VI
EN
Chính quyền thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) khởi động dự án đại trùng tu toàn diện tháp cổng Vĩnh Định Môn – một trong những mắt xích quan trọng nhất thuộc quần thể Trục Trung tâm Bắc Kinh. Đây là động thái quyết liệt nằm trong chiến lược bảo tồn di sản sau khi khu vực này được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2024. Dự án không chỉ đơn thuần là sửa chữa hạ tầng mà còn mang sứ mệnh kết nối giá trị lịch sử của triều đại nhà Minh với nhịp sống đô thị hiện đại, khẳng định vị thế của một trung tâm văn hóa toàn cầu.
Vĩnh Định Môn vốn được biết đến là cổng thành ngoài nằm tại cực Nam của Tử Cấm Thành, được khởi công xây dựng từ năm 1553 dưới thời nhà Minh. Nằm cách Quảng trường Thiên An Môn khoảng 7 km, công trình này từng đóng vai trò là "tiền đồn" quan trọng bảo vệ kinh thành. Tuy nhiên, thăng trầm lịch sử đã khiến tháp cổng bị phá hủy vào giữa những năm 1950 để nhường chỗ cho hệ thống giao thông mới. Phải đến giai đoạn 2004-2005, tháp cổng mới được phục dựng nguyên trạng tại vị trí cũ, biến nó trở thành di tích có tuổi đời "trẻ" nhất nhưng lại mang linh hồn cổ xưa nhất trên Trục Trung tâm.
Tháp cổng Vĩnh Định Môn – biểu tượng cực Nam của Trục Trung tâm Bắc Kinh chính thức bước vào giai đoạn đại trùng tu toàn diện
Theo thông báo từ ban quản lý dự án, đợt đại trùng tu năm 2026 sẽ tập trung vào các hạng mục cốt lõi nhằm đảm bảo tính bền vững lâu dài cho công trình. Các chuyên gia sẽ tiến hành gia cố hệ thống tường vây, nền móng và đặc biệt là kết cấu gỗ đặc trưng của kiến trúc cổ Trung Hoa. Bên cạnh việc xử lý các nguy cơ mất an toàn kết cấu đã được nhận diện qua khảo sát, dự án còn tích hợp các hệ thống kỹ thuật tiên tiến như phòng cháy chữa cháy tự động và mạng lưới an ninh thông minh. Việc nâng cấp này giúp di tích vừa giữ được vẻ đẹp nguyên bản, vừa đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn khắt khe của một điểm đến du lịch quốc tế trong tương lai.
Chuyên gia bảo tồn Lưu Văn Phong cho biết, đây là đợt trùng tu quy mô lớn nhất trong vòng hơn hai thập kỷ qua. Công tác chuẩn bị, khảo sát thực địa và đánh giá tác động di sản đã được triển khai kỹ lưỡng từ năm 2023. Dự kiến, toàn bộ dự án sẽ kéo dài từ một đến hai năm để đảm bảo độ tinh xảo và tính xác thực cao nhất cho từng chi tiết chạm khắc. Sự cẩn trọng này cho thấy nỗ lực của Bắc Kinh trong việc biến Vĩnh Định Môn từ một di tích "đóng kín" trở thành một không gian văn hóa mở, sẵn sàng đón tiếp công chúng rộng rãi thay vì hạn chế tham quan như hiện nay.
Dự án trùng tu Vĩnh Định Môn nằm trong chiến lược dài hạn của Bắc Kinh nhằm phát huy giá trị di sản sau khi được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 2024
Dự án này là một phần không thể tách rời của kế hoạch hành động ba năm (2025-2027) nhằm bảo tồn và phát huy giá trị Trục Trung tâm Bắc Kinh. Chuyên gia Lý Linh Phi nhấn mạnh rằng Vĩnh Định Môn có giá trị văn hóa và lịch sử đặc biệt, đóng vai trò "mỏ neo" phía Nam giúp định hình không gian kiến trúc của cả thành phố. Việc trùng tu bài bản sẽ nâng cao khả năng tiếp cận của cộng đồng, đồng thời tạo ra một đòn bẩy mạnh mẽ cho ngành du lịch di sản và giao lưu văn hóa quốc tế, đưa tên tuổi của Bắc Kinh lên tầm cao mới trên bản đồ di sản thế giới UNESCO.
Việc trùng tu Vĩnh Định Môn là bước đi chiến lược trong kế hoạch hành động 2025-2027 nhằm nâng tầm giá trị quần thể Di sản Thế giới UNESCO tại thủ đô Bắc Kinh
Không chỉ dừng lại ở Vĩnh Định Môn, kế hoạch bảo tồn tổng thể của Bắc Kinh còn hướng tới việc khai thác giá trị kinh tế - xã hội từ di sản một cách bền vững. Trong giai đoạn tới, thành phố dự kiến sẽ mở cửa tháp cổng Chính Dương Môn cho du khách và tiến hành tái quy hoạch toàn diện khu vực Tiên Nông Đàn cùng các công trình phụ trợ liên quan. Sự kết hợp giữa bảo tồn nguyên trạng và phát triển du lịch thông minh đang biến Trục Trung tâm Bắc Kinh thành một bảo tàng sống động, nơi lịch sử nhà Minh - nhà Thanh và sự hiện đại của thế kỷ 21 hòa quyện làm một.
Dự án trùng tu Vĩnh Định Môn chính là lời khẳng định cho cam kết của Trung Quốc trong việc giữ gìn những báu vật của nhân loại. Khi những giàn giáo được gỡ bỏ và cửa thành chính thức mở rộng, Vĩnh Định Môn hứa hẹn sẽ trở thành một biểu tượng mới của sự phục hưng văn hóa, là điểm đến không thể bỏ qua cho bất kỳ ai muốn tìm hiểu về chiều sâu lịch sử của thủ đô Bắc Kinh. Việc tối ưu hóa trải nghiệm khách tham quan thông qua các giải pháp công nghệ và hạ tầng hiện đại chính là con đường ngắn nhất để di sản sống mãi trong lòng công chúng.
