VI
EN
Có một cách dịch chuyển mới đang làm thay đổi du lịch trong những năm gần đây, khi mà điều người ta tìm kiếm ở một chuyến đi không phải là điểm đến mà là cách họ đi đến đó, giá trị của chuyến đi không nằm ở việc đi đâu mà nằm ở việc đi như thế nào.
Hành trình chính là đích đến
Với một thế hệ du khách mới hiện nay, những hành trình khép kín, nơi mọi trải nghiệm được lập trình sẵn, không còn hấp dẫn nữa. Họ muốn một chuyến đi mà chính họ trực tiếp điều khiển nhịp độ, chính họ cầm lái, lựa chọn cung đường, và dừng lại ở những điểm không có trong bản đồ du lịch phổ biến.
Đó là Overland - du lịch tự túc khám phá bằng phương tiện cá nhân trên đường bộ, đất liền, qua nhiều địa hình hay quốc gia.
Đó là những du khách khao khát mở rộng không gian du lịch của mình ra ngoài những hành trình “đóng gói”, họ không muốn đi theo hay đi giống ai nữa, mà muốn một chuyến đi được “cá nhân hóa”, không lặp lại thậm chí với chính bản thân họ.
Ví dụ Ngô Kỳ Phong, người đã lái chiếc ôtô mang biển số Việt Nam gần 60.000 km qua nhiều điều kiện thời tiết khắc nghiệt và địa hình phức tạp của 10 quốc gia bao gồm Lào, Trung Quốc, Mông Cổ, Nga, Georgia, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Turkmenistan, Uzbekistan, Kazakhstan, trong hơn 150 ngày.
Những overlander như thế tự làm chủ hành trình, trải nghiệm theo chiều sâu và kết nối chân thực với con người cũng như không gian ở điểm đến. Họ không dừng ở vai trò người tiêu dùng dịch vụ, mà trực tiếp tham gia và định hình trải nghiệm.
Mỗi chuyến overland của họ là một lần “nhập vai”: Thay vì quan sát thế giới từ bên ngoài, họ hòa nhập vào địa hình, thời tiết và nhịp sống bản địa. Mỗi cung đường là một lớp trải nghiệm, mỗi điểm dừng là một điểm chạm cảm xúc. “Phần thưởng” lớn nhất là gì? Là cảm giác chinh phục: những cung đường xa, những vùng địa lý ít được khai thác, những không gian văn hóa chưa bị thương mại hóa.
Chính vì vậy, overlander là những người tự do và tự chủ. Đi nhanh hay chậm, chọn cung đường nào, ở lại đâu, hướng tới đâu, đều là quyết định của họ. Thông qua việc đối mặt với thử thách địa hình và sự khắc nghiệt của thiên nhiên, họ trở nên kiên nhẫn hơn, lạc quan hơn, thậm chí thay đổi hoàn toàn nhân sinh quan, bình thản và khiêm nhường hơn.
Ngô Kỳ Phong và chiếc ôtô mang biển số Việt Nam của mình trong một chuyến overland
Những kỹ năng xuyên biên giới
Tuy vậy, tự do càng lớn thì trách nhiệm càng cao. Các overlander tự kiểm soát mọi yếu tố trong hành trình của mình, cả thuận lợi lẫn khó khăn. Trang bị gì để đảm bảo sự an toàn cao nhất là người đi và phương tiện, có những thủ tục hay nghĩa vụ pháp lý nào phải tuyệt đối tuân thủ, chuẩn bị kiến thức gì về văn hóa, phong tục, tập quán của những vùng đất sắp đi qua, những tình huống nào có thể phát sinh đòi hỏi phải tỉnh táo đối phó…
Người đi du lịch nào cũng sẽ ít nhiều phải tương tác với các cơ quan công quyền như giao thông, an ninh, biên phòng, chính quyền địa phương… Nhưng với các overlander, những tương tác này nhiều hơn, họ phải tự mình xử lý và khả năng gặp phải những khó khăn, vướng mắc cũng lớn hơn nhiều.
Đơn cử việc làm thủ tục cho phương tiện qua biên giới. Như Trần Đặng Đăng Khoa, chàng trai người Việt lái xe máy vòng quanh thế giới, đã chia sẻ: “Xin visa nước ngoài vốn đã không đơn giản, xin được cả visa và giấy thông hành xe máy quốc tế là điều khó gấp nhiều lần”. Nếu lo chuyện pháp lý cho xe máy đã phức tạp như vậy, thì cho ôtô chắc chắn là đòi hỏi công sức hơn nữa.
Chính vì vậy, ông Nguyễn Hồng Vinh, huấn luyện viên lái xe chuyên nghiệp của Land Rover Việt Nam, nhận định đằng sau mỗi hành trình đường dài thành công luôn là sự chuẩn bị kỹ lưỡng, khả năng thích nghi và sự am hiểu về những điều có thể xảy ra trên đường.
Song cũng nhờ thế mà sau mỗi chuyến đi, các overlander có thể tích lũy thêm những kỹ năng quý báu, tính bền bỉ và tinh thần tự lực cánh sinh, năng lực xử lý tình huống và vượt qua các rủi ro, trở ngại để đạt được mục đích.
Một chuyến overland của ông Nguyễn Hồng Vinh, huấn luyện viên lái xe chuyên nghiệp của Land Rover Việt Nam
Gia đình chung của những tay lái tự do
Từ những cá nhân tiên phong ngày đầu, hiện ngày càng có nhiều tay lái tự tin gia nhập cộng đồng overlander. Từ điểm chung là mong muốn những trải nghiệm du lịch riêng tư, linh hoạt và chủ động, họ quy tụ ở một "gia đình mở rộng", nơi những người lạ trở nên thân thiết rất nhanh nhờ có chung đam mê, sở thích và lý tưởng sống.
Cộng đồng này không phân biệt tuổi tác, họ ngồi lại với nhau không để nói về con số mà để chia sẻ về sự tự do và những bài học thực tế từ cuộc sống.
Vì hành trình overland thường là những câu chuyện tử tế với những người lạ trên đường, nên các thành viên cộng đồng cũng gặp nhau ở niềm tin vào bản chất nhân văn và sự kết nối giữa người với người dù khác biệt về văn hóa, tôn giáo. Cộng đồng overland hiện đại cũng thường gắn liền với ý thức bảo tồn thiên nhiên, hỗ trợ kinh tế địa phương và tham gia vào các hành trình thiện nguyện.
Những giá trị này không chỉ tôn vinh overland như một hình thức du lịch, mà còn khẳng định đây là một lối sống mang tính triết lý sâu sắc, dành cho những tâm hồn khao khát tìm lại bản thể của chính mình giữa thế giới hiện đại. Overland là người lái xe và phương tiện đồng hành của mình cùng lên đường dấn thân vào một trải nghiệm mới: tự do hơn, sâu hơn và mang dấu ấn cá nhân rõ rệt.
* Hãy cùng Land Rover Việt Nam và Travellive chia sẻ thêm nhiều góc nhìn và câu chuyện về lái xe du lịch tự túc khám phá tại TALK PANEL: THE OVERLAND DIALOGUE ngày 26/6/2026 tới. Đăng ký tham dự tại https://bit.ly/The_Overland_Dialogue
