Trung Đông đóng cửa không phận khiến hàng trăm chuyến bay quay đầu, hơn nửa triệu khách mắc kẹt

Ngày 28/2, các sân bay cửa ngõ quan trọng nhất thế giới đồng loạt ngừng hoạt động đã đẩy hàng trăm nghìn hành khách vào tình trạng mắc kẹt, tạo nên một kịch bản hỗn loạn chưa từng có tiền lệ do những biến động địa chính trị tại khu vực Trung Đông.

Bài liên quan

Những "sai lầm đắt đỏ" tại sân bay khiến hành khách mất tiền oan

Cục Hàng không yêu cầu tuyệt đối không để hành khách "mắc kẹt" tại sân bay dịp Tết

Tâm điểm của cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ việc Sân bay Quốc tế Dubai (DXB) và Sân bay Quốc tế Hamad (Doha) thông báo đóng cửa vô thời hạn vào ngày 28/2. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh xung đột quân sự giữa Israel và Iran leo thang đến đỉnh điểm. Loạt tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái nhắm vào các hạ tầng chiến lược đã buộc các quốc gia như UAE, Qatar, Jordan và Iraq phải phong tỏa bầu trời để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các chuyến bay thương mại.

Dữ liệu vận hành từ hệ thống theo dõi bay thời gian thực FlightRadar24 cho thấy một cảnh tượng kinh hoàng: hàng trăm phi cơ đang trong hành trình trên các đại dương đã đồng loạt thực hiện những cú quay đầu 180 độ. Đây được các chuyên gia gọi là cuộc "di cư ngược" lớn nhất lịch sử không lưu. Thay vì hạ cánh tại các trung tâm trung chuyển sầm uất ở vùng Vịnh, các chuyến bay từ châu Âu như Dublin, Warsaw hay Istanbul đã phải bay ngược trở lại điểm xuất phát dù đã đi được nửa chặng đường.

Đối với các đường bay dài từ Mỹ đi Ấn Độ hoặc Đông Nam Á, việc không phận Trung Đông bị phong tỏa buộc các cơ trưởng phải tìm kiếm những "phao cứu sinh" tạm thời. Nhiều chuyến bay đã phải hạ cánh khẩn cấp xuống Cairo (Ai Cập) hoặc Athens (Hy Lạp) để tiếp nhiên liệu và chờ đợi chỉ thị. Tại khu vực Nam Á, hành khách từ Sri Lanka hay Bangladesh cũng chịu chung số phận khi phải đáp xuống Oman thay vì điểm đến dự định là Dubai.

Số liệu thống kê sơ bộ từ Cơ quan Quản lý Sân bay Dubai cho thấy quy mô khủng khiếp của sự cố: chỉ trong 24 giờ đầu tiên, hơn 280 chuyến bay bị hủy bỏ hoàn toàn và ít nhất 250 chuyến khác bị hoãn không thời hạn. Với lưu lượng phục vụ trung bình 250.000 lượt khách mỗi ngày tại Dubai, ước tính tổng số hành khách bị ảnh hưởng trực tiếp trên toàn mạng lưới đã vượt con số 500.000 người.

Khác biệt hoàn toàn với những gián đoạn do thiên tai hay sự cố kỹ thuật thông thường, cuộc khủng hoảng lần này mang tính chất an ninh toàn cầu đặc biệt nghiêm trọng. Các báo cáo về vụ nổ và tên lửa xuất hiện trực tiếp tại các quốc gia vốn được coi là "vùng xanh" an toàn như UAE và Qatar đã khiến tâm lý hành khách rơi vào hoảng loạn.

Mike Boreham, một hành khách trên chuyến bay BA108 của British Airways, đã chia sẻ khoảnh khắc "đứng hình" khi đang ngồi trên khoang máy bay kín chỗ tại Dubai. Chỉ 10 phút sau khi phi hành đoàn thông báo hoàn tất thủ tục, cơ trưởng đã phải phát loa thông báo khẩn cấp về việc bầu trời chính thức đóng cửa. Hàng nghìn người như Mike đã phải rời máy bay, quay lại các nhà ga vốn đã rơi vào tình trạng quá tải trầm trọng.

Cơn địa chấn từ Trung Đông nhanh chóng lan rộng như một hiệu ứng domino sang các sân bay lớn tại châu Á. Tại Singapore, lúc 21:32 cùng ngày, Sân bay Quốc tế Changi đã phát đi thông báo khẩn về việc hủy hàng loạt chuyến bay đi và đến từ Abu Dhabi, Doha và Dubai. Giới chức Changi khuyến cáo hành khách tuyệt đối không di chuyển đến nhà ga nếu chưa có xác nhận mới, đồng thời cập nhật tình hình qua các nền tảng trực tuyến.

Việc các sân bay của Dubai và Doha bị thắt chặt không chỉ làm gián đoạn hành trình hiện tại mà còn gây ra tình trạng thiếu hụt chuyến bay trầm trọng tại các đầu cầu London, Paris, Sydney và New York. Do máy bay bị giữ lại tại vùng Vịnh, các chặng bay kế tiếp trên toàn thế giới bị đình trệ, khiến mạng lưới giao thương hàng không toàn cầu gần như tê liệt hoàn toàn.

Trước tình hình khẩn cấp, Emirates - "gã khổng lồ" hàng không khu vực đã lên tiếng xác nhận tạm dừng mọi hoạt động bay để đảm bảo an toàn cho hành khách và phi hành đoàn. Hãng đang nỗ lực hỗ trợ du khách đặt lại vé hoặc hoàn tiền, tuy nhiên tiến độ phụ thuộc hoàn toàn vào diễn biến chiến sự. Tương tự, Qatar Airways cũng đình chỉ toàn bộ mạng lưới bay tại Doha và khẳng định sẽ chỉ cất cánh trở lại khi các điều kiện an ninh cho phép.

Các chuyên gia hàng không và pháp lý đưa ra lời khuyên quan trọng cho hành khách trong thời điểm, hành khách cần chủ động kiểm tra, luôn theo dõi trạng thái chuyến bay qua email, tin nhắn hoặc ứng dụng chính thức của hãng trước khi khởi hành ra sân bay để tránh kẹt lại tại nhà ga quá tải. Đồng thời, du khách cần ưu tiên nhắn tin qua website hoặc mạng xã hội của hãng thay vì gọi hotline vì các tổng đài đang trong tình trạng nghẽn mạng.

Đặc biệt, hãy kiểm tra kỹ các điều khoản về "gián đoạn chuyến bay" hoặc "trường hợp bất khả kháng do chiến tranh" để yêu cầu bồi thường chi phí lưu trú và ăn uống phát sinh. Hiện tại, các cơ quan quản lý không lưu quốc tế vẫn chưa thể đưa ra mốc thời gian cụ thể cho việc mở lại bầu trời Trung Đông. Khi các bên liên quan vẫn đang trong thế đối đầu căng thẳng, ngành hàng không thế giới có lẽ phải chuẩn bị cho một cuộc khủng hoảng kéo dài, đòi hỏi việc tái cấu trúc lộ trình bay toàn cầu để thích nghi với thực tế mới đầy biến động.

Khánh Linh