Du khách Việt nói gì khi lần đầu ăn bốc trong bữa tiệc chay Sadya tại Keralam, Ấn Độ?

Khác với những bữa ăn quen thuộc sử dụng muỗng và nĩa, người dân bản địa thưởng thức Sadya theo kiểu ngồi xếp bằng trên sàn, trước mặt là một chiếc lá chuối lớn, đặt đầu lá về phía bên trái của người dùng và các món ăn lần lượt được phục vụ theo một trật tự nhất định.

“Ban đầu tôi khá bối rối vì không thấy dụng cụ ăn uống. Nhưng khi được hướng dẫn cách trộn cơm với các món ăn kèm bằng tay, trải nghiệm lại trở nên rất thú vị,” Lam Phương, du khách đến từ TP.HCM, chia sẻ.

Bữa tiệc truyền thống gắn với lễ hội Onam

Sadya gắn liền với Onam, lễ hội lớn nhất của người dân Keralam. Theo truyền thuyết, đây là dịp người dân tưởng nhớ vị vua huyền thoại Mahabali, người từng cai trị vùng đất này trong thời kỳ được xem là “thời đại vàng”, khi cuộc sống thịnh vượng và bình đẳng.

Để chào đón nhà vua trở về thăm thần dân mỗi năm một lần, người dân Keralam chuẩn bị một bữa tiệc lớn trong mỗi gia đình. Theo thời gian, Sadya trở thành phần quan trọng nhất của lễ hội Onam và là biểu tượng của sự sung túc, hiếu khách.

Người Keralam thậm chí còn có câu nói nổi tiếng: “kanam vittum Onam unnanam”, nghĩa là dù phải bán vàng hay tài sản quý giá, họ vẫn phải chuẩn bị Sadya vào dịp Onam.

Gói trọn tinh hoa đất trời trên chiếc lá chuối

Một mâm Sadya có thể gồm từ 24 đến 28 món, chủ yếu là các món chay truyền thống của Keralam. Món chính là cơm gạo đỏ, ăn kèm với nhiều loại cà ri và món rau như parippu (đậu lăng nấu với bơ ghee), sambar (món hầm rau và đậu lăng), avial, thoran hay olan. Đây đều là những món rau đặc trưng được chế biến cùng dừa và các loại gia vị địa phương. Bên cạnh đó còn có các món ăn kèm như papadam giòn, chuối chiên, dưa gừng, dưa xoài hoặc dưa chanh nhằm tạo sự cân bằng hương vị trong bữa ăn.

“Chiếc lá chuối trước mặt gần như kín hết chỗ chỉ sau vài phút. Mỗi món chỉ một ít nhưng khi ăn cùng nhau lại tạo nên nhiều tầng hương vị rất thú vị” - Vũ Đỗ, du khách đến từ Hà Nội, cho biết.

Bữa ăn thường kết thúc bằng payasam, món tráng miệng nổi tiếng của Kerala được nấu từ sữa hoặc nước cốt dừa, đường thốt nốt và gạo hoặc đậu. Sau đó, thực khách uống rasam hoặc sữa bơ để hỗ trợ tiêu hóa.

Bữa tiệc chay mang triết lý cân bằng

Sadya không chỉ chú trọng đến hương vị mà còn tuân theo triết lý ẩm thực Ayurveda với sự cân bằng của sáu vị cơ bản gồm ngọt, chua, cay, mặn, đắng và chát.

Nhờ vậy, dù có nhiều món ăn trong cùng một bữa, tổng thể vẫn hài hòa và không tạo cảm giác nặng bụng. Đối với du khách, trải nghiệm Sadya còn nằm ở cách ăn truyền thống. Thực khách dùng tay phải để trộn cơm với các loại cà ri, sau đó vo nhẹ thành từng phần nhỏ trước khi thưởng thức.

“Ăn bằng tay giúp mình cảm nhận được nhiệt độ của món ăn trước khi đưa lên miệng, tránh việc ăn quá vội khi thức ăn còn nóng. Các món trong Sadya cũng được chế biến với độ khô và độ ẩm vừa phải. Khi trộn cùng cơm, chúng tạo độ kết dính vừa đủ để có thể ăn bằng tay một cách dễ dàng”, anh Vũ cho biết thêm.

Một trải nghiệm không thể bỏ lỡ khi đến Kochi

Ngày nay, Sadya không còn chỉ xuất hiện trong các gia đình Keralam. Nhiều nhà hàng và khách sạn tại Kochi phục vụ bữa ăn này theo đúng truyền thống, đặc biệt trong dịp lễ hội Onam. Để thuận tiện cho du khách, Sadya thường được dọn trên bàn ăn, dù cách trình bày trên lá chuối và thứ tự các món vẫn được giữ nguyên như nghi thức truyền thống.

Với cách trình bày này, hàng chục món ăn được sắp xếp tỉ mỉ cùng hương vị phong phú, Sadya không chỉ là một bữa ăn mà còn là một nghi lễ ẩm thực. Đối với người Keralam, đó là ký ức về gia đình và những ngày lễ hội. Còn với du khách, Sadya là một cánh cửa để hiểu sâu hơn về văn hóa và đời sống của vùng đất được mệnh danh là “vùng đất của thượng đế”.

Phương Thảo là Biên tập viên của Tạp chí Travellive. Cô đam mê xê dịch và thích ghi lại những khoảnh khắc bằng máy ảnh tại mỗi vùng đất đặt chân đến. Du lịch, nghệ thuật, lifestyle là chủ đề viết lách yêu thích của Phương Thảo.

Bài và ảnh: Abbey Nguyen