VI
EN
Khi làn sóng văn hóa Hallyu đang càn quét toàn cầu, Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc tại Seoul không chỉ dừng lại ở vai trò lưu giữ quá khứ. Bằng một chiến lược chuyển mình táo bạo và tư duy làm văn hóa duy mỹ, thiết chế này đã thiết lập một kỷ lục vô tiền khoáng hậu, biến những giá trị di sản khô khan trở thành một trải nghiệm sống động, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.
Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc (National Museum of Korea - NMK) những ngày này thu hút với hình ảnh dòng người xếp hàng dường như dài vô tận. Hình ảnh này vốn thường thấy tại Louvre (Pháp) hay Vatican, nay lại trở thành một phần quen thuộc của nhịp sống thủ đô Seoul. Với con số 6,5 triệu lượt khách trong năm vừa qua, tăng gấp bốn lần so với hai thập kỷ trước, bảo tàng này đã chính thức ghi tên mình vào danh sách những "thánh đường nghệ thuật" bận rộn nhất hành tinh, đứng ngang hàng với những tên tuổi lẫy lừng thế giới.
Tọa lạc tại vị trí đắc địa trung tâm quận Yongsan, Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc được thiết kế như một công viên mở
Sự thành công rực rỡ của NMK không phải là một sự tình cờ của lịch sử, mà là kết quả của một lộ trình tái định vị bài bản do bộ phận Chiến lược tương lai triển khai. Thay vì duy trì mô hình trưng bày tĩnh tại truyền thống, bảo tàng đã thực hiện một cuộc cách mạng về tư duy: chuyển đổi từ việc phục vụ "khách tham quan" sang tối ưu hóa cho "người sử dụng". Đây là một bước đi mang tính bước ngoặt, nơi khách hàng không chỉ đứng ngoài quan sát mà trở thành một phần của không gian văn hóa, tương tác trực tiếp với kiến trúc và dữ liệu số.
Quyết định di dời địa điểm về khu vực Yongsan cách đây 20 năm đã đặt nền móng cho sự bùng nổ này. Với quỹ đất rộng lớn và thiết kế mở, NMK hiện lên như một công viên văn hóa khổng lồ hơn là một tòa nhà trưng bày khép kín. Người dân Seoul giờ đây tìm đến bảo tàng không chỉ để học lịch sử, mà để dạo bộ, tận hưởng thiên nhiên và hít thở bầu không khí nghệ thuật một cách tự nhiên nhất. Chính sự giao thoa giữa không gian xanh và tri thức đã xóa tan định kiến về sự cứng nhắc của các bảo tàng công lập.
Một trong những đòn bẩy quan trọng nhất tạo nên lượng khách nội địa khổng lồ (chiếm tới 97%) chính là chính sách miễn phí vé tham quan được áp dụng từ năm 2008. Đối với người dân Hàn Quốc, rào cản tâm lý về việc "phải xem cho hết để xứng đáng với đồng tiền" đã hoàn toàn bị xóa bỏ. Cô Song Ji-eun, một cư dân 42 tuổi tại Seoul, chia sẻ rằng việc đến bảo tàng giờ đây nhẹ nhàng như một chuyến dạo chơi cuối tuần. Cô có thể ghé thăm chỉ để ngắm nhìn một bức họa duy nhất hoặc đơn giản là ngồi lặng yên trong không gian nghệ thuật mà không cảm thấy áp lực về thời gian hay chi phí.
Tuy nhiên, sự quá tải về hạ tầng đang buộc Ban quản lý phải cân nhắc những bước đi mới đầy tranh cãi: dự kiến thu phí trở lại từ năm 2027. Theo các chuyên gia, mục tiêu của việc thu phí không đơn thuần là lợi nhuận, mà là để thu thập dữ liệu người dùng một cách chính xác hơn, từ đó phát triển các dịch vụ "cá nhân hóa" trải nghiệm. Đây là một minh chứng cho thấy NMK đang vận hành như một doanh nghiệp công nghệ hiện đại, nơi dữ liệu là chìa khóa để nâng cấp chất lượng phục vụ và bảo tồn cơ sở vật chất trước sức ép của lượng khách kỷ lục.
Sự giao thoa giữa tư duy trưng bày hiện đại và giá trị lịch sử cốt lõi là chìa khóa giúp Hàn Quốc quảng bá văn hóa ra thế giới
Nếu phải tìm một điểm nhấn tiêu biểu cho tư duy trưng bày hiện đại của Hàn Quốc, đó chắc chắn là "Phòng chiêm nghiệm tĩnh lặng" (Room of Quiet Contemplation) ra mắt vào năm 2021. Tại đây, hai pho tượng Bồ tát tư duy - bảo vật quốc gia từ thế kỷ VI-VII, được đặt trang trọng trong một không gian tối giản, hoàn toàn không có tủ kính ngăn cách.
Cách tiếp cận này phá vỡ mọi quy tắc bảo tàng học truyền thống để ưu tiên tối đa cho trải nghiệm cá nhân. Người xem được đứng ở khoảng cách gần nhất, cảm nhận từng đường nét tinh xảo của cổ vật trong sự tĩnh lặng tuyệt đối. NMK đã thành công trong việc biến một hiện vật tôn giáo thành một đối tượng kết nối cảm xúc, giúp thế hệ trẻ tìm thấy sự an trú trong tâm hồn giữa nhịp sống hối hả của xã hội công nghiệp.
Không chỉ dừng lại ở việc trưng bày, Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc còn chứng minh vị thế dẫn đầu trong việc khai thác kinh tế di sản. Doanh thu từ các sản phẩm lưu niệm trong năm qua đạt con số ấn tượng 41,3 tỷ won (tương đương 27,4 triệu USD). Bí mật nằm ở chỗ: họ không bán những món đồ sao chép vô hồn.
Cùng với làn sóng Hallyu góp phần quảng bá văn hoá Hàn Quốc ra toàn thế giới
Dưới bàn tay của đội ngũ phát triển sản phẩm, những họa tiết cổ xưa từ thời Joseon hay Goryeo được tái thiết kế theo phong cách tối giản, hiện đại, ứng dụng trực tiếp vào các vật dụng đời thường như ốp điện thoại, đồ văn phòng phẩm hay đồ trang trí nội thất. Bà Lee Young-joo, phụ trách mảng này, cho biết nhóm khách hàng trong độ tuổi 30-40 đặc biệt ưa chuộng các sản phẩm này vì chúng vừa mang giá trị thẩm mỹ cao, vừa kể lại câu chuyện văn hóa một cách tinh tế. Đây chính là cách Hàn Quốc đưa di sản ra khỏi lồng kính và đặt vào lòng bàn tay của người tiêu dùng.
Tầm nhìn toàn cầu và "chất liệu" cho làn sóng K-Culture
Dù khách nội địa đang là trụ cột, nhưng NMK không hề lơ là phân khúc khách quốc tế đang tăng trưởng mạnh mẽ nhờ sức hút của K-Pop và K-Drama. Nhiều du khách thừa nhận rằng, tình yêu dành cho âm nhạc và phim ảnh Hàn Quốc đã thôi thúc họ tìm đến bảo tàng để khám phá tầng sâu văn hóa của quốc gia này.
Giám đốc bảo tàng, ông Yoo Hong-jun, nhận định rằng sự thành công của những biểu tượng toàn cầu như BTS hay BlackPink không phải là sự ngẫu hứng. Đó là sự kết tinh của một nền tảng lịch sử dày dạn, nơi các nghệ sĩ đương đại lấy cảm hứng từ chính những "chất liệu" mà bảo tàng đang lưu giữ. Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc không chỉ là nơi nhìn về quá khứ, mà còn là bệ phóng cho tương lai, là nơi cung cấp nguồn nguyên liệu bất tận để văn hóa Hàn Quốc tiếp tục tỏa sáng trên bản đồ thế giới.
Với sự kết hợp hoàn hảo giữa công nghệ số, tư duy dịch vụ và sự tôn trọng tuyệt đối dành cho di sản, Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc đã viết nên một chương mới cho ngành du lịch văn hóa. Đây không chỉ là một bài học về quản trị, mà còn là minh chứng cho thấy: khi di sản được "sống" cùng hơi thở thời đại, nó sẽ tạo nên một sức mạnh kết nối không giới hạn.
