VI
EN
Điều khiến tôi chú ý lúc này là một “lời nguyền” rất lạ của World Cup: Nhiều kỳ gần đây, đội tuyển nào loại Nhật Bản ở vòng knock-out cuối cùng đều bị nhà vô địch giải đấu đánh bại. Nếu quy luật ấy tiếp tục ở kỳ này, con đường phía trước của Na Uy bỗng mang dáng dấp của một thiên anh hùng ca Bắc Âu hơn là một hành trình bóng đá đơn thuần.
Lần đầu đặt chân đến Na Uy, chuyến đi của tôi bắt đầu ở Oslo rồi kết thúc trên Trolltunga, mỏm đá nổi tiếng được cả thế giới gọi bằng cái tên đầy thách thức: “Lưỡi Quỷ”. Phải nhiều năm sau tôi mới nhận ra, điều mình mang về từ Na Uy không phải là một bức ảnh đứng giữa trời mây, mà là một cách nhìn khác về giới hạn của con người.
Oslo, nơi thần thoại không chỉ nằm trong những câu chuyện
Oslo không mang đến cho tôi cảm giác choáng ngợp như nhiều thủ đô khác của châu Âu. Thành phố ấy bình yên, gọn gàng và tiết chế đến mức đôi lúc khiến người ta quên rằng đây từng là quê hương của những chiến binh Viking lừng danh.
Tòa nhà Storting, trụ sở của Quốc hội Na Uy ở thủ đô Oslo
Tôi dành thời gian đi dọc bến cảng Aker Brygge, ghé pháo đài Akershus rồi bước vào Bảo tàng Tàu Viking để nhìn những con thuyền gỗ đã nằm yên suốt hơn một nghìn năm. Người Na Uy dường như không đặt quá khứ lên một bệ cao để ngưỡng vọng. Họ sống cùng quá khứ ấy rất tự nhiên trong đời sống hôm nay, như thể những con tàu Viking chưa bao giờ thực sự rời khỏi vùng biển này.
Thần thoại Bắc Âu cũng vậy. Odin, Thor hay Loki không chỉ tồn tại trong những trang sử cũ, mà vẫn thấp thoáng trong tên núi, tên thác, trong những câu chuyện trẻ em lớn lên cùng và cả trong cách người Na Uy đối diện với thiên nhiên.
Điều đáng nhớ nhất ở các vị thần này không phải sức mạnh, mà là số phận của họ. Ngay cả Odin cũng biết trước Ragnarok sẽ đến, ngày tận thế mà không một vị thần nào có thể tránh khỏi. Họ biết mình có thể thất bại, nhưng vẫn bước vào trận chiến cuối cùng. Vì thế mà sau mỗi câu chuyện, điều còn đọng lại không phải chiến thắng, mà là lòng can đảm.
Nhà hát quốc gia Na Uy ở Oslo
Bến cảng Oslo mở ra một Na Uy bình yên bên biển cả
Ở Oslo, tinh thần ấy không còn hiện diện trên những con tàu Viking vượt biển, mà lặng lẽ sống trong cách người Na Uy đối xử với thiên nhiên, trong sự điềm tĩnh trước những điều không thể thay đổi và trong cách họ bước qua thử thách như một phần bình thường của cuộc sống. Chính tôi vài ngày sau cũng phải đối diện với một thử thách nhỏ để hiểu vì sao tinh thần ấy vẫn còn nguyên vẹn trên vùng đất này suốt hàng nghìn năm.
Trolltunga, nơi con người đi tìm giới hạn của chính mình
Từ thủ đô Oslo, tôi bắt chuyến xe xuyên đêm đến Odda, thị trấn nhỏ nép mình giữa những dãy núi phía tây Na Uy, cửa ngõ dẫn lên Trolltunga. Mọi kế hoạch gần như thay đổi ngay khi tôi vừa đặt chân đến nơi. Thời tiết xấu của ngày hôm trước khiến rất nhiều người phải quay về giữa chừng, còn dự báo ngày hôm sau lại tiếp tục mưa lớn.
Nếu không lên đường ngay trong ngày, tôi sẽ phải từ bỏ Trolltunga vì lịch trình không còn cho phép. Trong chiếc ba lô khi ấy chỉ còn một chai nước, hai quả chuối, một thanh chocolate và chiếc gậy leo núi mượn vội ở nhà trọ. Tôi không chắc mình đã chuẩn bị đủ cho hành trình ấy, nhưng đôi khi người ta chỉ thật sự biết giới hạn của mình nằm ở đâu sau khi đã bắt đầu bước đi.
Hành trình đến Trolltunga thử thách đôi chân, lòng kiên nhẫn
Càng lên cao, cảnh vật càng hùng vĩ
Hai kilomet đầu tiên khá nhẹ nhàng. Những triền cỏ xanh, những con suối nhỏ và không khí trong trẻo khiến tôi đã nghĩ mọi lời cảnh báo về Trolltunga có lẽ đã bị phóng đại. Nhưng càng lên cao, gió càng mạnh, dốc núi càng dựng đứng và mỗi cột mốc chữ T màu đỏ ven đường dường như đều xa hơn mình tưởng.
Có lúc tôi không còn nghĩ đến mỏm đá nổi tiếng ấy nữa. Tôi chỉ nghĩ đến việc phải bước thêm vài chục mét, rồi lại thêm vài chục mét nữa. Mỗi bước chân đều chậm hơn bước trước, nhưng nếu dừng lại, có lẽ tôi sẽ không còn đủ can đảm để tiếp tục.
Điều kỳ lạ là giữa sự mệt mỏi ấy, tôi lại nhận được rất nhiều động lực từ những người hoàn toàn xa lạ. Những lời chào, những nụ cười, những cái gật đầu động viên giữa lưng chừng núi khiến hành trình trở nên ấm áp hơn rất nhiều. Tôi gặp những cụ già tóc bạc vẫn đều đặn bước lên, những gia đình đưa theo con nhỏ, cả những chú chó hồn nhiên chạy trên triền đá. Không ai cố vượt qua người khác. Mỗi người chỉ kiên nhẫn bước theo nhịp của chính mình.
Cột mốc chữ T đỏ, biểu tượng quen thuộc dẫn đường trên những cung trekking Na Uy
Còn 8 km - con số nhắc rằng đích đến đang ở phía trước
Đến khi đứng trên Trolltunga, nhìn mỏm đá vươn ra giữa trời và mặt hồ xanh thẳm phía dưới, tôi mới hiểu vì sao nơi này có sức hút đặc biệt đến vậy. Điều khiến người ta nhớ mãi không phải là bức ảnh trên “Lưỡi Quỷ”, mà là cả quãng đường để đến được đó. Thiên nhiên vẫn ở đó, không thắng cũng không thua ai. Người phải vượt qua, cuối cùng chỉ là chính mình. Có lẽ vì thế, Trolltunga chưa bao giờ là nơi để chinh phục một mỏm đá giữa trời. Đó là nơi mỗi người lặng lẽ vượt qua một ngọn núi khác, ngọn núi nằm trong chính mình.
Bản thân tôi sau khi rời Na Uy đã nhiều năm, điều còn ở lại không phải là bức ảnh trên Trolltunga, cũng không phải vẻ hùng vĩ của những vịnh hẹp hay các dòng sông băng, mà là cảm giác mình từng đặt chân đến một nơi mà thử thách chưa bao giờ bị xem là điều cần tránh né. Nó đơn giản chỉ là một phần của hành trình trưởng thành.
Trolltunga, mỏm đá hơn mười nghìn năm tuổi được tạo nên từ Kỷ Băng hà, nơi mỗi bước chân đều trở thành một phần của ký ức
Đứng giữa lưng chừng trời đất ở Trolltunga, biểu tượng của Na Uy, nơi người ta tìm đến để thử thách giới hạn của chính mình
World Cup, khi thần thoại bước vào sân cỏ
Sau hành trình ở Na Uy, tôi không còn nhìn đội tuyển bóng đá của họ chỉ như một hiện tượng của World Cup 2026. Tôi nhìn thấy trong đó sự tiếp nối của một tinh thần đã được nuôi dưỡng từ rất lâu trên vùng đất Bắc Âu.
Na Uy chưa từng là cường quốc của bóng đá thế giới. Dân số chỉ hơn năm triệu người, lịch sử World Cup cũng không quá dày dặn. Nhưng cũng giống như Trolltunga không dành cho những ai dễ bỏ cuộc, bóng đá Na Uy luôn mang đến cảm giác rằng họ sẵn sàng bước vào thử thách với tất cả những gì mình có. Có thể họ không phải đội mạnh nhất, nhưng họ luôn khiến người khác phải tôn trọng bởi sự kiên trì và bản lĩnh.
Nếu “lời nguyền” World Cup năm nay thật sự tiếp tục, Na Uy có thể sẽ còn đi rất xa. Nhưng với tôi, điều đáng chờ đợi hơn không phải là lời nguyền ấy đúng hay sai. Đó là cách một dân tộc luôn bước vào thử thách với sự bình thản rất đặc trưng của mình sẽ viết tiếp hành trình trên sân cỏ. Bởi đôi khi, huyền thoại không được tạo nên bởi những đội bóng mạnh nhất, mà bởi những đội bóng khiến cả thế giới muốn tin thêm một lần vào điều không tưởng.
Các chiến binh Viking hôm nay chỉ còn trong những món quà lưu niệm, nhưng tinh thần của họ vẫn hiện diện trong cách người Na Uy bước vào mọi thử thách
Những ngày này, trên khán đài World Cup và cả những quảng trường ngập tràn người hâm mộ, những chiếc mũ Viking, những gương mặt phủ ba sắc đỏ, trắng, xanh và những làn sóng cổ vũ cuộn khắp khán đài khiến tôi có cảm giác thần thoại Bắc Âu chưa bao giờ khép lại. Nó chỉ đổi chiến trường, từ những con thuyền vượt biển sang một sân cỏ hình chữ nhật.
Nếu một huyền thoại Bắc Âu mới thật sự được viết nên ở World Cup mùa hè này, có lẽ nó cũng sẽ bắt đầu như mọi huyền thoại khác: từ một bước chân.
