VI
EN
Quyết định quay tàu khi nhận tín hiệu cấp cứu
Ngày 28/2, tàu SAND dưới sự quản lý của Công ty TNHH Vận tải Dầu khí Phương Đông đang trong hành trình từ cảng Sikka (Ấn Độ) đến cảng Khor Al Zubair (Iraq) nhận dầu. Trên tàu khi đó có 23 thuyền viên, toàn bộ đều là người Việt Nam.
Con tàu tiến dần về khu vực eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược nối vịnh Ba Tư với biển Ả Rập, thì thủy thủ đoàn nhận được thông tin căng thẳng quân sự tại Trung Đông bất ngờ leo thang. Theo các bản tin hàng hải quốc tế, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, khiến tình hình an ninh trong khu vực trở nên đặc biệt nhạy cảm. Nguy cơ xung đột lan rộng buộc nhiều tàu thương mại thay đổi hành trình.
Thuyền trưởng Bùi Đức Tuân (quê ở Ninh Bình, Nam Định cũ) cho biết thời điểm đó tàu SAND đang ở vùng biển Oman, cách eo biển Hormuz khoảng 120 hải lý. Sau khi nhận được cảnh báo về nguy cơ mất an toàn hàng hải, phía đơn vị thuê tàu yêu cầu tàu SAND không tiếp tục tiến vào eo biển mà tạm thời rời khu vực, di chuyển ra vùng biển an toàn hơn trên Ấn Độ Dương. Thủy thủ đoàn lập tức thực hiện chỉ đạo. Con tàu đổi hướng, rời xa khu vực nhạy cảm trong khi toàn bộ hệ thống cảnh giới được tăng cường.
Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, khiến tình hình an ninh khu vực eo biển Hormuz trở nên nhạy cảm
Đến khoảng 14 giờ ngày 1/3 (giờ địa phương), khi tàu đang di chuyển trên vùng biển Oman, thuyền trưởng Tuân nhận được tín hiệu cấp cứu phát đi từ tàu MKD VYOM mang quốc tịch Quần đảo Marshall.
Theo thông tin ban đầu, tàu MKD VYOM chở khoảng 61.000 tấn xăng, đang trên hành trình từ cảng Ijmuiden (Hà Lan) đến Arab Saudi thì nghi trúng ngư lôi hoặc UAV khiến phần mạn phải bốc cháy.
Nhận được tín hiệu khẩn cấp, thuyền trưởng Tuân lập tức báo cáo tình hình về công ty quản lý tàu tại Việt Nam, đồng thời liên lạc trực tiếp với thuyền trưởng tàu MKD VYOM để xác định vị trí và mức độ sự cố. Các cuộc trao đổi qua hệ thống liên lạc hàng hải cho thấy con tàu gặp nạn đang trong tình trạng rất nguy hiểm. Lửa bùng phát trên tàu chở nhiên liệu khiến nguy cơ cháy nổ lan rộng.
Sau khi nhận được sự chấp thuận của công ty quản lý, thuyền trưởng Tuân nhanh chóng đưa ra quyết định chuyển hướng tàu SAND để tiếp cận khu vực tàu gặp nạn.
“Lúc đó tôi nghĩ tính mạng con người là quan trọng nhất nên phải quay lại ứng cứu khẩn cấp, dù cũng có lo ngại nguy cơ bị tấn công”, thuyền trưởng Tuân chia sẻ.
21 thuyền viên tàu MKD VYOM được tàu SAND cứu sau khi rời tàu cháy trên biển Oman
Theo anh, thời điểm đó vùng biển Oman đang trong trạng thái bất ổn về an ninh. Nhiều tàu trong khu vực cũng nhận được tín hiệu cầu cứu từ MKD VYOM, nhưng không phải tàu nào cũng có thể tiếp cận do lo ngại rủi ro. Dù vậy, con tàu Việt Nam vẫn quyết định quay mũi.
Khoảng cách giữa hai tàu lúc đó không quá xa, nhưng việc tiếp cận trong điều kiện đêm tối và tình hình an ninh phức tạp đòi hỏi thủy thủ đoàn phải đặc biệt thận trọng.
Ngay sau khi đổi hướng, thuyền trưởng Tuân yêu cầu toàn bộ thuyền viên chuẩn bị phương án cứu nạn. Các thiết bị y tế, cáng cứu thương, thuốc men, bình thở, chăn giữ ấm… được đưa sẵn lên boong tàu để sẵn sàng ứng phó nếu có người bị thương. Tàu SAND tiếp tục tăng tốc hướng về khu vực phát tín hiệu cầu cứu.
Cuộc cứu nạn trong đêm
Trong khi đó, trên tàu MKD VYOM, tình hình trở nên ngày càng nguy cấp. Theo lời kể của thuyền trưởng người Ukraine, thời điểm tàu đang thả trôi trên vùng biển Oman, một vật thể lạ nghi là ngư lôi hoặc thiết bị bay không người lái (UAV) đã lao vào phần mạn phải phía sau buồng lái. Vụ va chạm gây ra tiếng nổ lớn, khiến một thuyền viên đang làm việc gần đó thiệt mạng. Sau đó, đám cháy nhanh chóng bùng phát trên tàu chở đầy nhiên liệu.
Thủy thủ đoàn đã kích hoạt hệ thống chữa cháy bằng khí CO2, đồng thời sử dụng các bình chữa cháy xách tay và hệ thống phun nước để khống chế ngọn lửa. Tuy nhiên, sau nhiều giờ nỗ lực, đám cháy vẫn không thể dập tắt.
Sau khoảng 6 giờ chống chọi với hỏa hoạn, thuyền trưởng tàu MKD VYOM buộc phải đưa ra quyết định cuối cùng: ra lệnh cho toàn bộ thủy thủ đoàn rời tàu.
21 thuyền viên nhanh chóng lên hai xuồng cứu sinh, rời khỏi con tàu đang cháy và phát tín hiệu cầu cứu trên hệ thống hàng hải. Trên vùng biển tối đen, hai xuồng cứu sinh lênh đênh giữa sóng gió trong khi con tàu phía sau vẫn đang chìm trong khói lửa.
Tàu SAND khi đó lần theo tín hiệu liên lạc VHF và các tín hiệu định vị để tìm kiếm vị trí những người gặp nạn. Sau nhiều giờ di chuyển, khi còn cách khoảng hai hải lý, thuyền trưởng Tuân phát hiện ánh đèn yếu ớt phát ra từ một xuồng cứu sinh. Con tàu nhanh chóng điều chỉnh hướng để tiếp cận.
Để đảm bảo an toàn cho xuồng cứu sinh trong điều kiện sóng gió cấp 3 - 4, thuyền trưởng Tuân điều động tàu theo hướng sao cho các xuồng cứu sinh nằm ở phía khuất gió. Toàn bộ hệ thống đèn chiếu sáng trên boong được bật lên, giúp những người trên xuồng cứu sinh dễ dàng xác định vị trí tàu SAND. Khoảng 22 giờ cùng ngày, xuồng cứu sinh đầu tiên chở tám thuyền viên cập mạn tàu SAND. Thủy thủ đoàn lập tức thả thang dây, đồng thời sử dụng các thiết bị hỗ trợ để đưa từng người lên tàu. Các thiết bị y tế cũng được chuẩn bị sẵn để xử lý nếu có người bị thương hoặc kiệt sức.
Sau ít phút, toàn bộ tám thuyền viên đã được đưa lên tàu an toàn. Không lâu sau đó, xuồng cứu sinh thứ hai chở 13 người tiếp cận tàu SAND. Đến gần nửa đêm, những thuyền viên cuối cùng cũng được đưa lên boong tàu. Tổng cộng 21 thuyền viên của tàu MKD VYOM đã được cứu sống. Nhóm thủy thủ này gồm một thuyền trưởng quốc tịch Ukraine, bốn thuyền viên Bangladesh và 16 thuyền viên Ấn Độ.
Khi được đưa lên tàu SAND, nhiều người trong số họ tỏ ra kiệt sức sau nhiều giờ vật lộn với đám cháy và lênh đênh trên biển. Các thuyền viên Việt Nam nhanh chóng mang nước uống, sữa và thức ăn cho những người vừa được cứu. Họ cũng bố trí khu vực nghỉ ngơi tạm thời trong nhà ăn và các phòng sinh hoạt để các thủy thủ hồi phục sức khỏe.
Thủy thủ đoàn tàu SAND thậm chí còn chia sẻ kết nối Wi-Fi để những người vừa thoát nạn có thể gọi điện báo tin cho gia đình. Sau khi hoàn tất việc cứu nạn, thuyền trưởng Tuân lập tức báo cáo tình hình với Trung tâm phối hợp cứu nạn hàng hải Oman (MRCC Oman).
Cuộc giải cứu khép lại sau gần một ngày căng thẳng trên biển
Theo hướng dẫn của cơ quan chức năng nước này, tàu SAND sau đó di chuyển về khu vực ngoài khơi cảng Muscat để chờ bàn giao những thuyền viên gặp nạn. Đến sáng 2/3, tàu SAND đã tiếp cận khu vực gần cảng Muscat. Sau khi hoàn tất thủ tục cần thiết, đến chiều cùng ngày toàn bộ 21 thuyền viên tàu MKD VYOM được chuyển sang tàu cứu hộ của Oman để vào bờ an toàn. Cuộc giải cứu khép lại sau gần một ngày căng thẳng trên biển.
Với thuyền trưởng Bùi Anh Tuân, đây là lần đầu tiên trong 16 năm đi biển anh trực tiếp tổ chức một cuộc cứu nạn khẩn cấp như vật. “Ở ngoài biển, khi nghe tín hiệu cầu cứu thì ai cũng sẽ cố gắng giúp đỡ. Đó gần như là bản năng của người đi biển”, anh nói.
