Gánh Show - Khi nghệ thuật đương đại đánh thức một Sài Gòn rất xưa

Khi khán giả tìm thấy chính mình trong một đôi quang gánh

Giữa nhịp sống ngày càng gấp gáp của TP.HCM, nơi những không gian giải trí hiện đại liên tục xuất hiện và nhanh chóng thay thế nhau, sự thành công của Chuyện Sài Gòn: “Gánh Show” tạo nên một bất ngờ thú vị. Không đi theo công thức giải trí thị trường, cũng không cố tạo hiệu ứng bằng những màn trình diễn choáng ngợp, chương trình chọn một hướng đi lặng lẽ hơn: kể câu chuyện về Sài Gòn bằng ký ức, văn hóa và những chất liệu rất đời thường.

Sau bốn suất diễn đầu tiên tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, “Gánh Show” nhanh chóng trở thành cái tên được nhắc đến nhiều trong cộng đồng yêu nghệ thuật. Sức hút của chương trình không chỉ đến từ khán giả trẻ mà còn lan rộng đến nhóm công chúng trung niên, giới trí thức và nhiều khán giả lớn tuổi - những người vốn khá khắt khe với các thử nghiệm nghệ thuật đương đại.

Bài liên quan

Thưởng thức show thực cảnh về trà trong nhà máy chè cổ gần 100 năm tuổi ở Bảo Lộc

GOm Show – Âm thanh từ gốm, một thế giới âm thanh lặng lẽ đánh thức ký ức Việt

Trong không gian kéo dài 75 phút, người xem gần như không chỉ “xem” một buổi biểu diễn mà bước vào một hành trình cảm xúc. Ở đó có tiếng rao quen thuộc, có những cơn mưa bất chợt của Sài Gòn, có dáng người gồng gánh mưu sinh len lỏi giữa phố thị và cũng có cả niềm vui đoàn viên rất đỗi thân thuộc của người Việt.

Nhiều khán giả lớn tuổi chia sẻ rằng họ tìm thấy trong “Gánh Show” hình bóng của một Sài Gòn xưa đã dần biến mất giữa những tòa nhà cao tầng và nhịp sống hiện đại. Không ít người rời khỏi khán phòng với đôi mắt đỏ hoe, bởi những ký ức tưởng như ngủ quên bỗng được đánh thức bằng âm thanh, ánh sáng và chuyển động cơ thể.

Một sân khấu được “sinh ra” từ chính không gian di sản

Điểm đặc biệt tạo nên dấu ấn của “Gánh Show” nằm ở cách chương trình đối thoại với không gian Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM. Công trình kiến trúc hơn trăm năm tuổi không đơn thuần trở thành nơi đặt sân khấu, mà chính là một phần của tác phẩm.

Những mái vòm cổ kính, hành lang nhuốm màu thời gian, cầu thang gỗ và ánh sáng tự nhiên của bảo tàng trở thành phông nền hoàn hảo cho câu chuyện về ký ức đô thị.

Xuyên suốt chương trình là hình tượng đôi quang gánh - vật dụng tưởng như rất bình dị nhưng lại chứa đựng nhiều lớp nghĩa văn hóa của người Việt. Từ một công cụ mưu sinh, đôi quang gánh trong “Gánh Show” trở thành biểu tượng của ký ức, của sự chuyển động giữa quá khứ và hiện tại, giữa nặng gánh đời thường và những khát vọng rất con người.

Sáu hồi diễn liên tiếp được kết nối như một bản giao hưởng cảm xúc liền mạch. Từ những bước chân đầu tiên của chiếc quang gánh bước vào phố thị, đến hành trình gánh nắng, gánh mưa, gánh trách nhiệm và cuối cùng là gánh đoàn viên - mọi lát cắt đời sống đều được kể bằng ngôn ngữ hình thể giàu tính điện ảnh.

Không khí của chương trình liên tục chuyển đổi giữa những khoảng lặng đầy tự sự và các phân đoạn bùng nổ năng lượng. Có lúc sân khấu tối giản đến mức chỉ còn tiếng sáo trúc vang lên giữa khoảng không tĩnh lặng. Nhưng cũng có lúc cả không gian như rung chuyển bởi nhịp EDM kết hợp cùng những động tác street dance mạnh mẽ.

Âm nhạc truyền thống như đàn tranh, đàn tứ, guitar phím lõm hay những câu hò Nam Bộ không bị “đóng khung” trong màu sắc hoài niệm, mà được đặt cạnh house music và âm thanh điện tử để tạo nên một trải nghiệm mới mẻ hơn với khán giả trẻ.

Ngôn ngữ múa cũng mang tinh thần giao thoa tương tự. Múa dân gian Nam Bộ, ballet, múa đương đại và street dance cùng tồn tại trên một sân khấu mà không loại hình nào lấn át loại hình nào. Tất cả hòa vào nhau để kể một câu chuyện rất Sài Gòn: cởi mở, dung hòa và luôn chuyển động.

Chia sẻ về quyết định chọn Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM làm địa điểm biểu diễn, biên kịch Phạm Thiên Vũ cho biết ê-kíp không xem bảo tàng đơn thuần là nơi tổ chức chương trình. Với họ, đó là không gian chứa ký ức và thời gian, đồng thời cũng là nơi đang diễn ra đời sống mỹ thuật đương đại của thành phố.

Từ một chương trình nghệ thuật đến tham vọng tạo sản phẩm văn hóa cho thành phố

Trong vài năm gần đây, TP.HCM liên tục tìm kiếm những sản phẩm văn hóa có khả năng trở thành điểm nhấn du lịch mới. Tuy nhiên, không nhiều dự án có thể dung hòa được yếu tố nghệ thuật, bản sắc địa phương và khả năng tiếp cận công chúng đại chúng.

“Gánh Show” đang cho thấy một hướng đi khác.

Thay vì kể chuyện văn hóa bằng cách tiếp cận hàn lâm hoặc quá nặng tính trưng bày, chương trình lựa chọn ngôn ngữ cảm xúc. Người xem không cần hiểu sâu về nghệ thuật đương đại vẫn có thể cảm nhận được câu chuyện bằng âm thanh, hình ảnh và những trải nghiệm giác quan trực tiếp.

Đó cũng là lý do chương trình nhanh chóng tạo được hiệu ứng lan truyền sau những đêm diễn đầu tiên. Nhiều khán giả xem đây như một “phiên bản nghệ thuật” của Sài Gòn - nơi vẻ đẹp không nằm ở sự hào nhoáng, mà ở chiều sâu ký ức và tính bao dung của đô thị này.

Theo đại diện dự án, nếu được tiếp tục phát triển bài bản, đây có thể trở thành một trong số ít những trải nghiệm nghệ thuật mang dấu ấn riêng của TP.HCM - nơi du khách không chỉ đến để xem một buổi diễn, mà để cảm nhận linh hồn của thành phố qua nghệ thuật.

Và có lẽ, giá trị lớn nhất mà “Gánh Show” mang lại nằm ở chỗ: giữa một đô thị luôn đổi thay từng ngày, vẫn còn những người trẻ kiên nhẫn nhặt nhạnh ký ức cũ, rồi kể lại bằng ngôn ngữ của hôm nay để di sản không nằm yên trong hoài niệm, mà tiếp tục sống cùng đời sống đương đại.

Quỳnh Mai