VI
EN
“Cội Nguồn” của nữ họa sĩ Van Guillemin là một hành trình đi ngược vào bên trong, nơi con người tìm lại căn nguyên của chính mình để hiểu, để chấp nhận và để chữa lành. Không ồn ào, không áp đặt cách hiểu, những bức tranh của cô mở ra một không gian nơi người xem được chậm lại, lắng nghe và đối diện với chính mình. Triển lãm như một lời mời bước vào hành trình nội tâm, nơi ký ức, cảm xúc và những tầng sâu vô hình của con người dần được đánh thức.
“Cội Nguồn” là triển lãm đầu tiên của cô tại Việt Nam sau chuỗi trưng bày cá nhân tại Pháp, Italy và Dubai, một cột mốc đánh dấu hành trình nghệ thuật đang dần định hình rõ nét giữa hai dòng chảy văn hóa Đông – Tây.
Sinh năm 1994 tại Việt Nam và hiện sống tại Paris, Van Guillemin là một họa sĩ đương đại mang trong mình sự giao thoa giữa hai dòng chảy văn hóa
“Cội Nguồn” không bắt đầu từ bên ngoài, mà khởi sinh từ những gì sâu kín nhất
Một không gian giữa hữu hình và vô hình
Ấn tượng đầu tiên khi chiêm ngưỡng những tác phẩm của “Cội Nguồn” là cảm giác lơ lửng. Những hình thể trong tranh không hoàn toàn rõ nét, cũng không hoàn toàn trừu tượng; chúng dường như đang hiện ra rồi tan biến, tồn tại ở ranh giới mong manh giữa ký ức và hiện tại. Không có một câu chuyện tuyến tính, cũng không có một cách đọc duy nhất, mỗi tác phẩm giống như một cánh cửa, nơi người xem có thể bước vào bằng chính trải nghiệm và cảm xúc của mình.
Van Guillemin không cố gắng “giải thích” tranh của mình. Ngược lại, cô chủ động giữ lại những khoảng trống. “Tôi vẽ để người xem nhìn thấy họ, không phải tôi”, cô chia sẻ.
Không gian triển lãm “Cội Nguồn” mở ra như một hành trình quay về nội tâm
Trong không gian ấy, ranh giới giữa cái hữu hình và vô hình trở nên mờ đi. Những lớp màu, những vệt than, những cấu trúc hữu cơ chồng lên nhau tạo thành một dòng chảy cảm xúc liên tục, vừa dịu dàng, vừa dữ dội, vừa gần gũi, vừa xa xăm.
“Tôi luôn có cảm giác rằng linh hồn mình thuộc về một thời khác, một ký ức cổ xưa len lỏi trong tôi, thì thầm qua đôi tay, qua sắc màu, qua những khoảng lặng. Chính linh hồn ấy tôi trao gửi đến bạn, được vẽ bằng sự dịu dàng và ngọn lửa đam mê", Van Guillemin chia sẻ.
Hành trình ba chương: nhớ lại – chữa lành – thấu hiểu
"Cội Nguồn” được xây dựng như một hành trình gồm ba phần, liên kết với nhau như một vòng tròn khép kín.
Phần đầu tiên, “Những lời thì thầm của ký ức” mở ra một không gian của sự trở về. Không phải là một địa điểm cụ thể, mà là trở về với nội tâm, nơi lưu giữ những lớp ký ức sâu nhất: tuổi thơ, văn hóa, những cảm xúc đầu đời. Ở đây, “Cội Nguồn” không còn là khái niệm địa lý, mà trở thành một trải nghiệm tinh thần.
Những hình thể lơ lửng trong tranh gợi cảm giác giữa hiện diện và vắng mặt
Các lớp màu và chất liệu chồng lên nhau tạo nên dòng chảy cảm xúc liên tục
Sang đến phần thứ hai, “Ánh sáng từ những vết thương”, triển lãm đi vào những tầng sâu hơn của cảm xúc. Những tổn thương, những khoảng trống, những vết nứt không bị che giấu mà được đặt ra một cách trực diện, nhưng không phải để gây đau đớn, mà để chuyển hóa. Nghệ thuật ở đây không chỉ là đối tượng để chiêm ngưỡng, mà trở thành một dạng “liệu pháp” tinh thần.
Van Guillemin nhìn nhận hội họa như một hình thức tự chữa lành. “Những vết thương trong tranh không biến mất, chúng chuyển hóa thành sức mạnh, ánh sáng và nét đẹp", cô cho hay. Điều đáng chú ý là cách cô tiếp cận năng lượng nữ tính: mềm mại nhưng kiên định, mong manh nhưng bền bỉ như một hình ảnh ẩn dụ cho người phụ nữ đương đại.
Phần cuối, “Giữa hiện diện và vắng bóng”, đưa người xem vào một trạng thái lơ lửng. Ở đây, quá khứ không còn là gánh nặng, tổn thương không còn là rào cản. Con người đứng giữa hai bờ hiện hữu và hư vô, để nhìn lại chính mình một cách trọn vẹn hơn. “Cội Nguồn” lúc này không còn là điều cần tìm kiếm, mà trở thành một sự an trú.
Ba phần của triển lãm vì thế không tách rời mà vận hành như một chu trình: nhớ lại, chữa lành và thấu hiểu. Đó cũng là hành trình mà mỗi người, theo cách riêng, đều phải đi qua.
Ngôn ngữ tạo hình phản ánh sự giao thoa giữa nghệ thuật phương Tây và cảm xúc Á Đông
Giao thoa văn hóa giữa dòng chảy Đông - Tây
Sinh năm 1994 tại Việt Nam và hiện sống tại Paris, Van Guillemin là một họa sĩ đương đại mang trong mình sự giao thoa giữa hai dòng chảy văn hóa. Điều này thể hiện rõ trong ngôn ngữ hội họa của cô: một bên là cấu trúc, tư duy chịu ảnh hưởng từ nghệ thuật phương Tây; bên kia là chiều sâu cảm xúc và tính biểu đạt giàu chất Á Đông.
Từ nền tảng luật học đến hội họa, Van Guillemin chọn quay về với bản năng sáng tạo của mình
Ít ai biết rằng trước khi đến với hội họa, cô từng theo học luật kinh doanh quốc tế tại Toulouse (Pháp), một lựa chọn mang tính ổn định và an toàn. Việc rẽ hướng sang nghệ thuật không phải là sự từ bỏ, mà là một cách quay về với chính mình, nơi cảm xúc và bản năng sáng tạo trở thành điểm khởi đầu cho hành trình cá nhân. Có lẽ chính trải nghiệm này khiến tranh của cô mang một chất tự sự rất riêng, không kể lại câu chuyện cụ thể, nhưng luôn gợi mở một trạng thái: tìm kiếm, lạc lõng, khao khát thuộc về.
Thực hành của Van Guillemin mở ra những vùng giao thoa giữa ký ức cá nhân và trải nghiệm chung
“Paris cho tôi cách nhìn. Việt Nam cho tôi cảm xúc”, cô nói. Sự giao thoa này không tạo ra xung đột, mà trở thành nền tảng cho một phong cách cá nhân, nơi các yếu tố đối lập hòa quyện và bổ sung cho nhau.
Xem tranh của Van Guillemin, mỗi người sẽ nhìn thấy một điều khác nhau, tùy vào ký ức, trải nghiệm và trạng thái cảm xúc của chính mình. Có thể là một cảm giác thân thuộc khó gọi tên, một nỗi buồn mơ hồ, hay đơn giản là một khoảnh khắc tĩnh lặng hiếm hoi. Và có lẽ, chính trong việc từ bỏ nhu cầu phải hiểu, người xem mới thực sự có cơ hội chạm đến điều mà triển lãm hướng tới.
Nữ họa sĩ cũng cho biết cô mong muốn đi sâu hơn vào việc tìm hiểu văn hóa Việt Nam, đặc biệt trong hội họa. Với cô, đó không chỉ là cách làm giàu chất liệu sáng tác, mà còn là một hành trình tự nhận thức, hiểu để có thể kể lại, và kể theo cách của riêng mình.
Màu sắc, chất liệu và chuyển động hòa vào nhau, như một dòng chảy cảm xúc không tên
Ở một khoảng cách địa lý nhất định, việc quay về với văn hóa không còn là nghĩa vụ, mà trở thành lựa chọn có ý thức: chắt lọc, diễn giải và đưa những sắc thái Việt Nam vào một ngôn ngữ nghệ thuật có thể đối thoại với thế giới. Và có lẽ, đến cuối cùng, “Cội Nguồn” không phải là nơi để tìm về mà là thứ chỉ hiện ra khi ta đủ tĩnh lặng để đối diện với chính mình.
“Cội Nguồn - Origine” của họa sĩ Van Guillemin mở cửa tự do từ ngày 16 - 26/04/2026 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, 36 Lý Thường Kiệt, Cửa Nam, Hà Nội.
