Lễ hội đua ghe Triều Sơn Đông Huế: Trải nghiệm mùa xuân làng ven sông

Mỗi độ xuân về, khi những xóm làng sau Tết dần thức giấc trong không khí rộn ràng, Huế lại bước vào mùa lễ hội dân gian – nơi các giá trị truyền thống được tiếp nối một cách tự nhiên qua nhiều thế hệ. Trong những ngày đầu xuân, lễ hội đua ghe truyền thống làng Triều Sơn Đông (phường Hóa Châu) diễn ra sôi nổi, không chỉ làm ấm lại nhịp sống cộng đồng mà còn để lại dư âm đẹp trong lòng người dân và du khách gần xa.

Bài liên quan

Về làng Sình trẩy hội vật đầu xuân xứ Huế

Lễ hạ nêu ở Đại nội Huế: Tiễn Tết cổ truyền, đón năm mới an lành

Không cầu kỳ hình thức, không mang dáng dấp của một sự kiện lớn, lễ hội đua ghe Triều Sơn Đông vẫn giữ nguyên vẻ mộc mạc vốn có của một làng quê ven sông. Với người dân nơi đây, đua ghe không chỉ là hoạt động thể thao đầu xuân, mà còn là dịp cộng đồng cùng sum họp, gặp gỡ, chia sẻ niềm vui và gửi gắm những ước vọng bình an cho năm mới.

Lễ hội đua ghe không đơn thuần là cuộc so tài đầu năm, mà là khoảnh khắc cả cộng đồng cùng trở về bên bến nước, sẻ chia niềm vui và gửi gắm những ước vọng mới. Với du khách, đó cũng là dịp chạm vào một Huế rất khác: không cung đình, không lăng tẩm, mà là Huế của làng quê ven sông, nơi mùa xuân bắt đầu bằng tiếng trống hội và nhịp chèo rẽ sóng.

Người xưa vẫn truyền miệng câu ca: “Mùng mười hội vật bên Sình, đua ghe mười một bên đình Triều Sơn”. Hai câu ca ngắn gọn ấy như cách người Huế ghi nhớ nhịp lễ hội đầu năm, nơi mỗi ngày xuân trôi qua đều gắn với một sinh hoạt văn hóa quen thuộc của làng quê ven sông.

Theo thông lệ, từ sáng sớm ngày 11 tháng Giêng, không khí lễ hội đã bắt đầu lan tỏa khắp làng. Trước khi những mái chèo khuấy động mặt sông, người dân Triều Sơn Đông tụ hội về đình làng trong nghi lễ truyền thống trang nghiêm và thành kính. Nén hương đầu năm được dâng lên để tưởng nhớ tiền nhân, gửi gắm ước mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và một năm mới bình an, đủ đầy. Phần lễ diễn ra giản dị nhưng trọn vẹn ý nghĩa, như một nhịp lắng cần thiết giữa ngày xuân rộn ràng. Ở đó, tín ngưỡng dân gian và đạo lý “uống nước nhớ nguồn” không chỉ được tái hiện qua nghi thức, mà còn hiện hữu trong sự thành tâm của mỗi người dân xứ Huế.

Ngay sau phần lễ, không khí làng quê như bừng tỉnh khi hội đua ghe chính thức diễn ra trên đoạn sông trước làng. Từ sáng sớm, bà con các xóm đã tề tựu hai bên bờ sông. Người lớn trò chuyện rôm rả, trẻ nhỏ háo hức chờ những chiếc ghe xuất phát. Tiếng trống hội vang lên, hòa cùng tiếng hò reo cổ vũ, tạo nên nhịp điệu rất riêng của ngày hội đầu xuân.

Năm nay, lễ hội quy tụ 12 đội ghe 7 người, đều là con em trong làng, đại diện cho các xóm. Mỗi đội đua không chỉ là một tập thể thi đấu, mà còn mang theo niềm tự hào và tinh thần gắn kết của xóm làng mình.

Khi hiệu lệnh xuất phát vang lên, những chiếc ghe rẽ nước lao đi trong tiếng reo hò vang dội. Trên mặt sông, mái chèo quạt nước đều tăm tắp; trên bờ, sắc cờ phướn và dòng người cổ vũ tạo nên bức tranh sinh động, đậm chất lễ hội làng quê ven sông của Huế trong những ngày đầu xuân.

Đua ghe ở Triều Sơn Đông không đặt nặng yếu tố thắng, thua. Điều được người dân trân trọng hơn cả là tinh thần đoàn kết, sự phối hợp nhịp nhàng và ý chí bền bỉ của các đội đua. Chính sự giản dị ấy đã giúp lễ hội được gìn giữ qua nhiều năm như một nét đẹp văn hóa không thể thiếu trong đời sống cộng đồng.

Lễ hội đua ghe truyền thống làng Triều Sơn Đông không chỉ góp phần làm phong phú đời sống văn hóa – thể thao của địa phương, mà còn là dịp để các thế hệ trong làng cùng nhìn lại, gìn giữ và tiếp nối những giá trị văn hóa cha ông để lại.

Với du khách, lễ hội mang đến một góc nhìn khác về Huế, không phải là không gian cung đình hay di tích quen thuộc, mà là Huế của làng quê, của nhịp sống ven sông hiền hòa và tình người mộc mạc. Sau khi hội khép lại, dư âm của tiếng trống, nhịp chèo và tiếng reo vui vẫn còn đọng lại, như một phần ký ức đẹp của mùa xuân xứ Huế.

Những du khách yêu trải nghiệm văn hóa bản địa, Huế là điểm đến lý tưởng để cảm nhận trọn vẹn không khí lễ hội dân gian còn được gìn giữ nguyên vẹn trong đời sống cộng đồng. Từ hội vật, đua ghe đến các lễ tế làng, mỗi sinh hoạt đều diễn ra tự nhiên, không sắp đặt, mang đến cho người xem cảm giác được “sống cùng người Huế” trong những ngày đầu xuân. Giữa nhịp sống chậm rãi, hiền hòa của Huế, việc hòa mình vào một lễ hội làng quê ven sông không chỉ là một chuyến đi, mà còn là hành trình chạm vào ký ức văn hóa, nơi những giá trị truyền thống vẫn đang được tiếp nối bền bỉ qua từng mùa xuân.

Phương Thảo là Biên tập viên của Tạp chí Travellive. Cô đam mê xê dịch và thích ghi lại những khoảnh khắc bằng máy ảnh tại mỗi vùng đất đặt chân đến. Du lịch, nghệ thuật, lifestyle là chủ đề viết lách yêu thích của Phương Thảo.

Lê Huy Hoàng Hải