VI
EN
Đoàn nghiên cứu do Giáo sư Monica Montefalcone, một nhà khoa học 51 tuổi dày dặn kinh nghiệm, dẫn đầu hướng về đảo san hô Vaavu, Maldives. Mục tiêu của chuyến đi là lặn xuống hệ thống hang động ngầm nhằm tìm kiếm và nghiên cứu một loài san hô quý hiếm chưa từng được công bố.
Trong số các thành viên tử nạn có cả sinh viên trẻ Giorgia Sommaca, 22 tuổi, chính là con gái ruột của bà Montefalcone.
Mục đích khoa học cao đẹp nhanh chóng biến thành nỗi tang thương tột cùng khi nhóm lặn mất tín hiệu hoàn toàn với mặt nước vào khoảng 13h45 ngày 14/5, sau khi không thể nổi lên theo đúng lịch trình dự kiến.
Truyền thông Italy xác nhận nhóm nghiên cứu sở hữu giấy phép lặn xuống độ sâu lên tới 50 m phục vụ mục đích khoa học. Đây là mức giới hạn vượt xa tiêu chuẩn 30 m thông thường dành cho hoạt động lặn biển giải trí.
Tuy nhiên, một chi tiết đáng chú ý vừa được cơ quan chức năng phát hiện là tính hợp pháp của danh sách nhân sự. Giấy phép đặc biệt này thực chất chỉ đăng ký tên của Giáo sư Montefalcone cùng hai thành viên khác. Hai người còn lại trong nhóm tử nạn, bao gồm cả con gái bà, hoàn toàn không có tên trong danh sách đăng ký chính thức với ban quản lý vịnh biển.
Đảo san hô Vaavu (Maldives), nơi cấu trúc địa hình hiểm trở và dòng hải lưu Ấn Độ Dương cực mạnh
Đảo san hô Vaavu vốn nổi tiếng là một địa điểm lặn biển hoang sơ, sở hữu mật độ sinh vật biển dày đặc nhờ các dòng hải lưu gió mùa đặc trưng của Ấn Độ Dương. Thế nhưng, vẻ đẹp kỳ vĩ ấy lại ẩn chứa những cạm bẫy địa chất vô cùng khốc liệt. Hệ thống hang động ngầm nơi xảy ra tai nạn nằm ở độ sâu rạn san hô khoảng 50 m, nhưng độ sâu thực tế bên trong lòng hang kéo dài xuống hơn 60 m, bao gồm ba khoang lớn nối với nhau bằng những lối đi hẹp, các mỏm đá nhọn nhô ra và những đường hầm xuyên cấu trúc rạn san hô.
Vào ngày xảy ra thảm kịch, cơ quan khí tượng địa phương đã phát đi cảnh báo vàng đối với tất cả tàu chở khách và ngư dân do thời tiết chuyển biến xấu, biển động mạnh. Trạng thái thời tiết nguy hiểm này không chỉ khuấy động lớp bùn mịn dưới đáy hang làm tầm nhìn giảm xuống mức tối thiểu, mà còn kích hoạt những dòng chảy ngầm cực mạnh.
Khác với vùng biển Địa Trung Hải tương đối lặng sóng mà nhóm thợ lặn Italy thường quen thuộc, Ấn Độ Dương sở hữu những dòng hải lưu có sức kéo rất lớn, dẫn đến giả thuyết về "hiệu ứng Venturi".
Khi dòng hải lưu mạnh bị ép qua các lối đi và cửa hang hẹp, vận tốc dòng nước sẽ tăng tốc đột ngột để duy trì lưu lượng liên tục, từ đó làm sụt giảm áp suất nghiêm trọng và tạo ra một lực hút cơ học khổng lồ vào thẳng lòng hang.
Trước đó, nhóm đã cố gắng đưa một thiết bị lặn điều khiển từ xa (ROV) xuống thăm dò nhưng dòng nước quá hung hãn đã vô hiệu hóa thiết bị này, buộc các nhà khoa học phải tự mình lặn xuống.
Maldives là đảo quốc có địa hình thấp, với các bãi cát trắng trải dài, rạn san hô có mật độ sinh vật biển cao
Từ giả thuyết lực hút của hiệu ứng Venturi, hai kịch bản kinh hoàng đã được dựng lại. Hoặc là toàn bộ nhóm 5 người đã bị dòng nước dữ hút mạnh vào sâu bên trong hang cùng một lúc, hoặc là một thành viên bị cuốn vào trước và những người còn lại trong nỗ lực giải cứu đồng đội đã bị dòng nước cô lập hoàn toàn.
Trong không gian chật hẹp, tối tăm và tầm nhìn bằng không, sự hoảng loạn tâm lý tột độ chính là chất xúc tác đẩy nhanh tốc độ tiêu thụ khí oxy, khiến họ mất khả năng kiểm soát tình hình.
Bên cạnh yếu tố ngoại cảnh khó lường từ thiên nhiên, các chuyên gia y học dưới nước cũng đặt nghi vấn lớn vào giả thuyết ngộ độc oxy trong môi trường áp suất cao: Ở độ sâu lớn, việc sử dụng các bình khí nén thông thường (chứa 21% oxy và 79% nitơ) hoặc hỗn hợp khí chuyên dụng Nitrox (không khí giàu oxy để giảm thời gian giảm áp) đều đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt. Khi con người hít thở oxy ở nồng độ và áp suất cực cao tại độ sâu vượt ngưỡng 50 m, loại khí duy trì sự sống này sẽ đảo chiều trở thành một chất kịch độc đối với hệ thần kinh trung ương.
Hội chứng ngộ độc oxy hay tăng oxy máu sẽ tấn công nạn nhân bằng các triệu chứng như co thắt cơ, chóng mặt dữ dội, đau đớn thể xác và nhanh chóng rơi vào trạng thái suy giảm nhận thức, mất phương hướng hoàn toàn. Giữa một hang động ngầm tối tăm, khi một thợ lặn mất đi nhận thức, họ hoàn toàn bất lực trong việc tìm đường trồi lên mặt nước và kết cục tử vong là điều không thể tránh khỏi.
Ngay sau khi nhận thông tin mất tích, lực lượng cứu hộ Maldives phối hợp cùng một nhóm thợ lặn chuyên nghiệp người Phần Lan đã lập tức triển khai chiến dịch trục vớt quy mô lớn. Tuy nhiên, tính chất phức tạp của địa hình hang động và điều kiện thời tiết khắc nghiệt liên tục cản trở tiến độ.
Đến nay đội cứu hộ đã tìm thấy thi thể cả 5 nạn nhân, nhưng không may, một thợ lặn đã tử nạn trong lúc lặn tìm, đưa tổng số nạn nhân của vụ việc lên 6 người.
