VI
EN
Đi qua mùa thay lá trên những cung đường quen
Cuối tháng 1, chúng tôi rời TP.HCM khi nắng sớm vừa lên. Thành phố nhanh chóng lùi lại phía sau, nhường chỗ cho những đoạn đường dài thẳng tắp, hai bên là rừng cao su trải ra miên man. Tôi cảm giác rất rõ ràng rằng mình đang đi xuyên qua một mùa rất khác. Không phải mùa mưa, cũng chưa hẳn mùa khô rực lửa, mà là mùa cao su thay lá, một khoảng thời gian ngắn ngủi nhưng đủ để khiến cảnh quan miền Đông đổi sắc.
Trên con đường dẫn đến Vũng Tàu, các nông trường cao su nối tiếp nhau hiện ra: từ xã Cù Bị (huyện Châu Đức), qua Châu Thành, Xà Bang, Cẩm Đường. Mỗi khu rừng như mang một nhịp chuyển riêng. Có nơi lá vẫn còn xanh, chỉ lác đác vài tán cây chuyển vàng. Có nơi cả cánh rừng đã nhuộm một màu đỏ sậm, vàng úa, trải thành tấm thảm khô dày dưới chân. Lại có những khoảnh rừng khác, cây đã rụng gần hết lá, cành trơ trọi, khẳng khiu như đã rơi vào giấc ngủ lúc giao mùa.
Những sắc độ của rừng cao su mùa thay lá khi nhìn từ trên cao
Điều đặc biệt của mùa cao su thay lá là sự không đồng loạt. Cùng một tuyến đường, chỉ cần qua một khúc cua, cảnh sắc đã đổi khác. Chính sự đan xen ấy khiến chuyến đi trở nên thú vị hơn: mắt liên tục bị níu lại bởi những mảng màu thay đổi, tâm trí cũng vì thế mà chậm lại, lặng hơn giữa nhịp xe đều đều.
Những gam màu lặng lẽ của rừng cao su
Không rực rỡ theo kiểu bùng nổ, mùa cao su thay lá mang vẻ đẹp trầm lắng. Lá cao su khi chuyển màu không chỉ có một sắc. Đó là quá trình biến đổi từ xanh đậm sang xanh nhạt, rồi ngả vàng, cam, đỏ nâu trước khi rơi xuống. Dưới ánh nắng cuối tháng 1, những tán cây nhiều màu đứng cạnh nhau tạo nên cảm giác như một bức tranh chưa kịp hoàn thiện, nơi các gam màu vẫn đang tự tìm chỗ đứng của mình.
Lá cây chuyển sắc từ xanh sẫm sang vàng cam đến đỏ sậm trước khi rụng xuống
Ở những nông trường đã vào giai đoạn rụng lá mạnh, mặt đất phủ kín lớp lá khô. Mỗi bước chân đi qua đều phát ra tiếng xào xạc rất khẽ. Thi thoảng một cơn gió nhẹ thổi qua, cành lá rung lên như rùng mình một cái, rồi những chiếc lá nâu sẫm thả mình xuống mặt đất như cơn mưa báo hiệu mùa. Không khí khô, nhẹ, mang theo mùi ngai ngái của lá mục và đất đỏ bazan - thứ mùi quen thuộc của miền Đông Nam Bộ, nhưng trong mùa này lại trở nên rõ ràng hơn.
Có những đoạn rừng, cây cao su gần như trơ cành. Những thân cây xếp thành hàng thẳng tắp, đều đặn, vươn lên nền trời xanh nhạt, tạo thành những hàng dọc song song như được sắp đặt sẵn. Nhìn từ xa, những cành cây khẳng khiu giống như những cánh tay gầy guộc đang giơ lên bầu trời, vừa mạnh mẽ vừa mong manh. Cảnh tượng ấy gợi một cảm giác rất khác: không còn là sự xanh tốt quen thuộc của cao su mùa mưa, mà là một vẻ đẹp mộc mạc, tĩnh tại.
Những thân cây khô xếp thành hàng thẳng tắp, gam màu nâu xám tạo cảm giác như bước vào một khu rừng ma mị
Trong khoảnh khắc ấy, rừng cao su không còn đơn thuần là không gian sản xuất nông nghiệp. Nó trở thành một phông nền giàu cảm xúc, nơi người đi qua dễ dàng nảy sinh cảm giác chiêm nghiệm, như đang chứng kiến một nhịp thở chậm của thiên nhiên.
Những chuyển động lặng thầm trong rừng cao su mùa thay lá
Mùa cao su thay lá thường diễn ra từ cuối tháng 12 đến khoảng tháng 2-3, trùng với thời điểm giao mùa và cao điểm mùa khô ở Đông Nam Bộ. Với người dân địa phương, đây là chu kỳ quen thuộc của cây cao su - thời gian cây rụng lá cũ để chuẩn bị cho một đợt sinh trưởng mới. Nhưng với những ai chỉ tình cờ đi ngang qua, đó lại là một bất ngờ thú vị.
Giữa khung cảnh tưởng như tĩnh lặng ấy, nhịp lao động trong rừng cao su chưa bao giờ ngưng lại. Trên những con đường đất đỏ xuyên qua rừng, vẫn thấy bóng người đi cạo mủ từ sáng sớm, lặng lẽ giữa những hàng cây trơ cành. Lưỡi dao thoăn thoắt lướt trên thân cao su, những đường cạo mới hiện lên sắc trắng nhạt, nhựa mủ chảy chậm rãi vào chén hứng đặt sẵn. Khi lá đã rụng gần hết, không gian trong rừng trở nên thoáng đãng hơn, ánh nắng rơi thẳng xuống thân cây, soi rõ từng chuyển động.
Đến trưa, hoặc xế chiều, những thùng mủ được chất lên xe máy, xe công nông, theo các lối nhỏ men giữa rừng cao su để đưa ra điểm tập kết. Con đường bỗng trở nên dài hơn giữa những hàng cây khẳng khiu, nhưng cũng vì thế mà hình ảnh con người càng nổi bật: nhỏ bé nhưng bền bỉ giữa không gian rộng lớn. Rừng cao su có thể thay lá, nhưng cuộc sống thì không dừng lại, nhịp sinh hoạt vẫn tiếp diễn đều đặn như bao mùa khác.
Giữa mùa thay lá, nhịp lao động trong rừng cao su vẫn không ngừng nghỉ
Chính sự song hành giữa thiên nhiên đang chuyển mình và con người vẫn miệt mài lao động tạo nên một lớp nghĩa khác cho mùa cao su thay lá. Không chỉ là vẻ đẹp của cảnh sắc, đó còn là bức tranh đời sống lặng thầm của miền Đông Nam Bộ, nơi con người đã quen sống cùng rừng, đi qua mùa nào cũng vẫn gắn bó với những hàng cây thẳng tắp ấy.
Mùa cao su thay lá cũng không kéo dài. Chỉ sau vài tuần, những chồi non sẽ xuất hiện, phủ xanh trở lại các cánh rừng. Người ta có thể đi qua những cung đường này nhiều lần trong năm, nhưng chỉ vào thời điểm này, cảnh sắc mới mang dáng dấp hoang sơ và dịu dàng như vậy.
.jpg.jpg)
