VI
EN
Tromso, thành phố của Na Uy, từ lâu đã được mệnh danh là "thủ phủ cực quang" của thế giới. Với hơn 80.000 dân, thị trấn vốn yên bình này giờ đây đang gồng mình trước một làn sóng du khách quốc tế khổng lồ, những người đổ xô về đây để chiêm ngưỡng những "dải lụa ánh sáng huyền ảo" trên bầu trời đêm.
Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp lộng lẫy như bước ra từ truyện cổ tích ấy, một thực trạng đáng báo động đang dần lộ diện. Cơn sốt săn cực quang Na Uy không chỉ mang lại nguồn lợi kinh tế mà còn kéo theo những hệ lụy nhức nhối về an ninh, pháp lý và sự đứt gãy trong đời sống xã hội địa phương, biến chuyến đi mơ ước của nhiều người thành một trải nghiệm đầy rẫy rủi ro.
Cơn sốt ảo và thị trường "đen" nơi vòng Bắc Cực
Sự bùng nổ của mạng xã hội như Instagram và TikTok đã biến cực quang trở thành một biểu tượng của sự sang chảnh và khao khát khám phá toàn cầu. Theo dữ liệu từ Avinor, công ty quản lý sân bay quốc gia, chỉ riêng trong tháng 2 vừa qua, nhà ga quốc tế mới mở rộng của sân bay Tromso đã đón kỷ lục hơn 137.000 lượt khách. Thế nhưng, khi nhu cầu của du khách vượt xa khả năng đáp ứng của hạ tầng và các đơn vị lữ hành chính thống, một thị trường "đen" đầy hỗn loạn đã hình thành ngay trong lòng xứ sở tuyết trắng. Các tour du lịch chui, những tài xế không phép và những vụ lừa đảo tinh vi bắt đầu bủa vây du khách, biến hành trình tìm kiếm ánh sáng phương Bắc trở thành một ván bài may rủi đầy nguy hiểm.
Một tour ngắm cực quang có hướng dẫn viên tại Na Uy
Một trong những vấn đề gây nhức nhối nhất đối với giới chức Na Uy chính là sự lộng hành của các đơn vị lữ hành bất hợp pháp, phần lớn có nguồn gốc từ nước ngoài. Trong một chiến dịch truy quét gắt gao hồi tháng 2, cảnh sát địa phương đã chặn đứng một chiếc minivan ngay tại cửa ngõ sân bay. Tài xế, một công dân Trung Quốc, bị phát hiện đang tổ chức tour du lịch 5 ngày với mức giá "cắt cổ" hơn 4.500 USD mà không hề có giấy phép hoạt động. Đây không phải trường hợp cá biệt; mỗi tháng, lực lượng an ninh tại Tromso đã phải tịch thu trung bình 10 phương tiện và bắt giữ hàng chục cá nhân vận chuyển khách trái phép.
Cuộc chiến không cân sức của ngành du lịch địa phương
Đối với những người làm du lịch chân chính tại địa phương, đây là một cuộc chiến không cân sức. Những hướng dẫn viên và tài xế "chui" không chỉ gây ra tình trạng hỗn loạn giao thông tại các điểm ngắm cảnh hẻo lánh như Grotfjorden, mà còn triệt hạ các doanh nghiệp hợp pháp bằng cách cạnh tranh giá không lành mạnh. Do không phải đóng thuế, không chịu chi phí bảo hiểm và bỏ qua các tiêu chuẩn an toàn khắt khe của chính phủ Na Uy, những kẻ làm ăn bất chính này dễ dàng đưa ra mức giá rẻ hơn nhiều so với mức trung bình 250 USD cho một suất trên xe buýt chuyên dụng. Hệ quả là nguồn thu thuế bị thất thoát nghiêm trọng, trong khi uy tín của ngành du lịch Tromso Na Uy bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự thiếu chuyên nghiệp và các hành vi gian lận.
Du khách chen kín một điểm ngắm cảnh nhìn ra "thủ phủ cực quang"
Nỗi đau đớn nhất thuộc về những du khách đã lặn lội hàng ngàn cây số chỉ để nhận lại sự thất vọng và rắc rối pháp lý. Trên các diễn đàn du lịch, không ít câu chuyện về việc bị bỏ rơi giữa hành trình lạnh giá đã được chia sẻ như một lời cảnh tỉnh. Một du khách từ Thành Đô kể lại hành trình "ác mộng" khi hướng dẫn viên của cô bị cảnh sát bắt giữ ngay trong đêm.
Thậm chí, tài xế còn ép cô phải nói dối cảnh sát rằng họ là bạn bè để trốn phạt. Kết quả, cô gái trẻ phải trải qua 4 giờ thẩm vấn căng thẳng thay vì được tận hưởng thiên nhiên. Một trường hợp khác, Tingting Wang, đã chi 1.400 USD để đưa gia đình đi xem cực quang nhưng bị hướng dẫn viên bỏ rơi ngay trong đêm. Cô cay đắng nhận xét rằng Tromso rất đẹp nhưng quản lý du lịch lại vô cùng hỗn loạn.
Sự bùng nổ quá nóng này cũng đang khiến cư dân địa phương dần mất đi sự kiên nhẫn. Tại các tuyến phố trung tâm, hình ảnh du khách chen chúc tại cửa hàng McDonald’s cực Bắc thế giới hay xếp hàng dài dằng dặc trước các quầy xúc xích tuần lộc đã trở nên quá tải. Sự quá tải này không chỉ làm giảm chất lượng trải nghiệm của khách mà còn xâm phạm không gian sống yên bình vốn có của người dân bản địa.
Một góc phố sầm uất với các quầy ẩm thực bản địa luôn trong tình trạng đông nghẹt
Theo nhiều chia sẻ của các chuyên gia, mùa cực quang năm nay lẽ ra là một lễ hội rực rỡ, nhưng sự tham lam của những kẻ làm tour lậu đã làm hoen ố vẻ đẹp ấy. Việc trang bị kinh nghiệm săn cực quang an toàn hiện nay không chỉ dừng lại ở việc xem dự báo thời tiết, mà quan trọng hơn cả là lựa chọn đơn vị lữ hành uy tín, có giấy phép và bảo hiểm đầy đủ. Du khách cần tỉnh táo trước những lời mời chào giá rẻ trên mạng xã hội để tránh tiếp tay cho các hoạt động phi pháp và tự bảo vệ mình khỏi rủi ro tại vùng Bắc Cực khắc nghiệt.
