VI
EN
Món ăn mộc mạc khó quên
Buôn Ma Thuột có nhiều thứ để nhớ: mùi cà phê rang trong gió sớm, những con đường rợp bóng cây, màu đỏ của đất bazan sau cơn mưa. Và trong bản đồ ký ức ẩm thực của thành phố ấy, bún đỏ luôn chiếm một vị trí đặc biệt.
Không ai biết chính xác món ăn này xuất hiện từ khi nào. Bún đỏ không gắn với một truyền thuyết nổi tiếng, cũng chẳng được sinh ra từ một nhà hàng lâu đời. Bún đỏ dường như lớn lên cùng những khu phố, những gánh hàng rong và nhịp sống thường ngày của Buôn Ma Thuột.
Bún đỏ gắn với những gánh hàng rong và nhịp sống thường ngày của Buôn Ma Thuột
Thoạt nhìn, nhiều người dễ nhầm bún đỏ với bún riêu hay canh bún miền Nam. Nhưng chỉ cần ăn vài miếng đầu tiên là có thể nhận ra sự khác biệt. Sợi bún ở đây lớn hơn hẳn, gần bằng chiếc đũa nhỏ. Khi được nhúng trong nồi nước dùng đang sôi, sợi bún chuyển sang màu đỏ cam đặc trưng, tạo nên cái tên đã theo món ăn suốt nhiều thập niên.
Màu đỏ ấy không quá rực rỡ mà giống màu đất bazan dưới nắng chiều. Trong tô bún, sắc đỏ của dầu điều hòa cùng màu gạch cua, màu cà chua và màu nước dùng tạo nên một tô bún vừa mộc mạc vừa khó quên.
Bún đỏ vốn nổi bật với sắc đỏ và kích thước sợi bún to hơn hẳn các loại bún thông thường
Nước dùng cũng là điều khiến món ăn này khác biệt. Không thanh như phở, không đậm như bún bò Huế, cũng không chua như bún riêu. Đó là vị ngọt được ninh từ xương trong nhiều giờ, kết hợp với riêu cua, thịt bằm, chả viên và đôi khi là những miếng xương heo mềm rục. Mọi thứ hòa quyện tạo nên một hương vị rất khó gọi tên nhưng lại rất dễ nhớ.
Có lẽ vì thế mà nhiều người Buôn Ma Thuột xem bún đỏ là món ăn của thành phố mình, giống như cách người Hà Nội nhắc đến phở hay người Huế nhắc đến bún bò.
Bún đỏ Thu và câu chuyện của một địa chỉ quen thuộc
Nếu hỏi người dân địa phương nên ăn bún đỏ ở đâu, cái tên Thu gần như luôn xuất hiện trong những câu trả lời đầu tiên bởi bún đỏ Thu đã có mặt trong cuộc sống hằng ngày của người dân trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột từ hơn 20 năm trước trên đường Phan Đình Giót.
Đến nay, dù đã chuyển về 26 Đinh Tiên Hoàng, không ít người vẫn quen miệng gọi là "bún đỏ Thu Phan Đình Giót". Điều đó phần nào cho thấy mức độ gắn bó của quán với người dân địa phương.
Bún đỏ Thu mang không khí đặc trưng của một quán ăn địa phương lâu năm
Ở đây, bún đỏ được nấu theo công thức gia đình đã duy trì qua nhiều năm. Nước dùng được ninh từ xương heo trong nhiều giờ. Sợi bún to, dai và giữ được độ chắc ngay cả khi ngâm lâu trong nước nóng. Tô bún thường có thịt băm, chả viên, riêu cua, trứng cút và các loại rau ăn kèm.
Điều thú vị là những thực khách lần đầu thường bị thu hút bởi màu sắc, nhưng thứ khiến họ quay lại lại là hương vị. Bởi phía sau màu đỏ nổi bật ấy là một sự cân bằng: đủ đậm để tạo dấu ấn nhưng không nặng nề, đủ béo nhưng không ngấy.
Năm 2023 là một dấu mốc đặc biệt với bún đỏ Thu khi quán được ê-kíp của Đài Truyền hình EBS (Hàn Quốc) lựa chọn ghi hình cho chương trình du lịch nổi tiếng World Theme Travel.
Chia sẻ về kỷ niệm này, chủ quán hiện tại cho biết: “Khi chương trình lên sóng, gia đình đã rất xúc động khi thấy món ăn quen thuộc của Buôn Ma Thuột được giới thiệu tới khán giả quốc tế một cách chân thực và đầy thiện cảm”.
Quán bún đỏ Thu từng được một đài truyền hình Hàn Quốc đến ghi hình và phát sóng tại Hàn Quốc
Theo chủ quán, trong quá trình thực hiện phóng sự, ê-kíp EBS đã dành nhiều thời gian tìm hiểu về món ăn, từ nguyên liệu, cách chế biến đến câu chuyện phía sau tô bún đỏ. Các phóng viên trực tiếp đến quán thưởng thức món ăn, ghi hình công đoạn nấu nướng và trò chuyện với gia đình về hành trình gìn giữ hương vị bún đỏ giữa lòng phố núi.
"Chúng tôi rất vui khi một món ăn bình dị của Buôn Ma Thuột được bạn bè quốc tế biết đến và yêu thích. Đó là niềm tự hào không chỉ của quán mà còn của ẩm thực địa phương", chủ quán chia sẻ.
Trong những buổi sáng se lạnh của phố núi, hình ảnh quen thuộc nhất có lẽ là những tô bún đỏ nghi ngút khói được đặt liên tục lên bàn. Người ta ăn nhanh trước giờ làm việc. Những nhóm bạn trò chuyện bên ly trà đá. Khách phương xa tò mò gọi món lần đầu.
Điều làm nên sức hấp dẫn của bún đỏ không nằm ở sự cầu kỳ. Món ăn này không sở hữu nguyên liệu đắt tiền, không có kỹ thuật chế biến phức tạp, cũng không được quảng bá rầm rộ như nhiều đặc sản khác. Thế nhưng qua nhiều năm, bún đỏ vẫn hiện diện trong đời sống người dân Buôn Ma Thuột một cách bền bỉ.
Ngày nay, du khách đến Buôn Ma Thuột có thể tìm thấy nhiều trải nghiệm hấp dẫn: những đồn điền cà phê, những bảo tàng kể câu chuyện Tây Nguyên hay những khu rừng còn nguyên vẻ hoang sơ. Nhưng giữa rất nhiều điều để khám phá, một tô bún đỏ vào buổi sáng vẫn là cách đơn giản nhất để hiểu thành phố này.
