Tả Lèng vui trẩy hội xuân

Theo tài liệu, lễ hội Gầu Tào là một nét văn hóa truyền thống đặc sắc của người H’Mông ở Lào Cai, được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đây là lễ hội gắn với tín ngưỡng cầu con cái, sức khỏe và làm ăn thuận lợi. Khi lời khấn cầu trở thành hiện thực, gia đình sẽ tổ chức lễ để tạ ơn thần linh. Theo tiếng H’Mông, “Gầu Tào” có nghĩa là “địa điểm chơi” và lễ hội thường do ba gia đình có quan hệ huyết thống hoặc thông gia cùng tổ chức vào mùa xuân trong ba năm liên tiếp, mỗi năm dựng một cây nêu để lấy phúc, lấy lộc.

Bài liên quan

Văn hoá bản địa của người H'Mông trong ngôn ngữ trang phục

Người H'Mông - Bậc thầy phong thuỷ ở miền sơn cước

Ngày nay, Gầu Tào trở thành lễ hội vui xuân, cầu phúc truyền thống của cả bản làng, mong cho mưa thuận gió hòa, người người mạnh khỏe, nhà nhà yên vui. Lễ hội Gầu Tào năm nay diễn ra trong 2 ngày 28/02 và 01/03/2026.

Từ sáng sớm, không khí trong bản Tả Lèng đã rộn ràng. Người dân nô nức nối đuôi nhau trên những con đường ôm quanh núi, đi trẩy hội. Tất cả mọi người từ già đến trẻ đều chung niềm hân hoan thưởng thức những điệu múa rộn ràng, lắng nghe tiếng hát ngân vang.

Theo tiếng H’Mông, “Gầu Tào” có nghĩa là “địa điểm chơi” và lễ hội thường do ba gia đình có quan hệ huyết thống hoặc thông gia cùng tổ chức vào mùa xuân trong ba năm liên tiếp

Từ homestay, chúng tôi đi bộ một đoạn lên lưng đồi, có thể ngắm toàn bộ khung cảnh lễ hội trên quả đồi ở phía đối diện. Theo truyền thống, địa điểm hành lễ là đồi Hấu Tào (Đồi Hội), một quả đồi thấp, bằng phẳng, quay hướng Đông để cây nêu đón ánh mặt trời. Người H’Mông quan niệm đồi Gầu Tào tượng trưng cho phúc mệnh của gia chủ; không gian trũng phía trước biểu trưng cho sự đứt gãy, bất lợi; còn những ngọn đồi phía sau cao hơn tượng trưng cho sự phát triển, con cái hơn cha mẹ, tài lộc ngày càng nhiều.

Trang thông tin du lịch và phong cách sống Travellive+

Người H’Mông quan niệm đồi Gầu Tào tượng trưng cho phúc mệnh của gia chủ

Người ta chọn một cây tre to, cao, chắc chắn để làm cây nêu, trồng ở giữa một bãi đất bằng phẳng, rộng rãi. Các thiếu nữ khoe vẻ đẹp duyên dáng trong bộ trang phục truyền thống và cả những bộ trang phục dân tộc cách tân rực rỡ sắc màu, còn những chàng trai khỏe mạnh thì hăng hái tham gia các trò chơi dân gian và môn thể thao đặc trưng như ném pao, bắn nỏ, nhắm mắt bắt vịt, đánh cầu…

Trò ném pao được nhiều người hưởng ứng tham gia bằng cách chia thành nhiều nhóm nhỏ

Trong văn hóa người H’Mông, giã bánh dày là một phong tục mang ý nghĩa gắn kết cộng đồng

Trong số đó, trò ném pao được nhiều người hưởng ứng tham gia bằng cách chia thành nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm xếp thành hai hàng 8-10 người đứng đối diện nhau, liên tục ném, bắt quả pao. Có những người chơi ném pao thuần thục đến mức… nhắm mắt cũng bắt được pao. Trò đánh cầu cũng khá đặc biệt ở chỗ thay vì là quả cầu lông như thường gặp, người dân nơi đây sử dụng quả cầu hình tròn có hai cánh mỏng được làm bằng gỗ, vợt đánh cầu cũng là ván gỗ, mỗi lần đập cầu nghe vui tai.

Một hoạt động được mọi người chờ đón nhất chính là cuộc thi giã bánh dày. Trong văn hóa người H’Mông, giã bánh dày là một phong tục mang ý nghĩa gắn kết cộng đồng. Vào dịp Tết hay lễ hội, gạo nếp ngon được đồ chín rồi cho vào máng gỗ để giã. Hai người phối hợp nhịp nhàng, một giã một đảo, tạo nên không khí rộn ràng, vui tươi. Khi gạo đã dẻo, họ nặn thành những chiếc bánh tròn trắng mịn, tượng trưng cho sự no đủ, hạnh phúc và lòng biết ơn trời đất, cầu mong mùa màng bội thu.

Điều chúng tôi cảm nhận rõ nhất về lễ hội Gầu Tào chính là một không khí tràn ngập tình yêu. Những đôi thanh niên yêu nhau nói cười bẽn lẽn, những người mẹ địu con nhỏ trên lưng ôm ấp con bằng tình yêu ấm áp, những phụ nữ lớn tuổi tụm năm tụm ba giữa sân cười đùa đang che nắng cho nhau… Trên cả là tình yêu với núi rừng, với quê hương. Gương mặt người trở về nhà sau cả ngày vui chơi trong lễ hội Gầu Tào ánh lên niềm hạnh phúc - kiểu hạnh phúc nhẹ nhàng, thanh thản, thuần khiết mà có lẽ chỉ những người sống nương tựa vào thiên nhiên mới có được.

Chuyến du xuân chỉ mới bắt đầu, nhưng chứng kiến và cảm nhận không khí hạnh phúc diễn ra xung quanh, tôi cảm tưởng mình đã được ôm tất thảy vui sướng của cuộc đời vào lòng. Chúng ta đi quanh loanh chốn này chốn nọ, suy cho cùng, cũng chỉ để nắm bắt được những dáng hình khác nhau của hạnh phúc thôi mà, phải không?