Canada: Đất nước rộng lớn nhưng dung hòa mọi khác biệt

Thiên nhiên cũng biết cách dung hòa

Xe rời Vancouver một buổi sáng đầu thu, mở ra hành trình băng ngang Canada. Con đường đưa tôi đi qua dãy Rocky với những hồ nước xanh ngắt ở Banff và Jasper, xuyên qua những rừng phong đang chuyển đỏ, trước khi đến Toronto, Ottawa, Montréal rồi khép lại ở Québec. Nhưng điều tôi nhớ nhất về hành trình dài hàng nghìn cây số đó không phải chỉ là những cung đường mùa thu đẹp như tranh vẽ.

Bài liên quan

Đoàn tàu "trong suốt" ở Canada

Mùa thu đẹp như tranh vẽ ở Canada

Xe tiến dần vào dãy Rocky, nơi những cung đường đẹp nhất của Canada lần lượt mở ra trước mắt. Banff, Jasper, hồ Louise, Moraine, Pyramid, Peyto hay Maligne... mỗi nơi đều mang một vẻ đẹp riêng nhưng khiến người ta có cảm giác đang bước qua những mảnh ghép của cùng một bức tranh.

Mùa thu cũng là thời điểm đặc biệt nhất trong năm. Cái lạnh đầu mùa đã len vào từng cơn gió, tuyết bắt đầu xuất hiện trên các đỉnh núi, nhưng dưới thung lũng, những cánh rừng phong lại đồng loạt chuyển sang đỏ, cam và vàng. Hai sắc thái tưởng như đối lập vẫn hiện diện trong cùng một khoảnh khắc, tạo nên khung cảnh mà chỉ cần dừng xe bên đường cũng đủ khiến người ta lặng đi rất lâu.

Có cảm giác mọi thứ ở đây đều đang nâng đỡ lẫn nhau. Chính những dòng sông băng đã tạo nên màu xanh đặc biệt của hồ Louise hay Moraine. Chính mùa đông khắc nghiệt lại nuôi dưỡng mùa thu rực rỡ. Thiên nhiên nơi đây không xóa đi những khác biệt. Cái lạnh vẫn là cái lạnh, rừng phong vẫn bừng cháy trong sắc lá, núi cao vẫn sừng sững bên những mặt hồ phẳng lặng. Tất cả cùng tồn tại trong một sự cân bằng gần như hoàn hảo.

Có lẽ triết lý dung hòa của Canada đã bắt đầu từ chính thiên nhiên. Trước khi con người học cách chung sống với những khác biệt, núi, rừng, băng và hồ nước đã cùng kể câu chuyện ấy suốt hàng nghìn năm.

Toronto, nơi cả thế giới có thể gọi là nhà

Rời miền tây, hành trình đưa tôi đến Toronto, thành phố lớn nhất Canada và cũng là nơi hai chữ "đa văn hóa" trở nên cụ thể hơn bao giờ hết. Chỉ trong một ngày lang thang giữa thành phố, tôi có thể đi qua các khu phố người Hoa, người Ý, người Hy Lạp, người Hàn Quốc, người Ấn Độ và rồi bất ngờ bắt gặp cả một khu chợ Việt Nam.

Trên tàu điện, trong quán cà phê hay ngoài những công viên ven hồ Ontario, rất nhiều màu da, ngôn ngữ và gương mặt khác nhau xuất hiện một cách tự nhiên đến mức chẳng ai còn bận tâm mình đến từ đâu. Cảm giác rõ nhất mà Toronto mang lại không phải là một thành phố có nhiều cộng đồng nhập cư, mà là một nơi để mỗi cộng đồng vẫn được là chính mình.

Những khu phố vẫn giữ nguyên hương vị quê hương của người nhập cư, những lễ hội văn hóa vẫn diễn ra quanh năm và tiếng nói từ khắp nơi trên thế giới vẫn hòa vào nhịp sống hằng ngày mà không hề lấn át nhau. Nơi đây không khiến mọi người trở nên giống nhau, họ vẫn có thể sống với ngôn ngữ, ký ức và những gì thuộc về mình.

Có lẽ đó cũng là cách Canada xây dựng đất nước suốt nhiều thập kỷ qua: không bằng sự đồng nhất, mà bằng khả năng để những khác biệt cùng tạo nên một tổng thể hài hòa.

Montreal, Québec và Ottawa: dung hòa để không đánh mất bản sắc

Rời Toronto, tôi tiếp tục lái xe về phía đông. Chỉ sau vài giờ, khung cảnh bắt đầu thay đổi. Những tấm biển chỉ đường xuất hiện ngày càng nhiều bằng tiếng Pháp, kiến trúc cũng dần mang dáng dấp châu Âu với những ngôi nhà đá, quảng trường nhỏ và các quán cà phê trải bàn ngoài hiên.

Montréal mang nhịp sống trẻ trung của một thành phố lớn, còn Québec lại chậm rãi với những con phố lát đá và những bức tường thành đã tồn tại suốt hơn bốn thế kỷ. Nếu không nhìn thấy lá cờ hình lá phong tung bay trước các tòa nhà, đôi lúc tôi có cảm giác mình vừa bước sang một đất nước khác. Thế nhưng tất cả vẫn là Canada.

Trên hành trình ấy, Ottawa không để lại nhiều cảm xúc mạnh như Montréal hay Québec, mà giống như chiếc bản lề âm thầm giữ cho hai dòng chảy văn hóa của Canada luôn cân bằng. Thủ đô không quá náo nhiệt, cũng không phô bày quyền lực của một trung tâm chính trị. Nhưng chính từ nơi đây, người ta có thể cảm nhận rõ hơn cách Canada gìn giữ sự cân bằng giữa hai dòng chảy văn hóa lớn nhất của mình: tiếng Anh và tiếng Pháp, truyền thống Anh và di sản Pháp, mỗi bên đều có vị trí riêng nhưng cùng tạo nên bản sắc chung của đất nước.

Montréal không cần phải giống Toronto, Québec cũng không buộc phải đánh mất bản sắc Pháp để hòa vào số đông. Mỗi vùng đất vẫn được là chính mình, nhưng cùng chia sẻ một tương lai chung dưới lá cờ lá phong.

World Cup 2026 và mảnh ghép mang tên Canada

Có lẽ vì thế mà khi nhìn vào bản đồ World Cup 2026, tôi thấy Canada giữ một vai trò rất đặc biệt. Quốc gia này chỉ có hai thành phố đăng cai là Vancouver và Toronto, ít hơn nhiều so với hai nước láng giềng. Điều khiến Canada trở nên khác biệt là cách đất nước này góp mặt trong ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh bằng chính bản sắc của mình.

World Cup 2026 là lần đầu tiên ba quốc gia cùng đứng tên đăng cai. Bên cạnh những sân vận động hay hạ tầng hiện đại, giải đấu ấy cũng cần một nơi có khả năng kết nối những khác biệt để cùng tạo nên một ngày hội chung. Và đó lại chính là điều Canada đã theo đuổi rất tự nhiên suốt nhiều thập kỷ.

World Cup đến với Canada không chỉ là câu chuyện của bóng đá. Nó là dịp để thế giới nhìn thấy triết lý đã làm nên đất nước này: khác biệt không nhất thiết phải dẫn đến chia rẽ. Khi được tôn trọng và dung hòa, khác biệt có thể trở thành sức mạnh.

Khi kết thúc hành trình ở Québec, tôi từng nghĩ điều mình sẽ nhớ nhất là màu xanh của hồ Louise, những đỉnh núi phủ tuyết của dãy Rocky hay rừng phong đỏ rực trong nắng thu. Nhưng nhiều năm sau, mỗi lần nhắc đến Canada, những hình ảnh ấy lại hiện về cùng một cảm giác rất khác: ở đây, mọi khác biệt dường như đều tìm được chỗ đứng của mình.

Bài và ảnh: Nguyễn Hoàng Bảo