Ngựa điêu khắc - Linh vật mùa xuân thổi hồn đại ngàn xuống phố

“Ngựa về phố”, bộ sưu tập tượng ngựa độc bản

Triển lãm “Ngựa về phố” nằm trong chuỗi hoạt động văn hóa mừng Xuân Bính Ngọ 2026 và các sự kiện văn hóa trọng điểm, hướng tới lan tỏa tinh thần nghệ thuật đến đông đảo công chúng. Điểm nhấn của triển lãm là bộ sưu tập tượng ngựa độc bản, mỗi tác phẩm mang dấu ấn sáng tạo riêng, không trùng lặp, thể hiện quá trình lao động nghệ thuật công phu và sự tôn trọng giá trị nguyên bản của nghệ sĩ.

Bài liên quan

Con Tỵ trong văn hóa Việt qua góc nhìn của nhà sử học Lê Văn Lan

Hình tượng con Tỵ qua dịp Tết cổ truyền và “Rồng rắn lên mây”

Các tác phẩm được trưng bày trong không gian cổ kính của Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Tác giả đã tập trung khai thác hình tượng ngựa trong nhiều trạng thái: phi nước đại, đứng hiên ngang, cúi đầu trầm tư hay chuyển động đầy phóng khoáng. Mỗi tạo hình phản ánh kỹ thuật điêu khắc tinh tế, đồng thời gửi gắm thông điệp về sức sống, hành trình và khát vọng vươn xa.

Đáng chú ý, nhiều tác phẩm trong triển lãm được sáng tác dựa trên cảm hứng dân gian Tây Nguyên và văn hóa bản địa, kết hợp với ngôn ngữ tạo hình hiện đại. Nhà nghiên cứu, sưu tầm dân tộc học Đặng Minh Tâm, một trong những người đóng góp tác phẩm đã dành nhiều tháng miệt mài hoàn thiện bộ tượng ngựa gỗ, phóng tác theo phong cách dân gian, nhằm tái hiện tinh thần đại ngàn trong hình hài linh vật quen thuộc. Những khối gỗ thô mộc, vân gỗ tự nhiên, đường nét mạnh mẽ đã góp phần mang đến cảm giác nguyên sơ, gần gũi nhưng đầy nội lực.

Một trong những tác phẩm thu hút sự chú ý tại triển lãm là “Ngựa Hoa Mai”, tác giả đã lấy cảm hứng từ hình tượng ngựa trong mỹ thuật dân gian và hội họa truyền thống Việt Nam. Tác phẩm được tạo hình bằng ngôn ngữ điêu khắc hiện đại, kết hợp họa tiết hoa mai - biểu tượng của mùa xuân, sự sinh sôi và khởi đầu mới. Hình ảnh hoa mai nở trên thân ngựa tượng trưng cho bốn mùa luân chuyển, hàm ý về sức sống bền bỉ, tinh thần kiên cường và khát vọng vươn lên. Tác phẩm gửi gắm thông điệp về sự thịnh vượng, may mắn và niềm tin vào tương lai, thể hiện sự giao thoa giữa tinh thần truyền thống và hơi thở đương đại.

Triển lãm cũng thu hút sự quan tâm của nhiều du khách quốc tế, ông Jean-Marc, du khách người Pháp đang du lịch tại Hà Nội, cho biết ông bất ngờ trước chiều sâu văn hóa ẩn sau mỗi tác phẩm điêu khắc ngựa. “Tôi từng xem nhiều triển lãm điêu khắc động vật ở châu Á, nhưng ở đây, mỗi con ngựa dường như mang một linh hồn riêng. Không chỉ là hình khối nghệ thuật, các tác phẩm còn kể câu chuyện về lịch sử, niềm tin và tinh thần Việt Nam”, ông chia sẻ.

Biểu tượng ngựa trong văn hóa Việt

Bên cạnh giá trị thẩm mỹ, triển lãm mở ra góc nhìn sâu sắc về biểu tượng ngựa trong văn hóa Việt. Từ xa xưa, ngựa gắn liền với hình ảnh chiến mã ra trận, các anh hùng dân tộc, hành trình mở cõi và tinh thần trung thành, quả cảm. Trong bối cảnh năm Bính Ngọ, hình tượng ngựa mang thêm ý nghĩa cát tường, đại diện cho vận khí hanh thông, sức mạnh bền bỉ và niềm tin vào tương lai.

Nhiều khách tham quan cho rằng sức hấp dẫn của triển lãm nằm ở vẻ đẹp tạo hình và chiều sâu cảm xúc mà mỗi tác phẩm gợi mở. Có pho tượng mang tinh thần phóng khoáng, tự do; có tác phẩm trầm mặc, sâu lắng, như chất chứa tâm sự của con người trước thời cuộc. Sự đa dạng trong ngôn ngữ biểu đạt giúp triển lãm trở thành một hành trình trải nghiệm, khơi gợi người xem suy ngẫm về nghệ thuật, văn hóa và chính mình.

Triển lãm dự kiến diễn ra đến hết tháng 3/2026, mở cửa phục vụ người dân và du kháchtham quan trong suốt mùa xuân. Sự kiện góp phần kết nối mỹ thuật với truyền thống và đời sống đương đại, mở rộng không gian tiếp cận nghệ thuật cho công chúng. Các tác phẩm ngựa độc bản tạo ấn tượng bằng ngôn ngữ tạo hình giàu sức biểu đạt, khơi gợi cảm xúc và liên tưởng vượt ra ngoài khuôn khổ chất liệu điêu khắc.

Bài và ảnh: Nhật Minh