VI
EN
Nghi lễ cung đình đặc sắc dưới triều Triều Nguyễn không chỉ khép lại những ngày Tết cổ truyền mà còn đánh dấu thời khắc đời sống trở về nhịp thường nhật, gửi gắm ước nguyện quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, muôn dân an lạc trong năm mới.
Giữa sương xuân bảng lảng, nghi lễ cung đình xưa thức dậy trong lòng Cố đô
Nghi lễ cung đình mang đậm triết lý phương Đông
Theo quan niệm dân gian và nghi lễ cung đình xưa, cây nêu được dựng lên từ ngày 23 tháng Chạp như một dấu mốc thiêng liêng báo hiệu Tết đến, đồng thời xua đuổi tà khí, đón điều lành, mời gọi tổ tiên và các đấng linh thiêng về vui Tết cùng con cháu. Khi Tết khép lại, lễ hạ nêu được tổ chức để tiễn đưa những giá trị thiêng trở về cõi vô hình, trả lại không gian sống cho con người, mở đầu một chu kỳ lao động, học tập và sinh hoạt mới.
Tại Đại nội Huế, lễ hạ nêu không chỉ đơn thuần là một nghi thức dân gian, mà được phục dựng và tổ chức theo đúng lễ nghi cung đình xưa
Tại Đại nội Huế, lễ hạ nêu không chỉ đơn thuần là một nghi thức dân gian, mà được phục dựng và tổ chức theo đúng lễ nghi cung đình xưa, với sự tham gia của đội ngũ thực hành nghi lễ trong trang phục truyền thống, các nghi thức được tiến hành trang nghiêm, chặt chẽ, thể hiện rõ tinh thần tôn nghiêm của chốn hoàng cung.
Diễn ra vào thời khắc buổi sáng sớm, khi sương xuân còn bảng lảng trên những mái điện rêu phong, lễ hạ nêu mang đến cho du khách một trải nghiệm rất riêng của Huế nhẹ nhàng, sâu lắng nhưng đầy sức gợi. Tiếng trống, tiếng nhạc lễ vang lên giữa không gian cổ kính, hòa cùng ánh nắng đầu ngày chiếu qua Ngọ Môn, tạo nên một bức tranh vừa uy nghiêm vừa thơ mộng.
Du khách và người dân khi tham dự lễ không chỉ được chứng kiến một nghi thức truyền thống hiếm có, mà còn có dịp cảm nhận trọn vẹn nhịp sống văn hóa cung đình Huế, nơi mỗi nghi lễ đều hàm chứa triết lý nhân sinh, sự giao hòa giữa con người với trời đất, giữa quá khứ và hiện tại.
Điểm nhấn văn hóa thu hút du khách đầu năm
Những năm gần đây, việc phục dựng và tổ chức các nghi lễ cung đình như lễ thượng nêu, lễ hạ nêu, lễ thiết triều đầu xuân… đã trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc của Huế, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế. Lễ hạ nêu, với tính biểu trưng cao và thời điểm diễn ra vào đầu năm mới, ngày càng được du khách quan tâm, lựa chọn như một hoạt động trải nghiệm văn hóa không thể bỏ lỡ khi đến Cố đô dịp xuân về.
Không ít du khách chia sẻ rằng, được tận mắt chứng kiến lễ hạ nêu tại Đại nội Huế giúp họ hiểu rõ hơn về đời sống tinh thần của người Việt xưa, về cách cha ông ta nhìn nhận mối quan hệ giữa con người thiên nhiên vũ trụ, cũng như giá trị của sự khởi đầu và kết thúc trong vòng tuần hoàn thời gian.
Những năm gần đây, việc phục dựng và tổ chức các nghi lễ cung đình như lễ thượng nêu, lễ hạ nêu, lễ thiết triều đầu xuân… đã trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc của Huế
Việc tổ chức lễ hạ nêu không chỉ mang ý nghĩa phục vụ du lịch, mà còn góp phần quan trọng trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của Huế nói riêng và Việt Nam nói chung. Thông qua nghi lễ này, những giá trị văn hóa cung đình từng có nguy cơ mai một được “đánh thức”, trở lại đời sống đương đại một cách sinh động, gần gũi hơn với công chúng.
Đối với Huế, lễ Hạ nêu còn là dịp để khẳng định vị thế của Cố đô như một trung tâm văn hóa lễ nghi đặc sắc, nơi các nghi thức truyền thống không chỉ được trưng bày, mà còn được thực hành, tiếp nối và lan tỏa qua nhiều thế hệ.
Trong không khí xuân vẫn còn vương vấn, lễ hạ nêu tại Đại nội Huế sáng mùng 7 tháng Giêng là điểm hẹn văn hóa ý nghĩa dành cho du khách yêu mến di sản, muốn tìm hiểu chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa Việt. Đến Huế dịp này, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng cảnh sắc nên thơ của Cố đô, mà còn được sống chậm lại, lắng nghe nhịp thở của lịch sử qua từng nghi lễ, từng không gian cổ kính.
Lễ hạ nêu khép lại mùa Tết, nhưng đồng thời mở ra một năm mới với nhiều hy vọng tốt lành, đúng như tinh thần mà Huế vẫn gìn giữ suốt bao thế kỷ: trầm mặc, sâu sắc và đầy nhân văn.
