Tác giả:Thịnh Joey 

Linh hoạt trước biến động địa chính trị

Travellive: Ông đánh giá tác động của cuộc chiến này tới thị trường du lịch Việt Nam như thế nào?

Ông Phạm Hà: Khi chiến sự bùng phát, tôi đang trên đường từ Việt Nam sang Đức tham dự hội chợ du lịch ITB Berlin. May mắn là chuyến bay của Vietnam Airlines đã chủ động điều chỉnh hành trình để tránh vùng chiến sự, nên chúng tôi vẫn đến nơi an toàn. Nhưng hai người bạn của tôi không may mắn bị kẹt lại Oman gần cả tuần.

Những ngày sau đó, tác động lan rộng hơn khi tình hình chiến sự leo thang. Giá dầu tăng kéo giá vé máy bay tăng phi mã. Luồng khách châu Âu thường quá cảnh qua Trung Đông để vào Việt Nam bị đứt gãy nghiêm trọng. Điều này trực tiếp tác động đến nhu cầu của khách hàng: họ có xu hướng chuyển sang các điểm đến gần hơn, hoặc quyết định hoãn, hủy chuyến để chờ đợi thời điểm khác.

Không chỉ khách quốc tế mà ngay cả dịch vụ nội địa cũng đắt đỏ hơn vì chi phí vận tải tăng. Mảng du thuyền của chúng tôi cũng bị ảnh hưởng trực tiếp khi chi phí vận hành tăng đáng kể. Có thể nói, biến động này ảnh hưởng đến mọi mặt của du lịch. Theo quan sát của tôi, lượng khách du lịch trong thời gian qua đã giảm khoảng 30% do khách hủy tour, hoãn lịch hoặc giữ tâm lý chờ đợi.

Travellive: Trước tình hình khó khăn đó, các công ty du lịch đã có phương án xử lý khủng hoảng ngắn hạn như thế nào?

Ông Phạm Hà: Với Lux Group, chúng tôi phải thích ứng linh hoạt ngay lập tức. Giải pháp tối ưu lúc này là thuyết phục khách hàng lùi lịch trình thay vì hủy tour hoàn toàn, đặc biệt là với những tour đã thanh toán. Với các dịch vụ đã chốt giá như du thuyền, dù chi phí đầu vào tăng, chúng tôi vẫn giữ nguyên mức giá cam kết với khách.

Về dài hạn, tất nhiên mọi thứ vẫn phụ thuộc vào diễn biến chiến sự. Nếu giá cả tiếp tục leo thang, chúng tôi buộc phải điều chỉnh phí tương ứng với tình hình thực tế. Nhưng ngay lúc này, doanh nghiệp sẵn sàng chịu phần thiệt thòi bởi chữ tín là thứ không thể đánh đổi.

Travellive: Ông dự báo thế nào về xu hướng đi lại của du khách trong thời gian tới, đặc biệt các kỳ nghỉ dài ?

Ông Phạm Hà: Chắc chắn sẽ có sự chuyển dịch mạnh sang các điểm đến gần hơn. Đây là xu hướng tất yếu mà chúng tôi đã dự đoán trước và hoàn toàn phù hợp với tâm lý an toàn cũng như thực tế chi phí hiện nay. Nhưng điều thú vị là sự chuyển dịch này không chỉ do chiến sự mà còn phản ánh một thay đổi sâu hơn trong tư duy du lịch hậu đại dịch.

Con người đang dần quay về với chính mình, chú trọng vào giá trị thân - tâm. Thay vì sự hào nhoáng phô trương, khách hạng sang ngày nay hướng tới điều mà chúng tôi gọi là “quiet luxury” (sang trọng thầm lặng). Với họ, sự sang trọng không nằm ở chiếc đồng hồ đắt tiền hay chiếc xe bóng loáng, mà nằm ở sự yên tĩnh, ở chiều sâu văn hóa và sự nguyên sơ của thiên nhiên.

Ví dụ như với du thuyền của chúng tôi, thay vì chỉ đi 1-2 đêm như trước, khách hiện nay có thể ở 3-4 đêm, hoặc thuê trọn cả du thuyền để thiết kế một hành trình riêng tư, đến những điểm chưa ai tới để kết nối thực sự với nhau. Ngoài vùng vịnh Hạ Long - Lan Hạ, những điểm đến xanh và mới mẻ như Pù Luông cũng đang trở thành lựa chọn ưu tiên. Đó là những chuyến đi du khách không cần phải chứng minh bản thân với ai, chỉ cần cảm thấy hạnh phúc và được là chính mình.

Travellive: Vậy doanh nghiệp cần làm gì để khai thác tốt phân khúc này?

Ông Phạm Hà: Trong ngành chúng tôi có hai khái niệm rất rõ ràng: tourist (khách du lịch thông thường) và traveler (lữ khách). Lữ khách là những người tìm tòi, khám phá, khao khát sự kết nối sâu sắc với con người và vùng đất họ đến. Phục vụ được nhóm này đòi hỏi sự am hiểu thực sự về chân dung khách hàng thay vì chạy theo số lượng.

Khách hạng sang chỉ chiếm 3-5% tổng lượt khách, nhưng khả năng chi trả của họ rất cao và thời gian lưu trú lâu. Hơn nữa, khi khách thực sự hài lòng, họ tự khắc trở thành đại sứ giới thiệu cho những du khách khác. Đó là cách marketing bền vững nhất!

Hiện tại, thương hiệu du lịch quốc gia của chúng ta đã 15-16 năm không thay đổi. Trong khi đó, Thái Lan sau đại dịch đã làm mới mình rất nhanh với định vị “luxury wellness” (du lịch chữa lành hạng sang) và thu hút rất nhiều du khách đi kèm doanh thu.

Việt Nam cần một chiến lược quốc gia về định vị thương hiệu du lịch, “chạm” đúng mong muốn của khách hàng. Chúng ta phải chọn ra ít nhất 10 điểm đến chất lượng cao dành riêng cho khách hạng sang, từ đó tập trung truyền thông, marketing và đào tạo nhân sự đạt chuẩn 5 sao. Đây không phải là điều quá khó nếu thực sự có mục tiêu và lộ trình.

Du lịch sẽ sớm phục hồi khi chiến sự kết thúc

Travellive: Từ đầu tháng 4, Quảng Ninh và TP. Hải Phòng chính thức triển khai phương án vận tải hành khách xuyên vùng di sản, kết nối tuyến du lịch biển giữa vịnh Hạ Long và vịnh Lan Hạ. Ông đánh giá thế nào về ý nghĩa của bước đi này?

Ông Phạm Hà: Đây là nước đi đúng đắn, đáng hoan nghênh. Về mặt địa lý và văn hóa, các vùng vịnh này vốn là một thực thể thống nhất đã có từ bao đời nay, và việc liên thông sẽ mở ra không gian trải nghiệm rộng lớn, cho phép du khách thoải mái lưu trú cả tuần để khám phá toàn bộ vùng vịnh Bắc Bộ như một "siêu điểm đến".

Bên cạnh đó, tư duy quản lý cũng nên đổi mới theo tư duy 4.0: Không nên bắt tất cả tàu thuyền phải tập trung ngủ tại một chỗ như “thành phố nổi” gây quá tải và mất đi sự riêng tư. Như tôi đã đề cập, chính sự tĩnh lặng, sự vắng vẻ đôi khi chính là thứ sang trọng mà khách tìm kiếm. Hãy để doanh nghiệp được tự do sáng tạo trải nghiệm.

Sáng tạo từ những thứ rất nhỏ, như việc cần có những cánh buồm nâu truyền thống đặc trưng của văn hóa Hạ Long, thay vì chỉ có những siêu du thuyền trắng toát như đồng phục xếp hàng như nhau. Sự hài hòa giữa cảnh sắc, văn hóa và thiên nhiên mới là thứ giữ chân du khách lâu nhất.

Travellive: Theo ông, đâu là những cơ hội lớn mà du lịch Việt Nam chưa khai thác hết?

Ông Phạm Hà: Tôi nghĩ, điện ảnh có sức mạnh chi phối vì chạm đến cảm xúc. Lịch sử đã chứng minh: sau khi phim Người Tình (L'Amant) và Đông Dương (Indochine) công chiếu tại Pháp, lượng khách Pháp đến Việt Nam tăng vọt ở thời điểm đó.

Netflix đã và đang làm điều tương tự rất xuất sắc với Hàn Quốc, khiến khán giả xem xong chỉ muốn xách vali lên và đi ngay. Việt Nam có vô vàn cảnh đẹp, nhưng chúng ta đã bỏ lỡ nhiều cơ hội quảng bá chân thực và trực tiếp nhất. Tín hiệu tích cực gần đây là việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có những động thái như xúc tiến tại Mỹ hay tham gia Cannes để mời gọi đạo diễn.

Ngoài ra, thương hiệu điểm đến cũng là thứ doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng, không cần chờ ai. Những chiến dịch truyền thông sáng tạo trên mạng xã hội, những trải nghiệm độc đáo được khách chia sẻ tự nguyện… là những phương thức marketing hiệu quả nhất hiện nay.

Travellive: Ông đánh giá thế nào về cơ hội của du lịch Việt Nam so với các điểm đến khác trong khu vực?

Ông Phạm Hà: Thế mạnh của Việt Nam là con người, văn hóa, thiên nhiên và ẩm thực - những thứ không dễ dàng sao chép. Hiện nay Việt Nam đang nổi lên như một trong những điểm đến hàng đầu châu Á. Đây là đà tốt, nhưng cần được phát triển theo hướng bền vững, bởi nếu cố tăng trưởng nóng mà không giữ gìn cảnh quan và chất lượng trải nghiệm, du khách sẽ chỉ đến một lần rồi không bao giờ quay lại.

Travellive: Nhìn dài hạn hơn, ông có lo ngại rằng sự bất ổn địa chính trị sẽ trở thành “bình thường mới” không? Và doanh nghiệp du lịch có cần tái cấu trúc chủ động thích ứng trước những thay đổi toàn cầu không?

Ông Phạm Hà: Du lịch là ngành dễ tổn thương nhất trước các cú sốc bên ngoài: từ chiến tranh, dịch bệnh cho đến khủng hoảng năng lượng. Nhưng đây cũng là ngành phục hồi nhanh nhất. Khi chiến sự qua đi, khi giá dầu trở về bình thường, mọi thứ lại trở lại. Lịch sử đã chứng minh điều đó nhiều lần.

Đối với doanh nghiệp, chìa khóa là sự linh hoạt thích ứng: không chỉ trong khủng hoảng mà ngay cả trong giai đoạn bình thường. Điều đó có nghĩa là đa dạng hóa sản phẩm, đa dạng hóa thị trường nguồn khách, và luôn đặt sự hài lòng của khách hàng làm trung tâm.

Thái Lan đã chứng minh: tạo ra một công việc trong du lịch sẽ kéo theo sáu công việc ở các ngành khác. Ví dụ một du khách đến đây họ phải đi xe (xăng dầu), họ ăn uống (dịch vụ), họ tiêu thụ sản phẩm (công nghiệp), rồi dịch vụ điện thoại, Internet và các ngành bổ trợ khác. Chúng ta phải tính đúng, tính đủ thì ngành du lịch mới đóng góp được nhiều hơn cho kinh tế Việt Nam và được đối xử thực sự như một ngành kinh tế.

Travellive: Xin trân trọng cảm ơn ông!