VI
EN
Dòng chảy lễ hội giữa lòng Chợ Lớn
Đường Hải Thượng Lãn Ông nằm ở khu trung tâm Quận 5, kéo dài từ Võ Văn Kiệt đến Học Lạc, len mình giữa lòng Chợ Lớn - khu phố người Hoa lớn nhất TP.HCM. Con đường này có lịch sử hình thành từ thời Pháp thuộc, trải qua nhiều biến động đô thị và chính thức mang tên Hải Thượng Lãn Ông sau năm 1975. Qua thời gian, nơi đây không chỉ giữ vai trò là một tuyến giao thương quan trọng mà còn trở thành một phần ký ức đô thị gắn liền với đời sống sinh hoạt, văn hóa của cộng đồng cư dân khu vực.
Tháng 7/2010, phố Hải Thượng Lãn Ông được Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP.HCM ghi nhận là khu phố cổ lâu đời của thành phố, nhờ còn bảo lưu tương đối nguyên vẹn kiến trúc, không gian buôn bán và sinh hoạt văn hóa đặc trưng của cộng đồng Chợ Lớn.
Phố Hải Thượng Lãn Ông còn lưu giữ nhiều kiến trúc và cả nét văn hoá truyền thống của cộng đồng cư dân Chợ Lớn
Những ngày thường, Hải Thượng Lãn Ông mang dáng dấp trầm lắng của một con phố lâu đời. Nhưng cứ mỗi dịp lễ, đặc biệt là khi Tết Nguyên đán đến gần, không khí nơi đây lập tức thay đổi. Cả tuyến phố như được khoác lên mình tấm áo mới với sắc đỏ, vàng chủ đạo - những gam màu báo hiệu năm mới, may mắn và sum vầy. Đèn lồng treo san sát, câu đối đỏ trải dài trước cửa tiệm, bao lì xì, linh vật năm mới, hoa mai, hoa đào giả phủ kín vỉa hè, mặt tiền cửa hàng.
Không còn đơn thuần là một điểm mua sắm, Hải Thượng Lãn Ông trở thành nơi để người dân “đi chơi Tết sớm”. Nhiều người đến không hẳn để mua đồ, mà để dạo phố, ngắm nhìn không khí lễ hội, cảm nhận nhịp Tết đang dần lan tỏa giữa lòng đô thị.
Giống như phố Hàng Mã ở Hà Nội, Hải Thượng Lãn Ông là nơi người dân đến mua sắm đồ trang trí và tận hưởng không khí Tết sớm
Không khí Tết rạo rực từ sớm
Theo ghi nhận, khoảng một tháng trước Tết âm lịch, các cửa hàng trên phố Hải Thượng Lãn Ông đã bắt đầu bày biện đồ trang trí. Từ những ngày đầu còn lác đác vài gian hàng, con phố dần chuyển mình sang trạng thái rực rỡ, náo nhiệt. Càng gần Tết, đặc biệt vào buổi tối, cả dãy phố sáng rực ánh đèn, thu hút ánh nhìn của người đi đường và dòng người đổ về ngày một đông.
Dòng người đông đúc trên đường Hải Thượng Lãn Ông tối 8/2 dẫn đến tình trạng tắc nhẹ
Từ cuối tuần trước ngày 7 và 8/2, phố không chỉ được trang hoàng lộng lẫy mà còn tấp nập người qua lại. Những món đồ trang trí Tết được bày bán với đủ kích cỡ, kiểu dáng, từ đèn lồng truyền thống, câu đối, quạt trang trí, đến các loại đèn nháy, pháo hoa giấy, linh vật năm nay là những chú ngựa mang sắc đỏ, vàng. Các cửa hàng đều phủ kín sắc đỏ và vàng quen thuộc của ngày Tết, xếp nối nhau thành một dải màu liền mạch, khiến không khí trở nên rộn ràng và sôi động hơn cả các khu vực trung tâm.
Những cửa hàng đỏ rực nằm liền kề nhau tạo thành một dải sáng chạy dọc con phố
Dòng người đến phố cũng đa dạng. Có người đi mua sắm, có người chỉ ghé ngang chụp vài tấm ảnh, có gia đình đưa con nhỏ đi dạo phố. Chị Thủy, tranh thủ ngày cuối tuần đưa con đi chơi công viên, ghé qua Hải Thượng Lãn Ông để xem không khí Tết. Chị kể, từng đưa con đi chơi ở phố lồng đèn Lương Nhữ Học vào dịp Trung thu, nhưng khi Tết đến, khu vực này trở nên vắng vẻ. Ở gần hơn, phố Hải Thượng Lãn Ông trở thành điểm dừng chân tiếp theo, nơi chị chọn mua quạt trang trí, bánh chưng giả, cành mai và một chú ngựa đỏ mang ý nghĩa may mắn.
Nhiều người dân đã bắt đầu đi mua đồ về trang hoàng nhà cửa, chuẩn bị đón Tết
Những gian hàng nhỏ và nhịp sống mưu sinh
Không chỉ có các cửa hàng lớn, dọc theo phố còn xuất hiện nhiều quầy hàng lưu động. Trên vỉa hè, các loại đèn lồng, đèn nháy đủ màu sắc, hình dáng được treo, xếp thành từng cụm bắt mắt. Anh An, chủ một quầy bán lồng đèn, vừa sắp xếp hàng hóa vừa giới thiệu cho khách. Anh cho biết đã bán ở đây hơn hai tuần, những ngày gần Tết khách mới bắt đầu đông. Nhiều người ghé mua các dây đèn nhỏ để quấn cành mai, cành đào, trang trí ban công, cửa sổ. Đèn nháy bán chạy, nhưng đèn lồng vẫn là món đồ thu hút ánh nhìn của cả trẻ con lẫn người lớn.
Một góc khác trên phố Hải Thượng Lãn Ông tập trung nhiều cửa hàng bán đèn trang trí Tết
Cạnh những gian hàng rực rỡ ấy, vẫn có những cửa tiệm mang nét trầm lắng hơn: cửa hàng may trang phục thờ Bà, cửa hàng bán đầu lân, đồ cúng truyền thống của người Hoa. Không phô trương sắc màu, những cửa tiệm này lặng lẽ tồn tại như một lớp nền văn hóa, nhắc nhớ rằng con phố này không chỉ có lễ hội, mà còn là nơi lưu giữ những giá trị truyền thống song hành cùng nhịp sống hiện đại.
Nhà may trang phục thờ Bà ở quận 5, cạnh phố Hải Thượng Lãn Ông
Cửa hàng bán đầu lân gần khu phố lồng đèn Lương Nhữ Học
Đi dọc Hải Thượng Lãn Ông, người ta không chỉ dừng lại ở việc mua sắm hay ngắm phố. Từ đây, có thể dễ dàng kết nối đến các không gian văn hóa đặc trưng của Chợ Lớn như chùa Bà Thiên Hậu, các hội quán cổ của người Hoa: Nghĩa An, Tuệ Thành, Phúc Kiến; hay những con hẻm, tuyến phố mang dấu ấn kiến trúc cũ dọc Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Châu Văn Liêm. Xa hơn là chợ Bình Tây, chợ An Đông - những trung tâm giao thương gắn liền với lịch sử hình thành khu vực.
Những góc phố mang dấu ấn thời gian ở quận 5 cũng đang dần nhuộm màu đỏ rực của Tết
Trong dòng chảy ấy, Hải Thượng Lãn Ông không chỉ là một con đường, mà là một phần của không gian lễ hội rộng lớn hơn, nơi Tết không đến trong khoảnh khắc ngắn ngủi, mà lan tỏa, kéo dài, thấm dần vào nhịp sống thường ngày. Khi sắc đỏ phủ kín phố phường, khi dòng người chậm lại để ngắm nhìn, mua sắm, chuyện trò, cũng là lúc Tết đã thực sự chạm ngõ Chợ Lớn.
