Một tháng rộn ràng hương vị Hồi giáo ở Sài Gòn

Một khu chợ chỉ xuất hiện trong tháng lễ Ramadan

Ẩn mình trong con hẻm 157 trên đường Dương Bá Trạc (quận 8), khu chợ Ramadan là một điểm hẹn ẩm thực và văn hóa đặc biệt của cộng đồng người Hồi giáo tại TP.HCM. Không giống những khu chợ truyền thống tồn tại quanh năm, khu chợ này chỉ xuất hiện duy nhất trong tháng Ramadan - tháng lễ quan trọng nhất của người Hồi giáo.

Ramadan là tháng thứ 9 theo lịch Hồi giáo, gắn với truyền thống nhịn ăn từ lúc bình minh đến khi mặt trời lặn. Trong suốt khoảng thời gian này, các tín đồ kiêng ăn, kiêng uống vào ban ngày để hướng đến sự thanh lọc về tinh thần, lòng vị tha và lòng biết ơn. Khi mặt trời lặn, họ cùng nhau dùng bữa tối gọi là iftar - bữa ăn phá chay sau một ngày nhịn ăn.

Bài liên quan

Lăng mộ Hồi giáo với kỳ quan kính vạn hoa

Nét độc đáo của thánh đường Hồi giáo ở Tân Châu, An Giang

Chính từ nhu cầu chuẩn bị cho bữa iftar này mà khu chợ nhỏ trong con hẻm Dương Bá Trạc hình thành từ nhiều năm trước. Ban đầu, đây chỉ là nơi các gia đình người Chăm theo đạo Hồi trong khu vực tụ họp bán đồ ăn để phục vụ cộng đồng. Dần dần, chợ trở thành điểm quen thuộc mỗi mùa Ramadan, không chỉ với người Hồi giáo mà còn với nhiều người dân Sài Gòn muốn khám phá ẩm thực Halal.

Đối với nhiều người Hồi giáo tại TP.HCM, khu chợ không chỉ để mua bán thực phẩm mà còn là không gian gặp gỡ, trò chuyện, trao đổi và cùng cảm nhận bầu không khí thiêng liêng của tháng lễ. Sự tồn tại của khu chợ vì thế mang ý nghĩa văn hóa và tinh thần sâu sắc, góp phần giữ gìn bản sắc của cộng đồng Hồi giáo giữa lòng đô thị đông đúc.

Hương cà ri, thịt nướng và những món ăn Halal đặc trưng

Nếu đi sâu vào con hẻm trong những ngày Ramadan, điều đầu tiên dễ nhận thấy là mùi hương quyện trong không khí. Hương cà ri béo đậm, mùi thịt nướng tỏa khói nghi ngút, cùng mùi bánh ngọt thoang thoảng khiến cả con hẻm trở nên sống động.

Các quầy hàng được dựng khá đơn giản: một chiếc bàn nhỏ, vài khay thức ăn và tấm bạt che phía trên. Nhưng phía sau sự giản dị ấy là cả một kho tàng ẩm thực mang đậm dấu ấn Hồi giáo.

Nhiều món ăn quen thuộc với cộng đồng người Chăm xuất hiện ở đây như cà ri bò, cà ri gà, cà ri dê, thường được nấu với nước cốt dừa, gia vị đậm đà và ăn kèm bánh mì hoặc cơm. Bên cạnh đó là tung lò mò - loại lạp xưởng bò đặc trưng của người Chăm, được nướng thơm lừng trên bếp than.

Không thể thiếu các loại bánh và món ăn vặt như bánh bò thốt nốt, bánh hột mít, bánh Mã Lai, cùng nhiều món chiên, nướng được chế biến ngay tại chỗ. Một số quầy còn bán trà sữa, nước thảo mộc hay các loại nước ngọt để phục vụ bữa iftar.

Điểm đặc biệt là tất cả các món ăn ở đây đều tuân theo tiêu chuẩn Halal - nghĩa là phù hợp với quy định tôn giáo của người Hồi giáo. Nguyên liệu, cách chế biến và bảo quản đều phải đảm bảo những quy tắc nghiêm ngặt của đạo Hồi.

Dù vậy, giá cả ở khu chợ lại khá dễ chịu. Nhiều món chỉ dao động từ 10.000 đến 30.000 đồng, phù hợp với cả người dân trong khu vực lẫn những thực khách lần đầu ghé thăm. Chính sự giản dị và gần gũi này khiến khu chợ trở nên thân thiện với mọi người.

Con hẻm nhỏ bỗng hóa thành lễ hội ẩm thực

Từ khoảng 3-4 giờ chiều đổ đi, lượng người đến mua đồ ăn ngày càng đông, con hẻm Dương Bá Trạc gần như biến thành một “lễ hội ẩm thực thu nhỏ”. Người bán tất bật chuẩn bị món, khói bếp bốc lên nghi ngút, còn khách thì chen nhau lựa chọn những món ăn hấp dẫn.

Không khí ở đây vừa náo nhiệt nhưng vẫn mang nét thân tình của một khu chợ nhỏ. Người bán hầu hết là các gia đình sống trong khu vực, đã quen mặt nhau từ nhiều năm. Họ vừa bán hàng vừa trò chuyện với khách, tạo nên cảm giác gần gũi hiếm thấy giữa thành phố đông đúc.

Điều thú vị là ngày nay khu chợ không chỉ phục vụ cộng đồng Hồi giáo. Rất nhiều thực khách từ các quận khác cũng tìm đến để trải nghiệm ẩm thực Halal. Nhiều người lần đầu thử cà ri kiểu Hồi giáo hay lạp xưởng bò của người Chăm đều tỏ ra thích thú với hương vị khác lạ.

Với du khách nước ngoài, đặc biệt là những người quan tâm đến văn hóa Hồi giáo, khu chợ càng trở nên hấp dẫn. Họ có thể vừa thưởng thức món ăn Halal, vừa quan sát sinh hoạt đời thường của cộng đồng người Chăm theo đạo Hồi tại Việt Nam.

Những lưu ý nhỏ khi ghé thăm chợ Ramadan

Dù ngày càng được nhiều người biết đến, khu chợ Ramadan vẫn giữ nguyên đặc điểm của một khu chợ nhỏ trong hẻm dân cư. Con hẻm khá hẹp nên việc di chuyển bằng xe máy vào sâu bên trong sẽ không thuận tiện. Khách tham quan nên gửi xe ở các nhà dân gần đầu hẻm với mức giá khoảng 5.000 đồng mỗi xe, sau đó đi bộ vào chợ.

Thời điểm chợ đông nhất thường là từ giữa buổi chiều đến tối, đặc biệt vào những ngày cuối tuần. Nếu muốn cảm nhận không khí nhộn nhịp, du khách cũng nên chuẩn bị tinh thần cho việc con hẻm có thể khá đông người, đường đi chật chội và âm thanh hỗn tạp. Ramadan thường rơi vào khoảng cuối mùa khô ở TP.HCM, khi nhiệt độ ban ngày có thể khá cao khiến không gian càng thêm oi bức, bí bách, khách tham quan nên chuẩn bị sẵn tinh thần và vật dụng cá nhân phù hợp.

Do chợ diễn ra trong tháng Ramadan - một tháng lễ quan trọng của người Hồi giáo nên khi tham quan, du khách nên giữ thái độ tôn trọng văn hóa và phong tục của cộng đồng địa phương. Trang phục lịch sự, cư xử nhẹ nhàng và giữ vệ sinh chung là những điều nên lưu ý.

Chỉ xuất hiện trong khoảng một tháng mỗi năm, khu chợ Ramadan ở quận 8 giống như một “mùa lễ hội nhỏ” giữa lòng Sài Gòn. Đối với cộng đồng Hồi giáo, đó là nơi gắn kết và chia sẻ trong tháng lễ thiêng liêng. Còn với nhiều người dân và du khách, khu chợ là cơ hội để khám phá thêm một lát cắt văn hóa thú vị của thành phố - nơi những khác biệt được đón nhận bằng sự tò mò, cởi mở và niềm vui ẩm thực.

Bài: Quỳnh Mai - Ảnh: Nguyễn Trần Hiếu