VI
Trước cuộc trò chuyện với Travellive, Ngô Kỳ Phong đã "dắt lưng" 160 ngày lái xe qua 11 quốc gia. Hành trình kéo dài hơn 51.000 km, xuất phát từ Việt Nam rồi qua Lào, Trung Quốc, Mông Cổ, Nga, Georgia, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Turkmenistan, Uzbekistan, Kazakhstan, Trung Quốc và Lào trước khi trở về điểm bắt đầu.
Nhưng những con số, những cung đường đủ khiến các tay chơi overlander quốc tế phải nể phục ấy chưa bao giờ là đích đến cuối cùng của Ngô Kỳ Phong. Với anh, con người luôn là điều thú vị nhất, đọng lại sâu sắc nhất sau mỗi chuyến đi: người bạn đồng hành sát cánh vạn dặm, những người bản xứ tình cờ gặp trên đường và chính bản thân anh với những ký ức, trải nghiệm khi trở về.
Người đi qua những nền văn hóa
Để có thể hoàn thành những chuyến đi ấn tượng như vậy, bên cạnh nền tảng về tài chính, sức khỏe, thời gian, kế hoạch…, còn cần một yếu tố vô hình nhưng đặc biệt quan trọng: sự ủng hộ của gia đình. Chỉ khi được gia đình hậu thuẫn, đặt niềm tin trọn vẹn, một overlander mới có thể an tâm lái xe rong ruổi xuyên các quốc gia vì biết rằng ở nhà mọi việc đều ổn thỏa.
Trường hợp của Ngô Kỳ Phong, anh được gia đình tin tưởng không chỉ vì đã chứng minh được đam mê cũng như kỹ năng điều khiển xe. Anh thừa nhận chính gia đình đã truyền cảm hứng cho mình thực hiện những chuyến đi dài bằng ô tô. Khi Phong còn bé, lớn lên ở miền Nam, cha anh mỗi dịp lễ Tết lại tự lái xe chở cả nhà về thăm quê cha đất tổ Thái Bình (nay là Hưng Yên).
Lúc đó đường sá, giao thông chưa tốt như hiện nay, ngay cả phương tiện di chuyển cũng không thể sánh bằng những chiếc Land Rover Defender 75th Limited Edition, Toyota Land Cruiser hay Mercedes-AMG G63… trong bộ sưu tập xe của Phong sau này. Nhưng cậu bé Phong vẫn thích mê những hành trình dài ấy, để rồi điều đó trở thành đam mê overland khi trưởng thành.
Gia đình là động lực cho Ngô Kỳ Phong theo đuổi đam mê overland
Anh chia sẻ: “Phong thích tự gọi mình là “người đi qua những nền văn hoá” vì là người luôn tò mò về thế giới và thích học hỏi từ những trải nghiệm thực tế. Khi di chuyển đủ nhiều, ta nhận ra biên giới lãnh thổ của mỗi quốc gia trải qua hàng nghìn năm lịch sử có thể thay đổi, nhưng văn hóa, bản sắc, nét đẹp của mỗi dân tộc là duy nhất. Mỗi hành trình giống như một cuốn sách mà mình không thể biết trước nội dung. Có những ngày rất bình thường, nhưng lại gặp một con người để rồi nhớ mãi. Có những nơi không nổi tiếng trên bản đồ du lịch nhưng lại mang đến những cảm xúc đặc biệt”.
Trong hàng vạn cây số Phong từng đi qua, có không ít nơi là những địa điểm du lịch nổi tiếng thế giới, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm. Nhưng đôi khi, những ký ức đẹp nhất lại gắn với một cung đường, một ngôi làng nhỏ ít người qua lại, càng chẳng bao giờ xuất hiện trên các trang trending hay hashtag của mạng xã hội.
Đó có thể là nét đẹp hoang sơ giản dị của cảnh sắc được bảo tồn qua hàng thế kỷ, hay đơn giản là cảm giác nhẹ lòng, bình yên khi chứng kiến nếp sống của người dân địa phương vẫn bình lặng trôi, không bị cuốn theo nhịp sống hối hả của thế giới hiện đại.
Biên giới lãnh thổ của mỗi quốc gia trải qua lịch sử có thể thay đổi...
... nhưng văn hóa, bản sắc, nét đẹp của mỗi dân tộc là duy nhất.
Anh tâm sự về những con người đã “chạm” vào tâm hồn mình trong những chuyến đi: “Một số ký ức đẹp nhất của Phong đến từ những vùng đất không xuất hiện trong các danh sách du lịch nổi tiếng, thậm chí không nằm trong mục tiêu chính của chuyến đi. Ở đó, Phong gặp những con người chân thành, những câu chuyện giản dị nhưng đầy cảm hứng.
Mỗi vùng đất để lại một bài học khác nhau: có nơi dạy Phong về sự kiên nhẫn, có nơi giúp Phong hiểu giá trị của sự giản dị và có nơi lại khiến Phong nhận ra rằng hạnh phúc không phải lúc nào cũng tỷ lệ thuận với mức sống hay điều kiện vật chất. Đi càng nhiều, Phong càng bớt đi sự vội vàng trong việc đánh giá con người và cuộc sống”.
Đó cũng là lý do Phong không bao giờ đi đường tắt bằng cách bay đến rồi thuê xe tại chỗ. Với anh, làm vậy là bắt đầu câu chuyện từ chương giữa, và sẽ thiếu đi niềm kiêu hãnh của một người con đất Việt ngao du chân trời góc bể bằng một chiếc xe mang biển số Việt Nam: “Hành trình của tôi bắt đầu từ lúc rời khỏi nhà chứ không phải khi đặt chân tới một địa điểm nào đó. Vì vậy, chiếc xe luôn là một phần không thể tách rời của trải nghiệm. Việc điều khiển một chiếc xe mang quốc tịch Việt Nam lăn bánh trên khắp các nẻo đường thế giới, đưa hình ảnh biển số 51 TP.HCM, lá cờ Việt Nam và văn hoá Việt Nam đến các nước trong hành trình là một niềm tự hào”.
Chiếc xe luôn là một phần không thể tách rời của trải nghiệm.
“Với Phong, đó không đơn thuần chỉ là mong muốn cá nhân, mà giống một sứ mệnh vô hình. Chỉ cần một sơ ý nhỏ cũng có thể mang lại hậu quả lớn như khiến người dân bản xứ có cái nhìn, đánh giá không đẹp về xe biển số Việt Nam, con người Việt Nam. Đó là lý do trong suốt hành trình, mọi hành vi, ứng xử cũng như văn hoá tham gia giao thông luôn được Phong đặt ở mức cao nhất”, anh chia sẻ.
Tin tưởng vào xe và vào chính mình
Trong những hành trình dài ngày, xuyên qua nhiều quốc gia với điều kiện địa hình và khí hậu khắc nghiệt, chiếc xe không đơn thuần là phương tiện di chuyển. Nó là ngôi nhà, là người bạn đồng hành, và đôi khi là thứ duy nhất đứng giữa chủ nhân và những rủi ro không thể lường trước.
Phong chia sẻ rằng nếu chỉ được ưu tiên một yếu tố khi lựa chọn xe cho hành trình dài, đó sẽ là sự tin cậy: “Trong thế giới xe cộ, người ta thường nói nhiều về công suất, công nghệ hay giá trị sở hữu. Nhưng với những người thực sự dành nhiều thời gian trên đường, yếu tố quan trọng hơn cả là sự kết nối. Phong luôn tin rằng chiếc xe tốt nhất là chiếc xe khiến mình muốn tiếp tục đi thêm một chặng nữa”.
Quan điểm này lý giải vì sao trong bộ sưu tập của Ngô Kỳ Phong, những chiếc xe được lựa chọn cho các chuyến overland đều không đơn thuần là những mẫu xe mạnh hay đắt tiền. Chúng đều là những cái tên đã được kiểm chứng qua thời gian, mang trong mình bề dày lịch sử của những cuộc thám hiểm xuyên lục địa.
Anh thừa nhận: “Một chiếc xe có thể rất mạnh hoặc rất hiện đại, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là khả năng đưa mình đi thật xa và đưa mình trở về an toàn. Trong những hành trình dài, sự tin cậy luôn có giá trị lớn hơn những con số trên bảng thông số kỹ thuật”.
Chiếc xe tốt nhất là chiếc xe khiến mình muốn tiếp tục đi thêm một chặng nữa.
Hai chữ “tin cậy” lặp lại không ít lần trong câu chuyện của Phong, bởi những chuyến đi xa tới những vùng đất mới không phải lúc nào cũng suôn sẻ.
Trải nghiệm tại Tehran (Iran) là một ví dụ. Tại cây xăng, xe của anh không may bị một xe địa phương va quẹt làm vỡ một bên gương chiếu hậu. Đây là một tình huống nan giải bởi việc di chuyển thiếu gương trên một hành trình dài là tối kỵ, trong khi tìm phụ tùng thay thế tại Iran thời điểm đó gần như bất khả thi do quốc gia này hạn chế nhập khẩu linh kiện từ nhiều nước phương Tây. Phong đã quyết định dừng lại một tuần ở Tehran, chờ đội hậu cần chuyển phụ tùng từ Việt Nam sang.
Có thể với nhiều người, đó là thất bại của kế hoạch. Nhưng với Phong, đó chỉ là một chương khác của cuốn sách mà anh chưa tính trước: “Những hành trình đáng nhớ nhất thường là những hành trình không hoàn hảo. Khi mọi thứ diễn ra đúng kế hoạch, ta thường chỉ tận hưởng chuyến đi. Nhưng khi gặp thử thách, ta buộc phải thích nghi, phải đưa ra quyết định và phải tin tưởng vào chính mình”.
Những chuyến đi dài ngày và những rủi ro bất ngờ như vậy khiến hai chữ “trở về” càng thêm ý nghĩa. Phong đã thấm nhuần điều này từ lâu, bởi chuyến đi đầu tiên khiến anh hiểu overland không phải sở thích nhất thời cũng là chuyến đi anh may mắn có bố và mẹ đồng hành: “Khi trở về nhà, điều đọng lại trong tôi không phải là những bức ảnh mà là những trải nghiệm và cảm xúc trên đường”.
Kể từ đó, anh hiểu mình đi không đơn thuần để nghỉ ngơi, chụp ảnh hay lấy “số má” trong cộng đồng. Anh đi để trải nghiệm, để quan sát, để hiểu chính mình hơn và để quý trọng hơn những gì đang có.
Với Phong, khi cầm vô lăng trên những cung đường dài, anh không tìm kiếm sự tự do trong việc rời bỏ. Anh tìm thấy ý nghĩa của việc đi xa chính trong khoảnh khắc quay trở về với gia đình, với ngôi nhà, với con người mình đã trở thành sau tất cả những dặm đường đã qua.
“Điều quý giá nhất của mỗi chuyến đi là con người mình trở thành sau khi trở về. Càng đi nhiều, Phong càng hiểu rõ điều gì thực sự quan trọng với mình, điều gì nên giữ lại và điều gì nên buông bỏ”, anh tâm sự.
Càng đi nhiều càng hiểu rõ điều gì thực sự quan trọng với mình, điều gì nên giữ lại và điều gì nên buông bỏ.
Những cung đường sẽ nằm lại trong ký ức. Những chiếc xe rồi sẽ được nâng cấp. Nhưng điều mà hàng chục nghìn kilomet để lại trong anh - cách nhìn, cách nghĩ, thế giới quan, sự kiên nhẫn với người khác và với chính mình… là những thứ sẽ không bao giờ mất đi.
Với Ngô Kỳ Phong, chuyến đi thành công nhất không phải chuyến đi xa nhất, dài nhất, hay qua nhiều quốc gia nhất. Đó sẽ luôn là chuyến đi được trở về nhà bình an, dù hành trình có tham vọng, kỳ vĩ đến nhường nào.
