VI
EN
Mới đây, tại Tây Bengal, Ấn Độ, virus Nipah đang dần lây lan. Hiện tại, virus được cho đã xuất hiện ở nhiều trung tâm du lịch lớn, buộc nhiều quốc gia lớn như Thái Lan phải kích hoạt lá chắn y tế ở mức cao nhất. Với tỷ lệ tử vong lên tới 75% và hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu, sự lây lan của virus Nipah không chỉ là một bài toán y tế nan giải mà còn là hồi chuông cảnh báo đanh thép cho bất kỳ ai đang có kế hoạch xê dịch trong khu vực Nam Á và Đông Nam Á thời điểm này.
Tâm điểm của đợt bùng phát lần này được xác định tại Barasat, một khu vực nằm gần thủ phủ Kolkata của bang Tây Bengal. Sự nghiêm trọng đẩy lên mức báo động đỏ khi các ca nhiễm mới nhất lại xuất hiện ngay trong đội ngũ nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc bệnh nhân tại bệnh viện. Hồ sơ dịch tễ ghi nhận 5 trường hợp nhiễm bệnh, trong đó có một bác sĩ và hai y tá đang rơi vào tình trạng nguy kịch. Đáng sợ hơn, nguồn lây ban đầu được cho là từ một bệnh nhân tử vong vì suy hô hấp nặng nhưng chưa kịp làm xét nghiệm, dẫn đến việc virus lây lan âm thầm qua dịch tiết cơ thể. Việc hơn 180 người phải cách ly khẩn cấp ngay lập tức cho thấy khả năng phát tán nhanh chóng của Nipah trong môi trường tiếp xúc gần, một kịch bản mà không bất kỳ hệ thống y tế nào được phép chủ quan.
Tại bang Tây Bengal (Ấn Độ) đang trong tình trạng báo động đỏ sau khi virus Nipah ghi nhận khả năng lây nhiễm chéo từ người sang ngườ
Virus Nipah (NiV) có mức độ nghiêm trọng cao gấp nhiều lần so với các chủng virus đường hô hấp thông thường. Có nguồn gốc từ loài dơi ăn quả, cao gấp nhiều lần so với các chủng virus đường hô hấp thông thường. Có nguồn gốc từ loài dơi ăn quả - tình trạng sưng não dẫn đến hôn mê sâu và tử vong. Đây chính là lý do khiến giới chức y tế toàn cầu đặc biệt lo ngại, bởi lẽ một khi đã nhiễm bệnh, khả năng sống sót của bệnh nhân phụ thuộc hoàn toàn vào sự hỗ trợ của máy móc thay vì thuốc đặc trị.
Trước nguy cơ virus lan ra nhiều quốc gia, Thái Lan đã nhanh chóng thiết lập một hàng rào phòng thủ nghiêm ngặt tại các sân bay quốc tế trọng điểm như Suvarnabhumi, Don Mueang và Phuket. Mọi hành khách đến từ Ấn Độ, đặc biệt là khu vực Tây Bengal, đều phải trải qua quy trình giám sát y tế khắt khe và nhận thẻ cảnh báo sức khỏe ngay tại cửa khẩu.
Các hệ thống máy tầm soát nhiệt và kiểm dịch y tế tại sân bay Thái Lan được kích hoạt ở mức cao nhất nhằm ngăn chặn virus Nipah quá cảnh
Các chuyên gia y tế Thái Lan nhận định rằng, với các chuyến bay thẳng kết nối Kolkata đến các thiên đường nghỉ dưỡng như Phuket, nguy cơ virus xâm nhập cộng đồng là hoàn toàn hiện hữu nếu không được sàng lọc quyết liệt. Các khu vực cách ly áp lực âm đã được chuẩn bị sẵn sàng, phản ánh sự chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất nhằm bảo vệ an toàn cho du khách quốc tế và người dân bản địa.
Thái Lan siết chặt cửa ngõ du lịch trước virus Nipah
Tại Việt Nam, dù chưa ghi nhận bất kỳ ca mắc nào tính đến cuối tháng 1 năm 2026, nhưng Bộ Y tế đã sớm ban hành các hướng dẫn khẩn cấp, xếp virus Nipah vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A). Các biện pháp giám sát tại cửa khẩu và cơ sở y tế đang được thắt chặt hơn bao giờ hết. Đối với cộng đồng du lịch, Bộ Y tế khuyến cáo rõ ràng: hãy hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết. Đây là động thái bảo vệ cần thiết khi giao lưu quốc tế đang ở mức cao, bởi một kịch bản "lỗ hổng chẩn đoán" như đã xảy ra tại Ấn Độ có thể dẫn đến những hệ lụy không thể lường trước. Việc phát hiện sớm và cách ly kịp thời chính là chìa khóa then chốt để ngăn chặn mầm bệnh này xâm nhập vào nội địa.
Hành khách trở về từ vùng dịch Ấn Độ hoặc các quốc gia láng giềng được yêu cầu tự theo dõi sức khỏe nghiêm ngặt trong 14 ngày, nhằm phát hiện sớm các triệu chứng
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người trở về từ vùng dịch cần liên hệ ngay với cơ sở y tế nếu có dấu hiệu sốt
Với các tín đồ du lịch lúc này, nếu bạn vừa trở về từ vùng dịch hoặc các quốc gia láng giềng có nguy cơ cao, việc tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày là bắt buộc. Hãy đặc biệt lưu ý đến các quy tắc vệ sinh an toàn thực phẩm: thực hiện ăn chín uống sôi, tuyệt đối không sử dụng trái cây có dấu vết bị chim hoặc dơi cắn, và tránh xa các loại nhựa cây sống chưa qua chế biến như nhựa thốt nốt hay nhựa dừa. Những thói quen tưởng chừng nhỏ bé này lại chính là rào cản hiệu quả nhất để ngăn chặn sự lây truyền từ động vật sang người.
Virus Nipah tuy không có tốc độ lây lan nhanh như Covid-19 nhưng lại có ảnh hưởng đến cơ thể rất lớn. Sự xuất hiện của ổ dịch tại Ấn Độ vào đầu năm 2026 đưa ra yêu cầu nâng cao mức độ cảnh giác và thực hiện nghiêm túc các khuyến cáo y tế.
