VI
EN
Trong tâm thức của nhiều người, rượu vang vốn dĩ là biểu tượng của những bữa tiệc xa hoa, những nhà hàng gắn sao Michelin với khăn trải bàn trắng tinh khôi và những quy tắc thưởng thức khắt khe. Thế nhưng, người trẻ Việt lại “giản dị hoá” phong cách phương Tây ấy. Đó là khi "vang vỉa" xuất hiện – một thuật ngữ vừa dân dã, vừa lãng mạn cho hành trình Việt hoá trải nghiệm toàn cầu.
"Vang đứng" Paris và "Vang vỉa" Hà Nội
Nếu nhìn sâu vào lịch sử, rượu vang chưa bao giờ hoàn toàn thuộc về tầng lớp tinh hoa. Tại Pháp, cái nôi của văn hóa rượu vang, hình ảnh nguyên bản nhất lại nằm ở những quầy bar bằng kẽm (Le Zinc) tại các quán cà phê góc phố. Ở đó, người ta đứng tựa khuỷu tay lên mặt quầy kim loại, nhâm nhi một ly vin de table (vang bàn) đơn giản cùng miếng bánh mì nướng. Không có chuyên gia nếm rượu (sommelier), không có những bài diễn thuyết dài về lịch sử, chỉ có nhịp nghỉ ngắn giữa ngày làm việc và một cảm giác rất đời.
Dưới ánh đèn vàng đặc trưng của phố đêm Hà Nội, những chiếc bàn gỗ thấp sát vỉa hè trở thành không gian thưởng thức rượu vang đầy phóng khoáng của giới trẻ
Câu chuyện "vang vỉa" tại Việt Nam dường như đang tái hiện lại tinh thần cốt lõi ấy: kết nối con người qua sự tối giản. Khi rượu vang rời khỏi những không gian kín cổng cao tường để bước ra vỉa hè, nó trút bỏ lớp áo "sang chảnh" đầy áp lực để khoác lên mình sự tự do. Một buổi tối cuối tuần tại khu vực trung tâm, ánh đèn vàng hắt xuống mặt phố, một nhóm bạn trẻ ngồi quanh chiếc bàn gỗ thấp, trên bàn là chai vang trắng ướp lạnh đặt trong xô đá, vài đĩa thịt nguội (cold cut) và phô mai. Tiếng xe cộ ồn ào, tiếng rao đêm vọng lại, tất cả hòa quyện tạo nên một bối cảnh thưởng thức vừa đối lập, vừa quyến rũ đến lạ kỳ.
"Vang vỉa"
Sức hút của xu hướng vang vỉa hè nằm ở chính sự tương phản giữa đồ uống và không gian. Rượu vang vốn được mặc định cho sự chỉn chu, cầu kỳ; trong khi vỉa hè lại là hơi thở nồng nàn, gần gũi của đời sống đô thị Việt Nam. Việc đưa một thức uống mang tính biểu tượng phương Tây đặt lên những chiếc ghế gỗ nhỏ giữa lòng phố phường lại là một tuyên ngôn mới về phong cách sống.
Sự tương phản thú vị giữa ly vang trắng tinh tế và đĩa cold cut dân dã trên mặt bàn gỗ mộc, tái định nghĩa khái niệm sang trọng trong không gian đô thị mở
Đối với thế hệ Millennials và Gen Z, sự sang trọng không còn nằm ở khoảng cách xã hội hay những chuẩn mực cứng nhắc. Họ ưu tiên trải nghiệm cá nhân hóa và sự thoải mái tuyệt đối. Một ly Sauvignon Blanc tươi mát hay một ly vang đỏ nhẹ nhàng với mức giá dao động từ 180.000 đến 250.000 đồng trở thành lựa chọn "dễ chịu" để bắt đầu một cuộc trò chuyện không hồi kết. Tại đây, ranh giới giữa sự xa xỉ và bình dân bị xóa nhòa. Người ta uống vang không phải để chứng minh địa vị, mà để tận hưởng khoảnh khắc thành phố đang chậm lại quanh mình.
Xu hướng "uống ít nhưng chất" đang chiếm ưu thế. Người tiêu dùng hiện đại, đặc biệt là phái nữ - chiếm đến 95% tệp khách - tìm kiếm một môi trường an toàn, dễ trò chuyện và không bị áp lực phải uống quá nhiều. Họ sẵn sàng chi trả cho một ly vang chất lượng để đổi lấy một không gian mở, nơi họ có thể vừa nhâm nhi, vừa quan sát nhịp sống phố thị.
Không còn những quy tắc khắt khe, 'vang vỉa' chú trọng vào sự kết nối và những cuộc hội thoại xuyên đêm, đưa rượu vang trở về với bản chất đời thường nhất
Văn hóa này tương đồng với khái niệm apéro của người Pháp hay un’ombra của người Ý - những nhịp nghỉ ngắn để "mở lời" và kết nối. Dù đang tạo nên cơn sốt, nhưng để "vang vỉa" trở thành một phần ổn định của văn hóa đô thị, đòi hỏi các nhà vận hành phải đi vào chiều sâu. Sự sang trọng thực sự của mô hình này không nằm ở lớp vỏ check-in hào nhoáng, mà ở chất lượng sản phẩm và kiến thức phục vụ. Việc bảo quản rượu vang trong điều kiện khí hậu nóng ẩm của Việt Nam hay cách tư vấn để khách hàng tìm được vị vang phù hợp là những bài toán mà chỉ những người làm nghề chuyên nghiệp mới có thể giải quyết tốt.
Khi sự ồn ào ban đầu qua đi, những không gian biết chú trọng vào trải nghiệm chân thật sẽ là những nơi còn ở lại. "Vang vỉa" lúc này sẽ không còn là một trào lưu nhất thời, mà là một nhánh trải nghiệm mới song song tồn tại, làm phong phú thêm tâm hồn của một Hà Nội luôn chuyển mình.
Kết thúc một ngày dài bằng việc ngồi lại bên lề phố, nâng ly vang và chứng kiến thành phố lên đèn, bạn sẽ nhận ra rằng: Rượu vang, dù ở trong hầm đá hay trên vỉa hè, cuối cùng cũng chỉ là cái cớ để chúng ta xích lại gần nhau hơn.
