VI
Con số này đến từ khảo sát 32.500 người tại 35 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó Việt Nam có 1.000 người tham gia. Không chỉ dừng ở mong muốn, 85% du khách Việt được hỏi cho biết họ muốn chuyến đi của mình để lại điều gì đó tốt đẹp hơn cho nơi họ ghé thăm, thay vì chỉ tiêu thụ cảnh đẹp rồi rời đi.
Đáng chú ý, người dân địa phương tại Việt Nam đang cảm nhận rõ mặt tích cực của ngành du lịch hơn so với mặt bằng chung thế giới. Trong khi 60% người được khảo sát toàn cầu nhìn nhận du lịch mang lại tác động tích cực cho nơi mình sinh sống, tỷ lệ này tại Việt Nam đạt 76%.
Ba lợi ích được nhắc đến nhiều nhất là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (60%), tạo việc làm (55%) và mở rộng lựa chọn vui chơi, giải trí (50%).
Nhưng mặt trái cũng hiện diện rõ. 41% người dân cho rằng ùn tắc giao thông là vấn đề nổi cộm, tỷ lệ tương tự lo ngại về lượng rác thải gia tăng. 32% phản ánh chi phí sinh hoạt đắt đỏ hơn vì du lịch, và 25% cảm nhận tình trạng quá tải du khách tại nơi mình sống.
Từ những con số đối lập này, câu hỏi đặt ra là: du khách Việt Nam có thể làm gì để chuyến đi vừa trọn vẹn cho bản thân, vừa không trở thành gánh nặng cho cộng đồng địa phương?
Vì sao quá tải du lịch đang là vấn đề cấp bách?
Tình trạng đông khách dồn vào một số điểm đến quen thuộc không phải chuyện mới, nhưng đang bị đẩy lên cao hơn khi lượng khách quốc tế đến Việt Nam liên tục tăng những năm gần đây.
Theo số liệu công bố trước đó của Tổng cục Thống kê và Cục Du lịch Quốc gia, năm 2025 Việt Nam đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế, mức cao kỷ lục. Khi dòng khách tập trung vào một vài thành phố hay danh thắng nhất định, áp lực lên hạ tầng giao thông, xử lý rác thải và giá cả sinh hoạt tăng theo là điều khó tránh.
Khám phá phố nhỏ bằng xe đạp, một trong những lựa chọn di chuyển được khuyến khích để du lịch bền vững ở Việt Nam
35% người Việt Nam được khảo sát mong muốn địa phương quảng bá nhiều hơn các danh lam thắng cảnh lân cận, còn 40% du khách chủ động muốn tránh những nơi quá đông đúc.
Đây là cơ sở để những điểm đến còn ít người biết trở thành lựa chọn đáng cân nhắc. Phú Yên và Ninh Thuận có đường bờ biển đẹp cùng ẩm thực địa phương đặc sắc. Cao Bằng và Mù Cang Chải phù hợp với hành trình chậm, gắn với trải nghiệm cộng đồng.
Việc phân tán dòng khách không chỉ giảm áp lực cho các điểm đến nổi tiếng, mà còn giúp du khách có trải nghiệm chân thực hơn, ít phải xếp hàng, chờ đợi.
Bốn thói quen nhỏ sau đây cũng có thể tạo ra khác biệt lớn cho cộng đồng địa phương.
Đi du lịch ngoài mùa cao điểm
35% người Việt Nam được khảo sát mong địa phương quảng bá thêm các thời điểm khác trong năm để giảm tải cho mùa cao điểm. Trên thực tế, 35% du khách đã chủ động chọn đi quốc tế ngoài mùa cao điểm.
Với những ai có lịch trình linh hoạt, dịch chuyển chuyến đi sớm hoặc muộn vài tuần so với cao điểm vừa giúp tiết kiệm chi phí, vừa giảm áp lực lên điểm đến. Ví dụ Huế vào những tháng đầu năm, dù có mưa phùn, vẫn giữ được nhịp sống chậm và giá dịch vụ dễ chịu hơn so với mùa hè.
Cảnh quan thiên nhiên hoang sơ tại một địa phương ít chịu áp lực quá tải du lịch
Ưu tiên phương tiện di chuyển bền vững
48% người Việt Nam được khảo sát kỳ vọng giao thông công cộng tại nơi mình sinh sống được cải thiện để phục vụ du lịch bền vững hơn, trong khi 50% du khách dự định chọn phương tiện di chuyển thân thiện với môi trường hơn cho chuyến đi.
Tại Hà Nội và TP.HCM, hệ thống metro và xe buýt hai tầng hop-on hop-off là lựa chọn thực tế thay cho taxi. Đi bộ hoặc đạp xe trong khu phố cũ cũng là cách tiếp cận điểm đến gần gũi hơn nhiều so với việc chỉ di chuyển giữa các danh thắng bằng ô tô.
Chi tiêu tại chỗ để dòng tiền ở lại với người dân
34% người dân địa phương mong muốn được hỗ trợ nhiều hơn, trong khi 38% du khách dự định mua sắm nhiều hơn tại các cửa hàng độc lập. Chọn quán ăn gia đình thay vì chuỗi nhà hàng quen thuộc, hoặc mua quà lưu niệm ở chợ truyền thống thay vì cửa hàng tại sân bay, là cách đơn giản để phần lớn chi tiêu của chuyến đi thực sự đến tay người dân địa phương, thay vì chảy về các tập đoàn lớn.
85% du khách Việt Nam coi du lịch bền vững là ưu tiên quan trọng
Giảm rác thải và tôn trọng văn hóa bản địa
41% người dân xem lượng rác thải gia tăng là thách thức lớn, và 54% du khách đã có ý định giảm rác trong chuyến đi bằng cách tái chế hoặc hạn chế đồ dùng một lần. Mang theo bình nước cá nhân, túi vải, đi đúng tuyến đường được hướng dẫn thay vì tìm khu vực nhạy cảm để chụp ảnh là những hành động nhỏ nhưng có tác động thực.
Song song đó, 35% người dân mong du khách hiểu rõ hơn phong tục địa phương. Tìm hiểu trang phục, quy tắc ứng xử tại các không gian linh thiêng trước chuyến đi giúp giảm xung đột văn hóa và được đón tiếp nồng hậu hơn.
Những con số trên cho thấy phát triển du lịch bền vững Việt Nam không chỉ là câu chuyện của cơ quan quản lý hay doanh nghiệp lữ hành, mà nằm trong từng lựa chọn cụ thể của mỗi du khách: đi đâu, đi khi nào, di chuyển bằng gì và tiêu tiền ở đâu. Khi 76% người dân Việt Nam đã cảm nhận được mặt tích cực của du lịch, việc duy trì tỷ lệ này về lâu dài phụ thuộc vào khả năng giảm bớt những tác động tiêu cực đi kèm, từ ùn tắc giao thông đến rác thải và chi phí sinh hoạt.
Khảo sát của Booking.com được thực hiện trực tuyến vào tháng 1/2026 với người tham gia từ 18 tuổi trở lên, đã đi du lịch ít nhất một lần trong 12 tháng qua và có kế hoạch đi du lịch trong năm 2026.
