VI
EN
Dãy Himalaya đang trải qua những ngày biến động dữ dội khi các báo cáo về thương vong liên tiếp được gửi về từ hiện trường thám hiểm. Theo thông tin từ Reuters và Cục Du lịch Nepal, tổng số người thiệt mạng trong mùa leo núi năm nay đã lên tới con số 5. Trong khi đó, số lượng người đăng ký chinh phục đỉnh cao nhất thế giới vẫn tiếp tục tăng vọt, bất chấp những rào cản về địa chính trị toàn cầu và sự khắc nghiệt ngày càng khó lường của biến đổi khí hậu tại các vùng núi cao.
Sự việc đau lòng gần đây nhất liên quan đến anh Phura Gyaljen Sherpa, một hướng dẫn viên người địa phương chỉ mới 21 tuổi. Theo thông tin xác nhận từ bà Nisha Thapa Rawat, quan chức du lịch Nepal, người này đã không may trượt chân trên lớp tuyết dày và rơi xuống một khe băng sâu gần khu vực trại III, ở độ cao xấp xỉ 7.200 m.
Trước đó, danh sách những người tử nạn còn có Bijay Ghimire Bishwakarma (35 tuổi), tử vong khi đang trong quá trình thích nghi độ cao tại thác băng Khumbu, và Lakpa Dendi (51 tuổi) thiệt mạng trên đường tiến về trại căn cứ (Base Camp) vào hồi đầu tháng này. Sự nối dài của những cái tên này đã làm u ám đi bầu không khí chinh phục đỉnh cao của cộng đồng leo núi quốc tế.
Số người thiệt mạng tại Everest liên tục tăng giữa mùa leo núi
Mặc dù tình hình xung đột tại Trung Đông đang gây ra những xáo trộn đáng kể đối với ngành hàng không và dòng khách du lịch quốc tế, sức hút của Everest dường như chưa bao giờ hạ nhiệt. Ông Himal Gautam, quan chức thuộc Cục Du lịch Nepal, nhận định rằng dù kinh tế và an ninh thế giới có nhiều biến động, số lượng giấy phép leo núi được cấp ra vẫn đạt mức kỷ lục.
Cụ thể, trong mùa leo núi kéo dài từ tháng 4 đến tháng 5 năm nay, chính quyền Nepal đã cấp tổng cộng 492 giấy phép leo Everest với mức phí lên đến 15.000 USD mỗi người. Con số này không chỉ vượt qua mức 478 giấy phép của năm 2023 mà còn cho thấy xu hướng "đổ xô" đi thám hiểm mạo hiểm đang ngày càng gia tăng, tạo áp lực khủng khiếp lên hạ tầng và công tác cứu hộ tại hiện trường.
Sự gia tăng số người leo núi đồng nghĩa với việc gia tăng các rủi ro về an toàn và tắc nghẽn tại những khu vực "tử thần". Hiệp hội các nhà tổ chức leo núi Nepal cho biết đội ngũ hướng dẫn viên người Sherpa bản địa giàu kinh nghiệm hiện đang nỗ lực hoàn tất việc cố định hệ thống dây thừng lên đỉnh để tạo điều kiện cho các đoàn thám hiểm bắt đầu hành trình chính thức.
Tuy nhiên, chỉ mới tháng trước, sự cố một khối băng khổng lồ bị sập tại thác băng Khumbu đã khiến tuyến đường chính bị tê liệt hoàn toàn trong gần hai tuần, khiến hàng trăm người bị mắc kẹt tại Base Camp trong tình trạng mệt mỏi và lo lắng.
Việc Nepal mở cửa hơn 400 đỉnh núi thuộc dãy Himalaya nhưng du khách lại tập trung chủ yếu vào 20 ngọn núi nổi tiếng nhất, đặc biệt là đỉnh Everest (cao 8.849 m), đã tạo ra hiện tượng "quá tải tại vùng biên giới sinh tồn".
Tại độ cao trên 7.000 m, cơ thể con người bắt đầu đối mặt với hiện tượng thiếu oxy nghiêm trọng, phù não và phù phổi. Khi dòng người leo núi quá đông, thời gian chờ đợi tại các khu vực nguy hiểm kéo dài sẽ vắt kiệt thể lực và lượng oxy dự trữ của các nhà thám hiểm, khiến ngay cả những sai sót nhỏ nhất cũng có thể dẫn đến hậu quả chết người như trường hợp rơi xuống khe băng hay trượt chân trên tuyết.
Tuân thủ quy trình thích nghi độ cao là khuyến cáo hàng đầu của các chuyên gia
Đứng trước tình hình cấp bách này, các chuyên gia thám hiểm quốc tế và giới chức y tế Nepal đưa ra những khuyến cáo nghiêm ngặt cho du khách đang có ý định chinh phục các đỉnh núi cao.
Trước hết, nhà leo núi cần hiểu rằng việc sở hữu giấy phép leo núi trị giá hàng nghìn USD không đảm bảo một vé khứ hồi an toàn. Việc chuẩn bị thể lực chuyên sâu từ 6 đến 12 tháng trước chuyến đi là điều kiện bắt buộc, bao gồm cả các bài tập chịu đựng trong môi trường thiếu oxy. Du khách tuyệt đối không được chủ quan trước quá trình "thích nghi độ cao" tại các trại căn cứ, bởi đây là giai đoạn quan trọng nhất để cơ thể làm quen với áp suất khí quyển thấp.
Thứ hai, việc lựa chọn các đơn vị tổ chức tour thám hiểm uy tín là yếu tố sống còn. Một đội ngũ Sherpa dày dạn kinh nghiệm và các trang thiết bị cứu hộ hiện đại như bình oxy dự phòng, máy truyền tin vệ tinh và túi cứu thương chuyên dụng có thể tạo nên sự khác biệt giữa sự sống và cái chết. Du khách được khuyến cáo phải tuân thủ tuyệt đối mệnh lệnh của hướng dẫn viên và sẵn sàng từ bỏ mục tiêu lên đỉnh nếu điều kiện thời tiết không thuận lợi hoặc cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bệnh lý độ cao, dù chỉ là nhẹ nhất.
Cuối cùng, trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang khiến các khối băng trên Everest trở nên kém ổn định hơn bao giờ hết, người leo núi cần phải có sự nhạy bén và kiến thức về địa hình. Các khe băng ẩn dưới lớp tuyết mới là những cái bẫy vô hình có thể cướp đi sinh mạng bất cứ lúc nào. Sự an toàn cá nhân phải luôn được đặt lên hàng đầu, cao hơn cả tham vọng sở hữu tấm ảnh trên đỉnh thế giới.
