VI
EN
Những âm thanh khẽ chạm vào cảm xúc
Có những âm thanh không vang lên ồn ào, nhưng có thể người nghe dễ dàng bước vào một thế giới khác của sự tĩnh tại. Hang drum là cách gọi mà anh Long và cộng đồng học viên của anh sử dụng cho loại nhạc cụ kim loại có âm sắc mềm và chạm vào cảm xúc. Trên thế giới, tên gọi kỹ thuật của nhạc cụ này là handpan.
“Hang” vốn là tên thương hiệu đã được PANArt (Thụy Sĩ) đăng ký bản quyền, còn handpan là thuật ngữ dùng để chỉ các nhạc cụ cùng dòng. Long Percussion (Mạc Thăng Long - nhà sáng lập Hang drum Vietnam) chọn cách gọi hang drum cho dễ hình dung với người mới, nhưng luôn giải thích rõ rằng nhạc cụ anh chơi thuộc nhóm handpan. Với anh Long, chỉ một lần chạm vào âm thanh ấy đã đủ để mở ra một hành trình dài của những rung động từ trực giác, mở ra những tầng cảm xúc khó nói thành lời.
Long Percussion, nhà sáng lập Hang drum Vietnam
Sinh ra và lớn lên trong môi trường âm nhạc chuyên nghiệp, được đào tạo tại nhạc viện từ nhỏ, anh Long từng gắn bó với bộ trống truyền thống nhiều năm. “Tôi học chuyên ngành trống nên ban đầu chỉ nghĩ đến việc tìm hiểu thêm một loại nhạc cụ mới. Hồi đó chưa hề có suy nghĩ sẽ theo đuổi dòng nhạc cụ này”, anh nhớ lại. Nhưng khi gặp hang drum, âm thanh mềm mại và tính “chạm” đặc biệt của nhạc cụ này đã lập tức cuốn anh vào một thế giới cảm xúc được dẫn dắt bằng rung động chứ không sử dụng bằng nhiều kỹ thuật phức tạp.
Ban đầu, anh Long đến với hang drum chỉ vì một sự yêu thích rất bản năng. Nhưng nhu cầu của cộng đồng đã khiến con đường rẽ sang hướng mà chính anh cũng không ngờ tới: “Tôi vốn đang làm giáo viên dạy trống rồi. Mọi người nghe tôi chơi thì cứ hỏi học, vậy là tôi dạy. Không phải chủ đích ngay từ đầu, mà là nhân duyên đưa đẩy”.
Âm thanh của handpan đưa người ta đến trạng thái thư giãn rất nhanh. Nó mềm, nó nhẹ và nó chạm vào cảm xúc
Trong cộng đồng hang drum do anh Long xây dựng - nhóm mà anh chọn cách gọi riêng để phù hợp với người học Việt Nam - anh đã tự nghiên cứu và phát triển phương pháp hướng dẫn mang phong cách rất riêng: gần gũi, chậm rãi, và phù hợp với tâm lý người học Á Đông. Sự kiên trì ấy đã giúp anh kết nối với hàng trăm học viên, khác với sự trầm tĩnh của anh ngày trước, anh cũng không ngờ chính âm nhạc lại mở cánh cửa bước ra thế giới cho mình.
Hang drum - Thanh âm của sự thư giãn và kết nối
Không cần nền tảng nhạc lý, không đòi hỏi kỹ thuật khó, handpan nhanh chóng trở thành nhạc cụ mà “ai cũng có thể chơi được”. Anh Long giải thích: “Tôi luôn mong những người không biết nhạc vẫn được chơi. Bộ môn này rất đặc thù, không biết nhạc lý vẫn học được. Điều đơn giản ấy giúp ai cũng có thể đến với nó”.
Và học viên đã tìm đến anh, ở nhiều độ tuổi, nhiều hoàn cảnh, với những lý do rất khác nhau. Có người tò mò vì âm thanh lạ, có người bị hút bởi sự mềm mại của nhạc cụ. Nhưng hơn 70% học viên của anh tìm đến vì nhu cầu chữa lành.
Khi âm thanh đi qua quá nhiều lớp lọc của đời sống, handpan trở về như một nhạc cụ nguyên sơ, chạm cảm xúc trước khi chạm vào tai
“Âm thanh của handpan đưa người ta đến trạng thái thư giãn rất nhanh. Nó mềm, nó nhẹ và nó chạm vào cảm xúc”, anh nói. Khi chơi những bài mềm mại, tiếng đàn tựa như một dòng nước nhỏ đang len vào tâm trí người nghe; khi chơi freestyle, âm sắc lại mở ra sự tự do hoàn toàn, người chơi không cần nghĩ đến kỹ thuật phức tạp, chỉ tập trung lắng nghe chính mình.
Sự “chữa lành” mà nhiều người cảm nhận không phải điều thần bí. Đơn giản là khi chơi, tâm trí được đưa vào sự tập trung tuyệt đối. “Khi học nhạc cụ này, bạn không có thời gian nghĩ đến việc khác. Nếu nghĩ chuyện ngoài là quên bài ngay. Người ta chuyển stress công việc sang ‘stress dễ chịu’ của việc tập trung vào âm thanh mềm mại”, anh Long cười.
Nhạc cụ này cũng đã có những câu chuyện đặc biệt. Như trường hợp một học viên từng điều trị tâm lý tại bệnh viện tâm thần: “Bạn ấy không nặng lắm nhưng phải vào viện. Một giáo viên trong cộng đồng hang drum vào dạy trong đó. Điều bất ngờ là ngày bạn ấy tốt nghiệp khóa học cũng là ngày bạn ấy ra viện, quay trở lại cuộc sống bình thường”. Khoảng thời gian 2-3 tháng ấy là minh chứng sống động nhất cho khả năng hỗ trợ tinh thần mà handpan có thể mang lại.
Với cộng đồng học viên của anh, handpan còn là nơi gặp gỡ những “người cùng tần số”: “Họ đến lớp, nói chuyện với nhau như đã quen lâu rồi. Tâm trạng nhẹ hơn, cảm giác được kết nối hơn. Chính nhạc cụ này đã giúp tôi - một người ít giao tiếp trở nên mở lòng và được kết nối nhiều hơn”.
432 Hz - Tần số dịu dàng của cơ thể
Một trong những yếu tố khiến hang drum trở thành nhạc cụ gắn liền với năng lượng tích cực là việc nó thường được điều chỉnh ở những tần số có tác động thư giãn lên cơ thể. Tần số mà anh Long chọn là 432 Hz, thay vì 440 Hz chuẩn phổ biến của các nhạc cụ hiện đại.
“Tôi luôn đặt câu hỏi và lắng nghe cảm nhận của chính mình”, anh Long nói. “Khi nghe 432 Hz, tôi thấy nó mềm mại, nhẹ nhàng. Những người thiền thường sử dụng tần số này vì nó tương đối tự nhiên và tăng khả năng tự chữa lành của cơ thể”.
Anh Long không xem 432 Hz là “tốt hơn” các tần số khác, đó là tần số anh cảm nhận phù hợp với phong cách và cảm xúc mà anh muốn truyền tải. Nhiều người nghe cũng chia sẻ rằng âm thanh này mang lại cảm giác dễ chịu, như một nền rung động giúp họ nhanh chóng bước vào trạng thái thư giãn.
Tần số 432 Hz giúp giảm nhịp tim và hỗ trợ cân bằng cảm xúc ở một số nhóm người
Về mặt kỹ thuật, tần số sẽ được đo bằng máy, đa số handpan được sản xuất theo 440Hz hoặc 432Hz. Ngoài ra, khi sản xuất video hoặc bản nhạc, các nhà sản xuất âm thanh có thể điều chỉnh ra các tần số 1111Hz, 852Hz… bằng kỹ thuật hậu kỳ.
Điều này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế từng công bố: tần số 432 Hz giúp giảm nhịp tim và hỗ trợ cân bằng cảm xúc ở một số nhóm người. Không phải “liệu pháp kỳ diệu”, nhưng là một rung động dễ chịu phù hợp cho thiền, yoga, trị liệu âm thanh, hay đơn giản chỉ để người nghe được thở sâu hơn.
Học để tìm lại chính mình và kết nối
Từ năm 2019 đến nay, sự thay đổi lớn nhất của anh Long không nằm ở kỹ thuật chơi mà ở cách dạy và cách cảm nhận học viên. Ban đầu, anh dạy freestyle hoàn toàn, để người học tự do. Nhưng càng nghiên cứu và phát triển, anh càng nhìn rõ nhu cầu của người học ngày nay: muốn được hướng dẫn bài bản, muốn hiểu “tại sao mình làm điều này”.
Anh đã tự xây dựng giáo trình riêng: có lời, không lời, phù hợp với mọi trình độ. “Giáo trình có lời tôi làm khoảng hai năm nay. Ngày trước thì không có nhạc cover, giờ tôi đã soạn giáo trình bài bản. Quan trọng nhất là mình dạy cái mình thích, cái mình thực sự tin”.
“Điều lớn nhất mà nhạc cụ này mang lại cho tôi là cơ hội được gặp nhiều người. Trái ngược với tôi trước đây, nhạc cụ này mở cho tôi một thế giới khác”...
Khi âm thanh đi qua quá nhiều lớp lọc của đời sống, handpan trở về như một nhạc cụ nguyên sơ, chạm cảm xúc trước khi chạm vào tai. Có lẽ chính điều đó khiến handpan không chỉ chữa lành người nghe, mà còn chữa lành cả người chơi. “Điều lớn nhất mà nhạc cụ này mang lại cho tôi là cơ hội được gặp nhiều người. Trái ngược với tôi trước đây, nhạc cụ này mở cho tôi một thế giới khác”.
Không màu mè, không thần thánh hóa, anh Long vẫn nhấn mạnh: “Nó chỉ là một nhạc cụ dễ nghe, dễ chơi. Nhưng khi bạn tập trung vào âm thanh mềm mại ấy, mọi căng thẳng tự nhiên giảm đi. Âm thanh vui thì vui lây, âm thanh buồn thì buồn lây, còn âm thanh này đưa bạn về sự nhẹ nhàng”.
Và có lẽ đó chính là sức mạnh lớn nhất của handpan: không cần hiểu nhạc lý, không cần cố gắng diễn giải, chỉ cần lắng nghe chính mình và để tiếng trống “kể” phần còn lại.
Trong thế giới hiện đại nơi trị liệu tinh thần trở thành nhu cầu thiết yếu, handpan không phải “phương thuốc”, càng không phải thứ huyền bí. Nó chỉ đơn giản là âm thanh nhưng là âm thanh của sự nhẹ nhàng, của những rung động tinh tế mà cơ thể dễ dàng đồng điệu.
Trong không gian tĩnh lặng, tiếng trống ngân như làn sóng nhỏ, chạm vào người nghe bằng một năng lượng hiền hòa. Với nghệ sĩ Long Percussion, đó không chỉ là nghề hay đam mê, mà là hành trình kết nối giữa người với người, giữa cảm xúc với âm thanh, giữa sự tĩnh tại và cuộc sống đầy chuyển động.
