VI
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, mùa mưa ở Tây Bắc bắt đầu từ tháng 5, kéo dài đến hết tháng 9, trong đó tháng 7 và tháng 8 mưa nhiều nhất năm. Đây cũng chính là lúc hoàn lưu bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp tới khu vực, kéo theo nguy cơ lũ quét trên sông suối nhỏ và sạt lở đất trên các sườn dốc.
Cơ quan khí tượng ghi nhận đợt mưa giữa tháng 7 khiến lượng mưa tại vùng núi, trung du Bắc Bộ và Quảng Ninh phổ biến 50-100mm, cục bộ có nơi vượt 250mm. Đáng chú ý, các tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Sơn La và Điện Biên vừa trải qua một đợt lũ quét nghiêm trọng giữa tháng 7, khiến kết cấu đất đá trên nhiều sườn đồi bị suy yếu do ngậm nước bão hòa. Chỉ cần thêm một đợt mưa lớn, nguy cơ sạt lở quy mô lớn hoàn toàn có thể lặp lại.
Trước thực trạng này, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành công điện yêu cầu các Sở Du lịch địa phương tăng cường bảo đảm an toàn cho du khách, kiểm tra và gia cố những tuyến, điểm có nguy cơ sạt lở, lũ lụt.
Cùng ngày, Bộ Xây dựng cũng có văn bản yêu cầu toàn ngành giao thông chủ động ứng phó mưa lớn tại khu vực phía Bắc. Điều đó cho thấy đây không phải mùa du lịch để chủ quan, dù ruộng bậc thang mùa lúa chín vẫn là sức hút khó cưỡng với du khách và nhiếp ảnh gia.
Theo dõi thời tiết liên tục trong suốt hành trình
Trước khi khởi hành và trong cả chuyến đi, du khách nên cập nhật thường xuyên dự báo thời tiết, đặc biệt các cảnh báo mưa lớn, lũ quét, sạt lở từ cơ quan khí tượng hoặc chính quyền địa phương. Windy và AccuWeather là hai ứng dụng được khuyến nghị. Khi thời tiết diễn biến bất thường, cần sẵn sàng điều chỉnh lịch trình thay vì cố bám theo kế hoạch ban đầu.
Không nên đi đèo lúc trời tối hoặc mưa lớn
Nhiều cung đường nổi tiếng của Tây Bắc như Ô Quy Hồ, Khau Phạ, Pha Đin hay Mã Pí Lèng có nhiều khúc cua gấp, sương mù dày, mặt đường trơn trượt vào mùa mưa. Từ Hà Nội và các tỉnh lân cận, du khách nên chọn xe khách giường nằm cao cấp hoặc limousine thay vì tự lái đường dài. Nguyên tắc quan trọng nhất khi di chuyển: xuất phát ban ngày, không lái xe khi trời tối hoặc mưa lớn, vì tầm nhìn hạn chế trên đèo dốc có thể dẫn đến tai nạn bất cứ lúc nào.
Đến Tây Bắc mùa mưa, du khách cần theo dõi dự báo thời tiết, xuất phát sớm và hạn chế di chuyển buổi tối để đảm bảo an toàn
Kiểm tra xe, chọn chỗ ở đúng vị trí
Với người tự lái ô tô hoặc xe máy, phanh, lốp, đèn chiếu sáng và gạt mưa cần được kiểm tra kỹ trước khi lên đường. Xe máy nên dùng lốp còn độ bám tốt và mang theo dụng cụ sửa chữa cơ bản, bởi nhiều cung đường vùng cao cách xa khu dân cư hàng chục kilomet. Tại các điểm du lịch, du khách chưa quen địa hình đèo dốc nên ưu tiên taxi hoặc xe ôm thay vì tự cầm lái.
Việc chọn nơi lưu trú cũng ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn. Khách sạn, homestay ở khu trung tâm như Sa Pa, Mù Cang Chải, Hà Giang, Điện Biên thường có hạ tầng tốt, ít ngập, dễ tiếp cận khi mưa lớn.
Ngược lại, cần tránh những chỗ ở gần rừng thông, suối, taluy cao, đồi dốc hoặc khu đang xây dựng vì tiềm ẩn rủi ro sạt lở. Khi đặt phòng trực tuyến, nên đọc phản hồi của khách trước, lọc theo các từ khóa như "mùa mưa", "ngập", "đi lại thuận tiện" để đánh giá đúng thực tế.
Đồ dùng cần mang theo khi du lịch Tây Bắc mùa mưa
Áo mưa, áo khoác chống nước, giày bám tốt, túi chống nước cho điện thoại và máy ảnh là những vật dụng bắt buộc. Du khách cũng nên mang thêm quần áo khô để thay ngay sau khi di chuyển dưới mưa, tránh cảm lạnh khi nhiệt độ vùng cao xuống thấp về đêm.
Khu vực Tây Bắc thường chịu ảnh hưởng của hoàn lưu bão và áp thấp nhiệt đới
Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm và lắng nghe người dân địa phương
Trong mùa mưa, đất đá trên sườn núi có thể sạt xuống bất cứ lúc nào mà không báo trước. Du khách tuyệt đối không dừng xe dưới chân taluy, vách đá, không cắm trại gần suối hay khe nước. Nếu phát hiện đá rơi, mặt đường nứt hoặc nước từ sườn núi chảy mạnh bất thường, cần rời khỏi khu vực ngay lập tức thay vì dừng lại quan sát hay chụp ảnh.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn và các nền tảng du lịch, mùa mưa ở Tây Bắc thường bắt đầu từ tháng 5 và kéo dài đến hết tháng 9
Dự phòng thời gian và tiền mặt
Mưa lớn có thể khiến một số tuyến đường ách tắc hoặc phải đóng tạm để xử lý sạt lở. Vì vậy, thay vì lên lịch trình dày đặc từng giờ, du khách nên dành thêm thời gian dự phòng để chủ động khi phải đổi lộ trình giữa chừng. Tại nhiều xã vùng cao, sóng di động và Internet chưa ổn định, thanh toán điện tử có thể gián đoạn. Mang theo một khoản tiền mặt, sạc dự phòng và tải sẵn bản đồ ngoại tuyến sẽ giúp chuyến đi đỡ bị động hơn.
Cuối cùng, người dân bản địa và lực lượng chức năng thường nắm rõ tình trạng thời tiết, đường sá tốt hơn bất kỳ ứng dụng nào. Khi được khuyến cáo không đi qua một cung đường hay điểm tham quan nào đó, du khách cần tuân thủ tuyệt đối. Gặp mưa lớn, gió mạnh hoặc nước dâng ở đoạn suối tràn, việc dừng lại chờ điều kiện an toàn luôn là lựa chọn đúng hơn cố vượt qua.
Tây Bắc mùa mưa vẫn là mùa đẹp nhất trong năm với sắc vàng ruộng bậc thang, nhưng an toàn của mỗi chuyến đi phụ thuộc phần lớn vào sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi khởi hành, chứ không phải vào may rủi trên từng cung đèo.
