Hòn đảo nhỏ giữa Ấn Độ Dương này vẫn luôn khiến nhiều người bất ngờ bởi những câu chuyện ít được nhắc đến: nơi lưu giữ một nhánh cây Bồ Đề hơn 2.300 năm tuổi, nơi một chiếc răng từng quyết định vận mệnh của cả một vương triều, nơi những người hành hương mặc áo trắng kín lối vào mỗi dịp lễ, hay những chuyến xe khiến du khách cảm thấy như đang quay trở lại Việt Nam của hơn hai mươi năm trước.
Nếu Sri Lanka đang nằm trong danh sách điểm đến sắp tới của bạn, hoặc bạn đã từng ghé qua hòn đảo này nhưng chưa có dịp tìm hiểu sâu hơn, 9 câu chuyện sau đây sẽ giúp bạn nhìn Sri Lanka hoàn toàn khác.
Sri Lanka không phải là “Ấn Độ thu nhỏ”
Nhiều người Việt khi nghe đến Sri Lanka thường hình dung ngay đến Ấn Độ: đông đúc, ồn ào, giao thông hỗn loạn và những khác biệt văn hóa khiến họ có phần e ngại. Chính suy nghĩ ấy đã khiến không ít người bỏ qua một điểm đến rất đáng khám phá.
Thực tế, dù chịu nhiều ảnh hưởng từ nền văn minh Ấn Độ, Sri Lanka lại mang một bầu không khí hoàn toàn khác. Nhịp sống chậm hơn, đường phố trật tự hơn, môi trường khá sạch sẽ và con người cũng nhẹ nhàng, điềm đạm hơn. Phật giáo đã góp phần tạo nên lối sống hiền hòa ấy trong nhiều thế kỷ.
Có thể bạn vẫn sẽ bắt gặp những khu chợ nhộn nhịp, những chuyến tàu đông người hay những con phố đầy sắc màu. Nhưng sau vài ngày trải nghiệm, nhiều du khách đều có chung một nhận xét: Sri Lanka mang đến cảm giác dễ chịu hơn rất nhiều so với những gì họ từng tưởng tượng.
Thành phố Colombo trong một lễ hội đường phố rất trật tự, sạch sẽ.
Một chiếc răng từng quyết định ai sẽ trở thành vua
Giữa thành phố Kandy có một ngôi đền mà mỗi ngày đều đón hàng nghìn người hành hương. Điều đặc biệt là họ không đến để chiêm ngưỡng một công trình kiến trúc, mà để đảnh lễ một báu vật được xem là thiêng liêng bậc nhất của Phật giáo: Xá lợi Răng của Đức Phật.
Theo truyền thống Sri Lanka, người nắm giữ Xá lợi Răng cũng được xem là người có quyền cai trị hợp pháp hòn đảo. Vì vậy, suốt nhiều thế kỷ, báu vật này luôn được các vương triều bảo vệ nghiêm ngặt. Mỗi khi kinh đô thay đổi, Xá lợi cũng được cung nghinh đến nơi ở mới của nhà vua. Điều đó khiến một thánh tích tôn giáo không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn gắn chặt với lịch sử và quyền lực của cả một quốc gia.
Ngày nay, Đền Răng Phật là Di sản Thế giới UNESCO và vẫn là điểm hành hương quan trọng của hàng triệu Phật tử.
Đền Răng Phật (Sri Dalada Maligawa), trái tim của Phật giáo Sri Lanka, nơi lưu giữ xá lợi Răng Phật được người dân cả nước tôn kính.
Bên trong Đền Răng Phật luôn chật kín Phật tử và khách hành hương trong những ngày lễ hội.
Cây Bồ Đề hơn 2.300 năm tuổi
Nếu Bodh Gaya (Ấn Độ) là nơi Đức Phật đạt giác ngộ dưới cội Bồ Đề, thì tại cố đô Anuradhapura của Sri Lanka lại có một cây Bồ Đề đặc biệt khác, được xem là cây cổ thụ lâu đời nhất thế giới do con người trồng và còn có ghi chép lịch sử liên tục.
Theo sử liệu, cây được trồng từ một nhánh chiết của chính cây Bồ Đề nơi Đức Phật thành đạo, do Công chúa Sanghamitta mang từ Ấn Độ sang Sri Lanka vào thế kỷ III trước Công nguyên. Hơn hai thiên niên kỷ đã trôi qua, cây vẫn được chăm sóc, bảo vệ và tôn kính như một biểu tượng của đức tin. Mỗi ngày, hàng nghìn Phật tử đến đây dâng hoa, tụng kinh và lặng lẽ ngồi dưới tán lá như một cách tìm lại sự bình an trong tâm.
Đứng trước cây Bồ Đề ấy, người ta không chỉ cảm nhận được chiều dài của lịch sử, mà còn thấy một niềm tin có thể được gìn giữ qua hàng chục thế kỷ bằng chính lòng thành của con người.
Dưới bóng cây Bồ đề cổ thụ, nhiều Phật tử lặng lẽ tụng kinh và thiền định.
Một chuyến xe như ở Việt Nam hơn 20 năm trước
Ít ai ngờ rằng, điều khiến nhiều du khách nhớ nhất về Sri Lanka lại không phải một danh thắng nổi tiếng, mà là những chuyến xe công cộng. Tiếng còi xe, những người bán hàng bước lên rồi bước xuống ở mỗi điểm dừng, những gói bánh, trái cây, nước uống được chuyền tay giữa các hàng ghế, tiếng cười nói rôm rả của hành khách…
Sri Lanka vẫn giữ được một nhịp sống rất thật, rất đời. Con người vẫn trò chuyện với nhau nhiều hơn là nhìn vào màn hình điện thoại. Những âm thanh trên xe không hề tạo cảm giác khó chịu, mà giống như một phần của đời sống thường nhật.
Xe buýt là phương tiện quen thuộc của người dân Sri Lanka
Đường phố Sri Lanka với những phương tiện công cộng khá thô sơ
Người Sri Lanka mặc đồ trắng khi đến chùa
Nếu có dịp đến Sri Lanka vào một ngày lễ Phật giáo, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp từng dòng người trong trang phục màu trắng lặng lẽ tiến về các ngôi chùa từ sáng sớm.
Màu trắng ở đây không phải là quy định bắt buộc, mà là biểu tượng của sự thanh tịnh, giản dị và lòng thành kính khi bước vào không gian linh thiêng. Vào những ngày lễ lớn hay những ngày trăng tròn Poya, ngày nghỉ lễ Phật giáo trên toàn quốc, nhiều gia đình dành cả ngày ở chùa để nghe pháp, thiền định, cúng dường và làm các việc thiện.
Với du khách, đây cũng là một lời nhắc nhẹ nhàng về sự tôn trọng văn hóa địa phương. Những bộ trang phục kín đáo, lịch sự với gam màu nhã nhặn luôn được đánh giá cao khi tham quan các cơ sở Phật giáo.
Người Sri Lanka mặc đồ trắng khi đến chùa
Ai rời Sri Lanka cũng mang theo một hộp trà
Nếu hỏi người Sri Lanka điều gì xứng đáng để mang về sau chuyến đi, rất nhiều người sẽ mỉm cười và trả lời: trà Ceylon. Đó không chỉ là một món quà lưu niệm. Đó là niềm tự hào của cả một hòn đảo.
Sau khi những đồn điền cà phê bị dịch bệnh tàn phá vào thế kỷ XIX, người Anh đã đưa cây trà đến Sri Lanka và biến nơi đây thành một trong những vùng sản xuất trà lớn nhất thế giới. Cái tên Ceylon Tea cũng ra đời từ đó và đến nay vẫn được xem là biểu tượng của quốc gia này.
Ngày nay, từ Nuwara Eliya, Ella đến Haputale, những đồi trà xanh vẫn phủ kín các sườn núi. Hình ảnh những người phụ nữ kiên nhẫn hái từng búp trà trong màn sương sớm đã trở thành một phần không thể thiếu của Sri Lanka.
Những đồi chè xanh ngút ngàn là biểu tượng của vùng cao nguyên Sri Lanka.
Những chiếc mặt nạ không phải để hù dọa
Bước vào một cửa hàng lưu niệm ở Sri Lanka, rất khó để không dừng lại trước những chiếc mặt nạ gỗ với đôi mắt trợn tròn, hàm răng sắc nhọn và màu sắc đầy bí ẩn. Nhiều người nghĩ chúng được làm để trang trí. Thực ra, mỗi chiếc mặt nạ đều mang theo một câu chuyện.
Có loại xuất hiện trong các điệu múa dân gian. Có loại được dùng trong nghi lễ chữa bệnh cổ truyền, khi người xưa tin rằng bệnh tật và tai ương có thể được hóa giải thông qua những nghi thức tâm linh. Cũng có những chiếc mặt nạ Raksha được treo trong nhà như biểu tượng của sự che chở và lời chúc bình an dành cho gia đình.
Điều thú vị là khi hỏi người Sri Lanka liệu mang những chiếc mặt nạ này về nhà có điều gì phải kiêng kỵ hay không, câu trả lời thường rất nhẹ nhàng: “Không. Đó là văn hóa của chúng tôi, không phải bùa phép.” Vì vậy, nếu có dịp đến Sri Lanka, đừngn ngần ngại mang một chiếc mặt nạ về làm quà, vì đó là câu chuyện về một dân tộc đã biến những nỗi sợ, bệnh tật và ước mong bình an thành một loại hình nghệ thuật độc đáo.
Mặt nạ gỗ truyền thống, một phần di sản văn hóa dân gian gắn với các nghi lễ chữa bệnh và nghệ thuật trình diễn của Sri Lanka.
Một ngọn núi được bốn tôn giáo xem là thánh địa
Trên đỉnh Sri Pada, hay còn gọi là Adam’s Peak, có một dấu chân in trên phiến đá. Phật tử tin đó là dấu chân của Đức Phật trong lần Ngài đến Sri Lanka. Người Hindu tin đó là dấu chân của thần Shiva. Người Hồi giáo và Kitô giáo lại tin rằng đó là dấu chân đầu tiên của Adam sau khi rời Vườn Địa Đàng.
Vì vậy, suốt hàng nghìn năm, bốn tôn giáo lớn đều xem nơi đây là vùng đất linh thiêng của mình. Mỗi năm, hàng trăm nghìn người hành hương leo hơn năm nghìn bậc thang trong đêm để kịp đón bình minh trên đỉnh núi. Họ đến từ nhiều quốc gia, nhiều tín ngưỡng và mang theo những lời cầu nguyện khác nhau. Nhưng tất cả đều dừng lại trước cùng một dấu chân với sự thành kính.
Nếu bạn là Phật tử, đây là một trong những điểm hành hương đáng đến nhất ở Nam Á. Nếu bạn theo Hindu giáo, Hồi giáo hay Kitô giáo, ngọn núi này cũng mang ý nghĩa thiêng liêng theo cách riêng. Và ngay cả khi không theo bất kỳ tôn giáo nào, cảm giác đứng giữa biển mây lúc bình minh cũng đủ để hiểu vì sao nơi đây được xem là một trong những thánh địa đặc biệt nhất châu Á.
Núi Adam's Peak (Sri Pada), đỉnh núi linh thiêng được cả Phật giáo, Ấn Độ giáo, Hồi giáo và Kitô giáo cùng tôn kính.
Mỗi năm, hàng trăm nghìn người hành hương leo hơn năm nghìn bậc thang trong đêm để kịp đón bình minh trên đỉnh núi.
Điều khiến nhiều người muốn quay lại Sri Lanka
Chính là nhịp sống. Một nhịp sống chậm, bình thản và gần gũi. Người ta vẫn mỉm cười với người lạ. Vẫn dành thời gian trò chuyện trên những chuyến tàu. Vẫn cùng gia đình đến chùa vào những ngày trăng tròn. Mộc mạc, chân thành và chưa bị cuốn quá nhanh vào guồng quay của cuộc sống hiện đại.
Sri Lanka không phải là nơi khiến bạn choáng ngợp ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nhưng càng ở lâu, bạn càng hiểu vì sao nhiều người đã đến một lần lại muốn quay trở lại.
Nụ cười hiền hậu của người Sri Lanka, sự mến khách bình dị luôn khiến du khách cảm thấy gần gũi.
Ngoài chi phí vé máy bay, ăn uống, khách sạn và di chuyển ở Sri Lanka vẫn khá dễ chịu so với nhiều điểm đến khác trong khu vực, trong khi người Việt có thể đăng ký ETA (visa điện tử) trực tuyến tại https://www.eta.gov.lk/ với vài thao tác trước chuyến đi.

VI




























