Hằng năm, cứ đến dịp cuối tháng 2, đầu tháng 3, người dân thị trấn Binche (Bỉ) lại háo hức khoác trên mình những trang phục rực rỡ nhất để nhảy múa trong Lễ hội hóa trang Carnaval de Binche chào đón mùa xuân. Được mệnh danh là một trong những lễ hội đậm chất truyền thống dân gian và cổ điển nhất châu Âu, Carnaval de Binche bảo tồn những nghi lễ cổ mang tính ma thuật và tôn giáo vô cùng đặc sắc, vừa tôn nghiêm vừa náo nhiệt.

Empty
Empty

Nhắc đến Bỉ, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến đất nước của bia, của chocolate và của nhiều nhân vật hoạt hình nổi tiếng. Nhưng có thể nhiều người chưa biết, Bỉ còn là đất nước của lễ hội.

Sau vài năm sống ở đây, tôi mới hiểu, với người Bỉ, lễ hội là một nét văn hóa rất quan trọng trong cuộc sống của họ. Vào mùa lễ hội, khoảng giữa tháng 2 hằng năm, sinh viên ở các trường của Bỉ được nghỉ một tuần để đi chơi. Với tôi đó là một cơ hội tuyệt vời để tham dự lễ hội hóa trang Carnaval de Binche - một trong những lễ hội nổi tiếng và lâu đời nhất của Bỉ - được tổ chức tại thị trấn Binche cổ kính và xinh đẹp, cách thủ đô Bruxelles 70 km.

Empty

Lễ hội hóa trang Binche diễn ra trong 3 ngày, thời gian thay đổi theo năm, được bắt đầu 49 ngày trước lễ Phục sinh và lần nào cũng vào chủ nhật, thứ 2 và thứ 3. Tổ chức lần đầu vào năm 1394, Carnaval de Binche là dịp mọi người cùng cho phép mình tự do “ăn chơi nhảy múa” trước khi bước vào mùa Chay và là sự kiện được đợi mong nhất của dân địa phương được chuẩn bị trong suốt cả một năm. Cho đến nay, người dân ở thị trấn này vẫn truyền nhau câu nói: “Không có nơi nào trên thế giới giống với Binche”.

Empty
Empty

Không cần phải chờ đến Binche để thấy không khí sôi nổi của lễ hội. Ngay khi tới ga tàu Midi ở Bruxelles, tôi đã cảm nhận được sức nóng của Carnaval de Binche đến từ rất đông du khách, những người nước ngoài mới đến sống ở Bỉ được vài năm và cả những người dân bản địa - già có, trẻ có, tất cả đều hăm hở chờ tàu đến để đi lễ hội. Tôi làm quen với một bạn gái người Bỉ và một cô người Canada rồi nhanh chóng lập thành một nhóm cùng nhau đi chơi.

Empty

Khi xếp hàng mua vé tàu, chúng tôi bất ngờ được biết rằng: hằng năm, SNCB (Tổng Công ty Đường sắt Bỉ) đều phát hành loại vé đặc biệt chuyên dành cho khách đi lễ hội Binche. Vé này rẻ chỉ bằng một nửa giá vé bình thường đi tới thành phố này để khuyến khích mọi người tham gia lễ hội. Đặc biệt, vào ngày hội chính (ngày thứ ba của lễ hội), SNCB tăng cường tần suất các chuyến tàu để đáp ứng nhu cầu của du khách. Ngày chúng tôi đi, tàu đông nghịt người. May thay, chúng tôi vẫn tìm được chỗ ngồi.  

Empty
Empty

Khi chúng tôi đến Binche mới là 9h sáng chủ nhật - ngày đầu tiên của lễ hội, ngày của những màn hóa trang tự do. Lúc này, cả thị trấn đã rộn ràng với tiếng trống hội. Nắng vàng rực rỡ xua đi cái lạnh cắt da cắt thịt giữa mùa đông. Cả khu trung tâm thị trấn rực rỡ sắc màu vàng của hoa mimosa.

Trên mái tóc và vành mũ của nhiều thiếu nữ, trên ngực áo của cánh nam giới đều được cài hoa mimosa. Tôi cũng mua một cành để giắt vào túi xách rồi hòa mình vào dòng người nườm nượp đổ về quảng trường trung tâm.

Empty

Người dân thị trấn khoác lên mình những bộ cánh sặc sỡ và độc đáo nhất được thiết kế phỏng theo trang phục được mô tả trong những câu chuyện cổ xa xưa. Các em nhỏ xúng xính trong trang phục của những nhân vật hoạt hình ưa thích như Minions, Spider-Man.

Tất cả nhảy múa theo tiếng trống gõ rộn ràng, giậm chân thật mạnh - một nghi thức truyền thống để đánh thức đất đai, gọi mùa xuân đến. Tiếng nhạc lúc nào cũng rộn ràng làm đôi chân của chúng tôi không thể ngừng nhún nhảy theo. Và trang phục hóa trang của họ khiến tôi cảm thấy như đang lọt vào một cuộc đua sự rực rỡ của những sắc màu.

Empty
Empty

Ngày hội chính của Carnaval de Binche còn gọi là Mardi gras, có nghĩa là "thứ ba béo" - ngày cuối cùng trước khi chính thức bước vào mùa Chay nên mọi hoạt động vui chơi lên tới đỉnh điểm, các bữa ăn cũng phong phú và nhiều chất béo hơn.

Trong ngày này, khoảng 1.000 nam giới ở địa phương hóa trang, nhảy múa và diễu hành quanh làng. Họ hóa trang thành nhiều nhân vật dân gian khác nhau như Arlequin, Pierrot, người nông dân, nhưng có đến 800 người hóa trang thành Gilles - nhân vật quan trọng nhất của sự kiện này.

Từ các cậu bé 3 tuổi đến các bác 60 tuổi đều tự hào khi được chọn làm Gilles bởi vì chỉ có những người dân địa phương chính gốc mới được chọn. Truyền thống làm Gilles được nối dài theo kiểu cha truyền con nối. Họ chỉ cho nhau những tập tục, cách thức may trang phục, cách mặc áo mũ, gõ trống, cách nhún nhẩy khi bước đi... Trong mấy trăm năm qua, theo truyền thống, đoàn Gilles chỉ được phép diễu hành trong thị trấn Binche.

Empty

Trang phục của Gilles được thêu hình ngôi sao, sư tử và vương miện, với ba màu đen, đỏ, vàng - màu quốc kỳ của Bỉ. 7 chiếc chuông nhỏ được gắn trên áo và trên thắt lưng để xua ma quỷ khiến tiếng chuông đing đang phát ra theo mỗi bước họ di chuyển.

Đặc biệt nhất là chiếc mũ được làm từ 300 chiếc lông đà điểu nhỏ, cao đến gần 1 m, nặng khoảng 3 kg. Một người dân địa phương cho tôi biết, việc sản xuất một chiếc mũ như vậy tốn đến 3.000 EUR với 80 giờ làm việc. Riêng bộ trang phục có giá may khoảng 600 EUR. Nhưng hầu hết Gilles đều đi thuê trang phục và mũ của thợ may trong thành phố với giá khoảng 300 EUR. Trong thị trấn có một số gia đình giữ nghề may trang phục và mũ cho Gilles từ vài trăm năm nay. Họ may tỉ mỉ bằng tay và chuẩn bị cho lễ hội trong suốt cả một năm.

Empty
Empty

Vào ngày chính của lễ hội, từ 4 giờ sáng, các Gilles đeo mặt nạ sáp cùng với một đội trống đi vòng quanh các khu phố, đến nhà “bạn” gọi nhau cùng đi, mời nhau champaign theo truyền thống (nhưng Gilles không được phép say), đến tòa Thị chính để nhận huy chương ghi nhận sự tham gia của họ vào ngày hội và nhảy múa trên đường. 

Còn chúng tôi, cũng như nhiều du khách khác, từ sáng đã cố gắng chen lấn trong đám đông tìm một chỗ tốt ở ven đường vừa uống bia vừa ăn khoai tây chiên chờ đến giờ xem Gilles diễu hành.

3h chiều, cả thị trấn như vỡ òa trong tiếng hò reo, tiếng trống, tiếng kèn rộn ràng vì cuộc diễu hành chính thức bắt đầu. Từng đoàn Gilles đội mũ lông đà điểu trắng, vừa uyển chuyển nhảy múa, vừa liên tiếp ném những quả cam vào người xem.

Theo truyền thống, họ ném tặng cam cho người xem diễu hành để cầu mong sẽ gặt hái nhiều cho mùa vụ tới và mang lại may mắn cho mọi người. Thường thì một Gilles sẽ ném từ 25 đến 40 kg cam trong thời gian diễu hành. Đám đông ồ lên, tranh nhau bắt cam. Đám trẻ con đứng ở hàng trước được ưu tiên, đưa vào tận tay những quả cam nhỏ nhưng mọng nước.

Empty

Là người châu Á hiếm hoi đứng trong đám đông, tôi nhận thấy mình rất được ưu tiên khi nhận được rất nhiều cam từ các em, cac anh, các chú Gilles dễ mến nên rất vui khi chia sẻ với những người đứng gần đó không nhận được cam.

Sau khi diễu hành kết thúc, các Gilles vẫn còn tiếp tục nhảy múa đến 9h tối, cùng dân làng xem pháo hoa.

Tôi không chờ được đến tối mà về ngay sau buổi diễu hành. Chuyến tàu trở về chật cứng, không còn chỗ ngồi, chúng tôi đã phải ngồi bệt đất trong suốt một tiếng trên tàu. Nhưng cũng như nhiều người, tôi vẫn thấy rất vui vì có một túi cam may mắn mang về, và quan trọng hơn là được biết đến một lễ hội lâu đời làm nên tên tuổi của nước Bỉ. 

Cảm ơn Binche! Cảm ơn Gilles!

Empty
Empty
Empty