VI
EN
Cơn ác mộng từ những tấm hình "triệu view"
Trong kỷ nguyên của Instagram và TikTok, một địa điểm có thể đổi đời chỉ sau một đêm nhờ một bức ảnh lan truyền. Nhưng với Fujiyoshida, đây giống như một "lời nguyền" hơn là món quà. Từng kỳ vọng du lịch sẽ thay thế ngành dệt may đang suy giảm, thành phố 46.000 dân này hiện phải gồng mình chống chọi với bóng tối của sự nổi tiếng quá mức.
Ngay từ bình minh, khi nắng vừa chạm đỉnh tuyết, công viên Arakurayama Sengen đã rầm rộ tiếng bước chân. Ông Junichi Horiuchi (54 tuổi), một tình nguyện viên địa phương, bắt đầu ca tuần tra không thù lao. Công việc của ông là nhặt rác và nhắc nhở những du khách đang bất chấp nguy hiểm, rời khỏi lối đi quy định để săn tìm góc chụp "độc bản". Với ông, đây là vấn đề sống còn: Năm ngoái, ông từng bị gãy gần 30 chiếc xương khi ngã xe vì cố tránh một nhóm khách đang dàn hàng ngang giữa đường để chụp ảnh.
Du khách tham quan thị trấn Fujiyoshida, tỉnh Yamanashi, Nhật Bản
Kể từ khi núi Phú Sĩ được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2013, Fujiyoshida đã chuyển mình từ một điểm dừng chân tĩnh lặng thành một điểm check-in toàn cầu. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho sự nổi tiếng này là sự hỗn loạn về giao thông và sự xâm phạm quyền riêng tư nghiêm trọng. Người dân địa phương liên tục phản ánh về tình trạng du khách tự ý đi vào sân sau nhà riêng, sử dụng vườn tược làm nhà vệ sinh công cộng hoặc cản trở lối đi của học sinh tới trường. Thậm chí, nhiều nhóm khách còn cắm trại bất hợp pháp qua đêm để chờ đợi khoảnh khắc bình minh, để lại sau lưng là rác thải và sự phiền hà cho khu dân cư. Những hành vi này không chỉ thể hiện sự thiếu tôn trọng văn hóa Nhật Bản mà còn đẩy lòng kiên nhẫn của cộng đồng vào tình trạng báo động.
Thị trưởng Shigeru Horiuchi đã đưa ra một quyết định đầy khó khăn nhưng cần thiết: hủy bỏ lễ hội hoa anh đào lâu đời. Đây là một động thái mạnh mẽ nhằm giảm bớt áp lực cho các điểm nóng du lịch và bảo vệ cuộc sống yên bình vốn có của 46.000 cư dân. Chính quyền thành phố đang nỗ lực điều hướng dòng khách đến những khu vực ít nổi tiếng hơn, thay vì chỉ tập trung vào những tọa độ gây sốt trên mạng xã hội. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn đó khi hàng chục nghìn người vẫn đổ về mỗi ngày để xếp hàng tại chùa Chureito hay thưởng thức tô mì udon Yoshida trứ danh. Đối với nhiều du khách, ý nghĩa của chuyến đi dường như chỉ gói gọn trong một tấm hình hoàn hảo trên mạng xã hội, bất chấp việc hành động đó có thể gây ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng nghìn người khác.
Sự quá tải này không chỉ giới hạn ở Fujiyoshida. Thị trấn lân cận Fujikawaguchiko từng phải gây chấn động truyền thông khi dựng một tấm chắn lớn để che khuất tầm nhìn từ một cửa hàng tiện lợi hướng về núi Phú Sĩ, nhằm ngăn chặn việc du khách tràn ra lòng đường gây mất an toàn giao thông. Những giải pháp cực đoan này là hệ quả tất yếu khi "văn hóa check-in" vượt quá tầm kiểm soát.
Ông Coji Maeda, một chủ doanh nghiệp địa phương đã mua nhà tại đây từ năm 2000 vì yêu sự tĩnh lặng, nay lại chia sẻ về cảm giác muốn trốn chạy khi mỗi ngày có hàng nghìn người đi ngang qua cửa sổ nhà mình, thậm chí cắt ngang qua sân trước như thể đó là công viên công cộng. Sự bình yên - tài sản lớn nhất của vùng đất này, đang dần bị tước đoạt bởi những bước chân vội vã của du khách.
Ông Coji Maeda và cuộc sống bị đảo lộn bên dưới chân núi Phú Sĩ sau hơn hai thập kỷ gắn bó
Giữa những căng thẳng, vẫn có những giải pháp mềm mỏng hơn được đưa ra. Eido Watanabe, sư trụ trì chùa Nyorai, tin rằng sự tử tế và hướng dẫn bài bản về quy tắc địa phương sẽ hiệu quả hơn các lệnh cấm cứng nhắc. Ông tin rằng sự tử tế và những lời nhắc nhở nhẹ nhàng có thể mang lại hiệu quả bền vững hơn là những lệnh cấm cứng nhắc. Đồng thời, các nhà làm chính sách và giới kinh doanh địa phương cũng nhận ra rằng cần phải thay đổi mô hình du lịch: chuyển từ hình thức "du lịch ghé thăm" nhanh chóng sang "du lịch trải nghiệm" sâu sắc. Mục tiêu là giữ chân du khách ở lại lâu hơn, khuyến khích họ tiêu dùng tại các nhà hàng, khách sạn địa phương để mang lại giá trị kinh tế thực sự, thay vì chỉ đến để chụp ảnh rồi rời đi trong vài giờ đồng hồ.
Cuộc chiến dưới chân núi Phú Sĩ thực chất là bài toán về sự cân bằng. Núi Phú Sĩ không đơn thuần là một phông nền hoàn hảo trên mạng xã hội; đó là biểu tượng tâm linh và văn hóa của người Nhật. Để du lịch thực sự bền vững, mỗi bước chân lữ hành cần học cách tôn trọng nhịp thở của vùng đất họ đi qua, bởi giá trị thực sự của một chuyến đi nằm ở sự hài hòa giữa con người và di sản, chứ không chỉ ở những bộ lọc màu trên màn hình điện thoại.
