VI
EN
Báo cáo Tình hình Đông Nam Á 2026 vừa được Viện Nghiên cứu Đông Nam Á công bố đã phác thảo một bức tranh toàn cảnh đầy biến động nhưng cũng không kém phần hấp dẫn về xu hướng dịch chuyển trong khu vực. Theo đó, Đông Nam Á khẳng định vị thế của một mảnh đất năng động, giàu bản sắc văn hóa, nơi giao thoa giữa các chiến lược phát triển kinh tế và những chiến dịch quảng bá điểm đến đầy sáng tạo.
Thái Lan khẳng định vị thế độc tôn
Theo báo cáo, nếu như đảo quốc sư tử Singapore chứng tỏ vị thế độc tôn về môi trường sống chất lượng cao và cơ hội nghề nghiệp lý tưởng thì Thái Lan lại không có đối thủ trên đường đua giành ngôi vị nơi người Đông Nam Á muốn du lịch nhất. Sự ưu ái của du khách khu vực dành cho Thái Lan xuất phát từ sự tổng hòa của nhiều yếu tố then chốt, bao gồm chính sách thị thực thông thoáng, hệ thống hạ tầng du lịch phát triển đồng bộ và chi phí dịch vụ vô cùng cạnh tranh.
Đáng chú ý, tinh thần tự hào và niềm đam mê khám phá quê hương của người dân bản địa cũng đạt mức kỷ lục khi có tới 85,7% người Thái tham gia khảo sát khẳng định họ ưu tiên lựa chọn các điểm đến trong nước hơn là thực hiện các chuyến xuất ngoại, tạo nên một bệ đỡ vững chắc cho kinh tế du lịch nội địa phát triển bền vững.
Có thể thấy, quyết định lựa chọn điểm đến du lịch ngắn ngày thường nhạy cảm và chịu tác động trực tiếp bởi những biến động kinh tế vĩ mô như tỷ giá hối đoái, chi phí sinh hoạt tại điểm đến, kết hợp với mật độ dày đặc của các chiến dịch xúc tiến du lịch. Điều này giải thích vì sao ngoài các quốc gia nội khối, Nhật Bản vẫn duy trì được sức hút ma lực và là điểm đến ngoài khu vực được yêu thích nhất đối với người Đông Nam Á.
Sự dịch chuyển này có mối liên hệ mật thiết với bối cảnh kinh tế và nhân khẩu học khi xứ sở hoa anh đào đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số nhanh chóng, mở ra cánh cửa việc làm cho làn sóng lao động lành nghề đến từ Indonesia, Philippines và Thái Lan.
Ở một khía cạnh khác, sự gắn kết mang tính địa lý và mạng lưới cộng đồng đóng vai trò quyết định đến xu hướng chọn nơi du lịch giá rẻ và trải nghiệm văn hóa. Đối với người dân Philippines và Indonesia, Singapore không chỉ là trung tâm tài chính mà còn là điểm đến du lịch hàng đầu được lựa chọn nhiều nhất trong khu vực ASEAN. Sức hút này được củng cố vững chắc bởi cộng đồng du học sinh và người lao động di cư đông đảo đang sinh sống tại đây.
Việt Nam được chọn cho cả du lịch lẫn sinh sống
Bước ngoặt lớn nhất trong bản báo cáo chiến lược năm nay chính là sự xuất hiện đồng thời của bộ tứ quyền lực bao gồm Thái Lan, Singapore, Malaysia và Việt Nam trong nhóm 4 quốc gia ASEAN được lựa chọn nhiều nhất cho cả hai mục đích du lịch lẫn sinh sống. Vị thế này phản ánh một bước tiến dài mang tính chiến lược của ngành du lịch Việt Nam, đồng thời chứng minh sức hấp dẫn nội tại của một nền kinh tế đang có tốc độ tăng trưởng nhanh và ổn định bậc nhất khu vực.
Việt Nam hiện tại không chỉ thu hút du khách bởi những danh lam thắng cảnh nguyên sơ hay nền ẩm thực đường phố phong phú, mà còn khẳng định uy tín bằng một môi trường đầu tư an toàn, văn hóa cởi mở và lòng hiếu khách của người dân. Làn sóng khách quốc tế đổ xô về các trung tâm du lịch lớn để check-in, trải nghiệm cuộc sống thường nhật hay tìm kiếm cơ hội khởi nghiệp chính là minh chứng rõ nét cho thấy thương hiệu du lịch Việt Nam đã được nâng tầm rõ rệt trên bản đồ quốc tế.
Việt Nam bất ngờ xuất hiện trong BXH, chiếm trọn tình cảm của du khách muốn đến du lịch và sinh sống
Song song với việc thu hút dòng khách ngoại quốc, xu hướng phát triển bền vững của ngành công nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành tại Đông Nam Á còn được thúc đẩy mạnh mẽ bởi nội lực từ bên trong. Khảo sát chỉ ra rằng người dân tại 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN bao gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đều đang thể hiện xu hướng ưu tiên du lịch nội địa ở mức rất cao.
Việc người dân thắt chặt chi tiêu cho các chuyến bay dài ngày quốc tế và quay lại khai thác, đầu tư cho các giá trị văn hóa, lịch sử tại quê nhà đã mở ra cơ hội vàng cho các doanh nghiệp lữ hành nội địa cải thiện chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm từ du lịch sinh thái, du lịch chữa lành đến các tour trải nghiệm văn hóa cao cấp.
Nhìn về tương lai của ngành kinh tế di sản này, Tiến sĩ Irna Nurlina Binte Masron, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS-Yusof Ishak Institute) nhận định rằng các kết quả khảo sát đã phát đi một tín hiệu mạnh mẽ về việc ASEAN cần phải thúc đẩy tiến trình hội nhập sâu rộng và toàn diện hơn nữa. Thay vì cạnh tranh đơn lẻ, các quốc gia thành viên cần phải tận dụng tối đa tính bổ trợ lẫn nhau về mặt tài nguyên, văn hóa và nhân lực để cùng xây dựng một hình ảnh thương hiệu khu vực thống nhất, đa dạng và hấp dẫn trong mắt bạn bè quốc tế.
Trong những năm tới, các dòng dịch chuyển về lao động, du lịch và cư trú trong khu vực sẽ ngày càng chịu tác động sâu sắc bởi các yếu tố kinh tế biên mậu và sự thay đổi cấu trúc nhân khẩu học, điều này đòi hỏi các chính phủ phải có những chính sách linh hoạt để biến thách thức thành cơ hội bứt phá cho toàn khối.
