của Trâm tới những bạn trẻ đang bắt đầu quá trình sáng tạo nội dung cũng là những gì cô tự đúc kết: “Cứ đi, cứ làm và nhớ lắng tiếng nói bên trong bạn, chìa khóa nằm ở đó”.

Cuộc thi video ngắn The Insider Lens nằm trong chiến dịch Tell the Story of Vietnam - một sáng kiến do Travellive và Canon Marketing Việt Nam phối hợp thực hiện với thông điệp trọng tâm: người hiểu Việt Nam nhất là những người đang làm việc trong ngành du lịch.

Chiến dịch nhắm mục tiêu chia sẻ thông tin, giải pháp và hỗ trợ kỹ thuật giúp cho đội ngũ marketing của các tổ chức, doanh nghiệp du lịch nâng cao năng lực sản xuất nội dung tiếp thị, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Chiến dịch được thực hiện trên toàn quốc với các hoạt động gồm: chuỗi workshop The New Language of Travel, cuộc thi video ngắn The Insider Lens, và Happy Vietnam - hoạt động sáng tạo video từ trải nghiệm chân thực của du khách.

Thịnh Joey