VI
EN
Những ngày cuối năm, khi miền Bắc bắt đầu chạm ngõ mùa đông, những đợt không khí lạnh rét buốt đã giúp sườn núi Thanh Mai khoác lên mình một “tấm áo mới” khi rừng phong hương trước chùa Thanh Mai lặng lẽ đổi màu. Từng tán lá chuyển dần từ xanh sang vàng, rồi đỏ sẫm, trải dài theo triền núi.
Lá cây phong hương đổi màu vào mùa đông khi tiết trời miền Bắc trở lạnh
Sườn núi yên tĩnh và ngôi chùa hơn bảy thế kỷ
Chùa Thanh Mai nằm trên sườn núi Thanh Mai, còn gọi là núi Tam Ban, thuộc địa phận Chí Linh, tỉnh Hải Dương cũ, nay thuộc thành phố Hải Phòng. Ngôi cổ tự được xây dựng từ năm 1329, đến nay đã hơn 700 năm tuổi, là một trong những điểm tâm linh quan trọng của vùng Đông Bắc. Chùa được trùng tu và xây mới lại vào năm 2005 nhưng vẫn giữ được không gian thanh tịnh, tách biệt hẳn với nhịp sống đô thị.
Chùa Thanh Mai nằm tĩnh lặng giữa màu xanh cây cối trên sườn núi Thanh Mai
Chùa nằm ở độ cao 200 m trên đỉnh núi Thanh Mai - ngọn núi trải dài qua địa phận ba tỉnh Bắc Ninh (Bắc Giang cũ), Hải Phòng (Hải Dương cũ) và Quảng Ninh. Nhờ vị trí này, không gian quanh chùa quanh năm mát mẻ, yên ả, đặc biệt dễ chịu vào những ngày cuối năm, khi sương và gió lạnh khiến cảnh sắc thêm phần tĩnh lặng.
Rừng phong hương và mùa lá chuyển sắc
Phong hương còn được gọi là cây sau sau hay cây bạch giao là loài cây thân gỗ lớn, thường sinh trưởng ở những vùng có khí hậu lạnh của miền Bắc như Cao Bằng, Lào Cai (Yên Bái cũ), Quảng Ninh. Loài cây này có đặc tính đổi màu lá theo mùa và chính sự chuyển sắc ấy đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng vào mỗi độ cuối đông.
Tại chùa Thanh Mai, phong hương mọc dày thành rừng, trải rộng trên diện tích khoảng 15 ha. Những thân cây cao hàng chục mét đứng liền kề, tán đan vào nhau tạo thành một không gian khép kín vừa đủ nđể ánh sáng len qua từng kẽ lá. Trong khu rừng ấy có nhiều cây cổ thụ, thân lớn đến mức hai đến ba người ôm mới xuể, lặng lẽ đứng qua nhiều mùa gió mưa.
Con đường bê tông dài khoảng 1 km từ bãi đỗ xe lên đến sân chùa là nơi tập trung nhiều phong hương nhất. Vào mùa lá đổi màu, con đường này như được phủ lên một lớp màu mới. Lá vàng xen đỏ, rơi lác đác trên mặt đường, trên bậc đá, dưới gốc cây, tạo nên khung cảnh nên thơ trong bầu không khí trầm lắng. Người đi chậm lại, bước chân cũng nhẹ hơn, như sợ phá vỡ sự yên tĩnh vốn có của khu rừng.
Lá cây phong hương đổi màu trên nền xanh của núi Thanh Mai
Buổi chiều trên con đường lá phong
Ghé thăm chùa Thanh Mai vào đúng mùa phong hương thay lá, nhiếp ảnh gia Nguyễn Trọng Cung đến từ Hưng Yên (Thái Bình cũ) không giấu được ấn tượng trước khung cảnh nơi đây. Với anh, sắc vàng và đỏ của rừng phong hương gợi nhớ đến những thước phim Hàn Quốc từng xem, nhưng lại hiện diện trong một không gian của Việt Nam nên có cảm giác rất quen thuộc.
Theo anh Cung, phong hương ở chùa Thanh Mai khác so với phong hương ở Cao Bằng. Lá cây ít thùy hơn, màu sắc cũng trầm và nhạt hơn so với những khu rừng phong trên núi cao. Tuy vậy, điểm đặc biệt nằm ở tuổi đời của rừng cây và cách chúng mọc nối tiếp nhau trên sườn núi.
Lá cây phong hương tuy nhạt hơn so với những cây ở Cao Bằng nhưng chiếm ưu thế về số lượng, mang đến những mảng màu rộng lớn
“Phong hương ở đây đều là cây lâu năm, mọc trải dài liên tục nên khi vào mùa thay lá tạo thành những mảng màu rộng, nhìn rất đã mắt. Khi đặt trong không gian cổ kính của ngôi chùa, vẻ đẹp ấy càng rõ nét hơn, mang cảm giác của thời gian tích tụ lại”, anh chia sẻ.
Với cung đường trải bê tông từ bãi đỗ xe lên chùa chỉ có một vài đoạn dốc nhẹ, việc dạo bộ dưới tán phong hương trở thành một trải nghiệm dễ chịu, phù hợp cho cả những chuyến đi ngắn trong ngày.
Khi kết hợp với vẻ trầm lắng của ngôi cổ tự, khung cảnh như một bức tranh nhuốm màu thời gian
Theo kinh nghiệm của anh Cung, buổi chiều là thời điểm đẹp nhất để chụp ảnh tại rừng phong hương chùa Thanh Mai. Khoảng 15h - 16h, nắng dịu, chiếu ngược theo đường lên chùa làm nổi bật từng lớp lá vàng, lá đỏ, tạo chiều sâu cho khung hình. Buổi sáng, mặt trời thường bị che khuất bởi núi và tán cây, ánh sáng phẳng và kém sinh động hơn.
Để hòa vào khung cảnh, anh gợi ý du khách nên chọn những trang phục có tông màu sáng như trắng, đỏ hoặc các gam trung tính. Giữa rừng phong hương đang chuyển sắc, những gam màu ấy đủ để nổi bật mà không phá vỡ tổng thể yên bình của không gian.
Du khách nên ghé đến đây vào lúc chiều tà, mặc trang phục sáng màu, đơn giản để hài hoà với không gian
Những điểm dừng chân quanh rừng phong hương
Không chỉ có phong hương, dọc lối đi lên chùa Thanh Mai còn xuất hiện những cây dẻ, cây trám lâu năm mọc xen kẽ. Vào thời điểm cuối năm, hoa dẻ trắng nở rải rác giữa tán lá trám xanh và phong hương vàng - đỏ, tạo nên những mảng màu đan xen, khiến cảnh sắc thêm phần sinh động mà vẫn giữ được nét tự nhiên.
Ngoài việc vãn cảnh chùa, du khách có thể kết hợp ghé thăm đồi cỏ hồng ở sườn đồi Hố Giang, cách khu du lịch Côn Sơn khoảng 2 km. Đi xa hơn khoảng 20 km, cánh đồng hoa ly ven đê sông Kinh Thầy, thuộc phường Lê Đại Hành, TP Hải Phòng (phường Đồng Lạc, TP Chí Linh, tỉnh Hải Dương cũ) cũng là một điểm đến thu hút. Khi hoa nở rộ, những dải ly trắng, vàng, hồng trải dài theo con đê, mang đến một sắc thái khác cho chuyến đi cận Tết.
Cánh đồng hoa ly ven đê sông Kinh Thầy đang vào độ nở rộ
Giữa những ngày cuối năm bận rộn, rừng phong hương chùa Thanh Mai hiện ra như một khoảng lặng. Ở đó, thiên nhiên chuyển mình chậm rãi, ngôi chùa cổ lặng yên trên sườn núi và con đường lá phong trở thành nơi để người ta đi chậm, hít thở sâu hơn trước khi năm cũ khép lại.
