VI
Theo báo cáo từ Sở Du lịch tỉnh An Giang, ca nô mang tên Ocean Pearl Island, biển kiểm soát AG-26751, thuộc Công ty TNHH du lịch Minh Huy PQ, chở 32 du khách cùng 3 thuyền viên và một hướng dẫn viên khởi hành từ Hòn Mây Rút Ngoài về cảng An Thới vào khoảng 13 giờ.
Chỉ sau khi rời bến khoảng 400 m, phương tiện bất ngờ gặp sự cố và bị lật. Lực lượng cứu hộ đã vớt được toàn bộ 36 người trên tàu, trong đó 21 người sống sót, còn 15 người, gồm 13 nam và 2 nữ, đã không qua khỏi. Sáng 12/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đã khởi tố vụ án hình sự và tạm giữ thuyền trưởng Nguyễn Hồng Hải để điều tra làm rõ nguyên nhân.
Chính quyền đặc khu Phú Quốc cũng chỉ đạo rà soát, kiên quyết đình chỉ hoạt động đối với các cảng bến và phương tiện không đăng ký, đăng kiểm hoặc thiếu thiết bị an toàn.
Chọn phương tiện - bước an toàn quan trọng nhất khi đi ca nô
Trước khi nói đến các kỹ năng xử lý tình huống, các chuyên gia an toàn hàng hải khẳng định yếu tố tiên quyết nằm ở khâu lựa chọn phương tiện. Du khách cần thay đổi thói quen chỉ tập trung vào giá cả hay những hình ảnh quảng cáo bắt mắt trên mạng xã hội.
Thay vào đó, hãy ưu tiên lựa chọn tàu, ca nô của các đơn vị uy tín, đã được cơ quan chức năng cấp phép và có đăng kiểm còn hiệu lực. Việc quan sát bằng mắt thường cũng rất quan trọng: hãy nói "không" với những phương tiện có dấu hiệu xuống cấp, rỉ sét, hoặc chở quá số người quy định, vì đây chính là những cảnh báo sớm cho rủi ro mất an toàn.
Du khách hoàn toàn có quyền yêu cầu đơn vị lữ hành cung cấp thông tin về giấy phép và tải trọng cho phép trước khi quyết định đặt tour.
Du khách cần đặc biệt lưu ý kiểm tra các điều kiện an toàn, áo phao và giấy phép hoạt động trước khi tham gia các tour ca nô cao tốc ra đảo
Áo phao: mặc đúng lúc, đúng cách mới thực sự hiệu quả
Một nghịch lý mà nhiều du khách chưa nắm rõ là áo phao không phải lúc nào cũng cần mặc liên tục trong mọi loại hành trình, nhưng với ca nô cao tốc hoặc tàu không có khoang kín, việc mặc áo phao xuyên suốt là bắt buộc.
Theo khuyến cáo từ lực lượng cứu hộ, nguyên tắc chung là không gian mở thì mặc áo phao ngay, còn với tàu có cabin kín, hành khách nên giữ áo phao trong tầm tay gần ghế ngồi để có thể sử dụng ngay khi có tín hiệu khẩn cấp, bởi mặc áo phao trong không gian kín đôi khi lại khiến người mặc khó thoát ra ngoài nếu xảy ra sự cố lật, đắm.
Khi đã mặc, cần cài đầy đủ khóa, siết chặt dây đai và kiểm tra độ vừa vặn, vì áo phao chỉ phát huy tác dụng cứu sinh khi được sử dụng đúng cách. Thực tế từ một vụ lật tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long năm ngoái cho thấy tới 80% nạn nhân được tìm thấy đã mặc áo phao, một minh chứng cho thấy áo phao vẫn là thiết bị bảo vệ cần thiết dù không phải yếu tố quyết định tuyệt đối.
Du khách cần giữ bình tĩnh trong bất kì tình huống nào
Quan sát và ghi nhớ vị trí an toàn ngay khi lên tàu
Ngay khi bước chân lên ca nô hoặc tàu du lịch, du khách nên dành vài phút quan sát vị trí áo phao dự phòng, phao tròn cứu sinh, lối thoát hiểm và lắng nghe hướng dẫn an toàn từ thuyền viên, thay vì vội vàng tìm chỗ ngồi đẹp để chụp ảnh.
Đây là thói quen tưởng chừng nhỏ nhưng có thể tạo ra khác biệt lớn nếu sự cố xảy ra. Du khách cũng không nên đứng sát mạn tàu, trèo lên lan can hoặc tụ tập đông người về một phía để ngắm cảnh, bởi hành động này dễ khiến các phương tiện cỡ nhỏ như ca nô mất cân bằng. Với gia đình có trẻ nhỏ, người lớn cần luôn theo sát, không để trẻ chạy nhảy tự do trên boong.
Theo dõi thời tiết trước mỗi chuyến ra khơi
Một yếu tố an toàn khi đi ca nô thường bị xem nhẹ là điều kiện thời tiết. Trước khi khởi hành, du khách nên chủ động tìm hiểu dự báo thời tiết trong ngày, đặc biệt vào mùa mưa bão khi sóng gió trên biển có thể thay đổi đột ngột. Nếu có cảnh báo dông, lốc, áp thấp nhiệt đới hoặc biển động, tốt nhất nên chủ động điều chỉnh lịch trình thay vì thúc giục chủ tàu xuất bến chỉ vì tiếc chuyến đi đã đặt trước.
Với những người có tiền sử say sóng, nên uống thuốc chống say trước khi khởi hành khoảng 30 đến 60 phút để tránh mất sức khi cần xử lý tình huống khẩn cấp.
Việc kiểm tra áo phao và ghi nhớ vị trí lối thoát hiểm ngay khi lên tàu là kỹ năng sinh tồn quan trọng du khách không nên bỏ qua
Khi sự cố xảy ra, giữ bình tĩnh là yếu tố quyết định
Trong tình huống ca nô va chạm, mắc cạn hoặc có nguy cơ chìm, các chuyên gia cứu hộ khẳng định điều quan trọng nhất là không hoảng loạn. Hành khách cần mặc chặt áo phao, làm theo hướng dẫn của thuyền trưởng hoặc lực lượng cứu hộ, tuyệt đối không chen lấn, và ưu tiên nhường chỗ thoát hiểm cho trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai cùng người khuyết tật.
Nếu buộc phải xuống nước, nên bám vào áo phao hoặc các vật nổi gần nhất, hạn chế bơi khi không thật sự cần thiết để giữ sức, đồng thời phát tín hiệu cầu cứu bằng cách vẫy tay hoặc kêu gọi sự chú ý khi lực lượng cứu nạn tiếp cận. Một chi tiết thực tế nhưng hữu ích là nên đựng điện thoại trong túi chống nước và lưu sẵn số điện thoại của lực lượng cứu hộ, biên phòng hoặc đơn vị tổ chức tour, để có thể liên hệ ngay khi cần trong những phút đầu tiên sau sự cố.
Vụ việc tại Phú Quốc một lần nữa cho thấy, dù các quy định về đăng kiểm và trang thiết bị cứu sinh tại Việt Nam đã tương đối đầy đủ, rủi ro trên biển vẫn luôn tồn tại và không thể chủ quan. Trong bối cảnh mùa hè là cao điểm của các tour tham quan đảo, vịnh bằng ca nô cao tốc, mỗi du khách hoàn toàn có thể chủ động giảm thiểu rủi ro cho chính mình bằng cách lựa chọn đơn vị vận chuyển uy tín, tuân thủ hướng dẫn an toàn và trang bị những kỹ năng cơ bản kể trên trước mỗi hành trình.
