Nằm giữa hai con sông Ouse và Foss thơ mộng của miền Bắc hạt Yorkshire (Anh quốc), York đẹp như một thành phố cổ tích, làm say lòng du khách với những thành trì và lâu đài kỳ bí, những giáo đường uy nghiêm cùng những quán rượu xây bằng đá.

Empty

Yorkshire là hạt lớn nhất nước Anh, với biểu tượng là hoa hồng trắng, huy hiệu của gia tộc York. Cuộc chiến hoa hồng giữa gia tộc York và Lancaster (có huy hiệu là hoa hồng đỏ) đã trở thành nguồn cảm hứng cho sự đối đầu giữa gia tộc Stark và Lannister trong Game of Thrones. Nơi đây có thành phố York, một trong những thành phố cổ kính và thơ mộng nhất ở châu Âu và là điểm đến làm say lòng du khách. Những cư dân bản địa ở York vốn là người Celt, nhưng qua nhiều thế kỷ bị người La Mã, Anglo-Saxon, Viking chiếm đóng và cai trị, York đã trở thành “bảo tàng” văn hóa sống động nhất của những nền văn minh từ cổ xưa đến hiện đại.

yock 3

Từ ga King's Cross ở London, chỉ mất 2 giờ lắc lư trên tàu là tôi đã đến York. Bên cạnh ga York có một quán bar tên là Chapter House. Cảm thấy mệt sau hành trình từ London, tôi rẽ vào bar ngồi nhâm nhi một khay charcuterie đậm đà cùng một ly Old Fashioned và nhìn ngắm phố phường qua kính cửa sổ rồi chợt nhận ra chút thời gian nghỉ chân ngắn ngủi đó là một trải nghiệm thật thú vị.

yock 9

York là thành phố duy nhất ở Anh vẫn còn giữ nguyên được tường thành bằng đá đã từng bảo vệ toàn bộ thành phố khỏi sự xâm lăng của người Viking. Với chiều dài còn lại chỉ 5 km, đây là một trong những tường thành cổ đẹp nhất tại châu Âu. Vừa tản bộ trên tường thành, tôi vừa có cơ hội chiêm ngưỡng vẻ đẹp của toàn thành phố.

Empty
Empty

Ngay dưới chân tường thành là tu viện St. Mary, hay nói đúng hơn là những tàn tích của nó. Được xây dựng từ thế kỷ XI, tu viện St Mary từng là tu viện dòng Benedict lớn nhất và giàu có nhất Yorkshire cũng như toàn miền bắc nước Anh. Năm 1539, tu viện St Mary đã buộc phải giao nộp tất cả tài sản cho vua Henry VIII khi ông giải thể các tu viện và thành lập giáo hội Anh trong cuộc cải cách tôn giáo, ly khai với Giáo hoàng ở Rome, truất ngôi vương hậu và kết hôn với Anne Boleyn. 

Empty

Ngày nay, tất cả những gì còn lại của tu viện là bức tường phía bắc và phía tây, vài gian thờ, một cánh cổng và nhà ở của tu viện trưởng (Abbot's House), đều nằm trong khuôn viên của Bảo tàng Yorkshire. Tu viện uy nghiêm của một ngàn năm trước, ngày nay là bãi cỏ nơi mấy con sóc chạy nhảy nô đùa. Abbot's House sau đó được gọi là King’s Manor. Vua Henry VIII đã sử dụng nó làm trụ sở của Hội đồng miền Bắc (đã giải thể vào năm 1641), sau đó Abbot's House trở thành nhà của Thống đốc York. Có lẽ đó chính là lý do nó vẫn còn tồn tại đến tận ngày nay. 

yock 6

Tôi quyết định rẽ vào Phòng trưng bày nghệ thuật York, cũng nằm trong khuôn viên Bảo tàng, để ngó nghiêng một chút. Đây là nơi có bộ sưu tập gốm sứ lớn nhất nước Anh cùng nhiều chương trình triển lãm nghệ thuật đương đại khác. Phòng trưng bày không lớn, bạn có thể đi hết một vòng ở đây trong vòng 30 phút.

Cạnh Bảo tàng York là York Minster, nhà thờ kiểu Gothic nguyên thủy lớn nhất nước Anh và lớn thứ hai tại Bắc Âu, với những mái vòm bằng đá rêu phong đón nắng mặt trời lấp loáng và tòa tháp đôi vươn lên nền trời, bên những rặng cây xanh thẳm. Nhìn từ trên cao, tôi đã thấy York Minster được xây hình chữ thập, tượng trưng cho niềm tin vào Jesus chết trên cây thánh giá.

Empty

Phải leo hơn 300 bậc mới lên đến đỉnh tháp, nhưng rất bõ công. Được xây từ hơn 500 năm trước, và cho đến giờ, đây vẫn là tòa nhà lớn nhất và đẹp nhất ở Yorkshire với một tầm nhìn tuyệt hảo.

Bên ngoài York Minster đã đẹp, nhưng bên trong mới thực sự là tinh hoa nghệ thuật kiến trúc châu Âu với những mái vòm chạm khắc tinh xảo và cửa sổ được ghép từ những mảnh kính màu cầu kỳ, tỉ mỉ, tạo thành 128 bức tranh theo các chủ đề tôn giáo.

Empty

Ra khỏi nhà thờ, tôi bắt gặp những bức tường đá và tòa nhà đá đổ nát cạnh những luống hoa hồng tường vi nở trắng bên thảm cỏ xanh mướt. Tất cả hình ảnh này đều gợi nhắc đến một thời hoàng kim của châu Âu trong các thế kỷ trước. Mỗi bước đi ở thành phố nhỏ bé và yên tĩnh này, tôi có cảm giác như thấy được linh hồn nước Anh nơi lối đi lát đá, trên những ngôi nhà gạch đỏ hay gạch trắng nẹp gỗ đen kiểu Tudor.

Empty

Chỉ cách York Minster một quãng ngắn là hàng loạt cửa hàng bánh kẹo xinh xắn. Tôi rẽ vào một cửa hàng kẹo có cái tên ngộ nghĩnh là Fudge Kitchen (Bếp Kẹo Dẻo), khá nổi tiếng ở Anh. Đến đây, ai cũng thích thú nhìn ngắm những cô gái mặc trang phục miền quê nước Anh làm kẹo ngay tại quán và nếm thử những viên kẹo hình vuông cắm trên que tăm đặt trên mặt kính làm quà cho khách đến thăm cửa hàng. Ngay gần đó là Chocolate Factory, một cửa hàng với vô số loại chocolate, nhiều đến mức có thể nghĩ nó là bảo tàng dành riêng cho món ăn ngọt ngào này.

Empty

Lang thang trên phố một lát, tôi dừng lại tại Guy Fawkes Inn để uống một tách trà chiều. Guy Fawkes là người đã chôn 36 thùng thuốc nổ dưới tòa nhà quốc hội ở London, dự định ám sát vua James I vào năm 1605. Kế hoạch bại lộ, ông bị bắt giữ và kết án ở mức cao nhất. Truyền thống thắp lửa hội và thiêu hình nhân Guy Fawkes đã được bắt đầu không lâu sau khi âm mưu thất bại, và đến tận bây giờ ông vẫn để lại một dấu ấn lâu dài trong lịch sử và văn hóa đại chúng qua các tác phẩm của Charles Dickens và John Lennon, loạt truyện tranh V for Vendetta cùng bộ phim chuyển thể hay nhóm tin tặc Anonymous. Guy Fawkes Inn chính là ngôi nhà nơi Guy Fawkes đã sinh ra, sau này được cải tạo thành một tiệm trà.

Empty

Chiều xuống rồi nhưng mặt trời lặn chậm, tôi tranh thủ khám phá phố cổ York dưới ánh nắng cuối ngày. Những con đường ở York đẹp như tranh, với những cửa hàng treo bảng bên ngoài những thanh sắt uốn lượn có hoa nở tươi tắn trên đầu những người dân và du khách. Khác với những thành phố như London hối hả sôi động, Manchester nhộn nhịp xe cộ, ở York có rất nhiều khu phố chỉ dành riêng cho người đi bộ và đi xe đạp, hoàn toàn không bị tiếng động cơ xe phá tan không khí trong lành và yên tĩnh.

Empty

Trong số những con hẻm nhỏ ở York, nổi tiếng nhất là The Shambles ngay trung tâm, được bình chọn là khu phố đẹp nhất nước Anh, đồng thời là khu phố Trung cổ được bảo tồn tốt nhất châu Âu. Thậm chí, The Shambles từng được nhắc tới trong cuốn sách Domesday với niên đại hơn 900 năm tuổi. The Shambles yên tĩnh với lối đi hẹp lát đá uốn lượn quanh co và những ngôi nhà được xây nghiêng đến nỗi người đứng trên gác nhà này có thể bắt tay người đứng trên gác nhà bên kia đường.

Empty

Nơi đây tập trung những quán rượu kiểu Yorkshire, những cửa hàng nhỏ xinh xắn bán trà, kẹo và đồ lưu niệm, chủ yếu là những món đồ mang đặc trưng của văn hóa đại chúng Anh như Sherlock Holmes, The Beatles, Doctor Who... Những năm gần đây, tại The Shambles xuất hiện thêm nhiều cửa hàng bán đồ lưu niệm ăn theo Harry Potter, được thiết kế và trang trí như một cửa hàng phù thủy ở Hẻm Xéo.

Empty

Nằm ngay trên phố The Shambles là một khu chợ bày bán nhiều loại đặc sản địa phương. Trước đây chợ tên là Newgate, giờ đây đã đổi tên thành chợ Shambles. Ở đây, có nhiều món ăn địa phương có tên rất lạ như món sữa chua đậu nành, cá hồi ướp tỏi xông khói, cà ri tôm… và đặc biệt là món xúc xích thịt heo kiểu Yorkshire. Nhưng sau cả ngày dài đi bộ, tôi quyết tự thưởng cho mình một bữa tối thịnh soạn ở Roots - nhà hàng nổi tiếng với bếp trưởng là người trẻ nhất từng giành được sao Michelin. Nhà hàng thường rất đông, nhất là cuối tuần, nên bắt buộc phải đặt bàn trước. Thực đơn của Roots được thay đổi theo mùa, với những món đặc sản Yorkshire kết hợp với sự sáng tạo của bếp trưởng, như cải xoăn trộn sữa chua cừu và hạt óc chó, cá chẽm nấu đại hoàng và đậu, thịt bò muối, bắp cải Savoy... Tôi thích thú nhất với món tráng miệng là bánh tiramisu cà rốt và diếp xoăn, ăn cực lạ miệng, nhưng vẫn rất ngon.

Empty
Empty

Ngày hôm sau, tôi khởi đầu hành trình của mình với Jorvik Viking Centre mà hôm qua chưa kịp vào xem. Du khách thường tới đây để khám phá văn hóa xứ York thời cướp biển Viking từ Scandinavia tràn qua rồi cai trị vùng đất này vào khoảng năm 875. Ấn tượng nhất ở đây là Jorvik tour, tôi được ngồi trên chuyến xe chạy chầm chậm, nhìn cảnh vật giống y như thành phố cảng miền bắc nước Anh thời xa xưa, với những túp lều rơm, thuyền gỗ lớn buộc thừng nằm gối lên bờ, những rổ mây đựng cá và những tấm lưới vắt phơi ngoài sân. Tôi không chỉ được cảm nhận lịch sử bằng thị giác và thính giác mà bằng cả xúc giác, vì toàn bộ khu vực ngập tràn vị mặn mòi của gió biển, của làng chài, thêm chút mùi gỗ, mùi rơm và mùi đất ẩm, tất cả đều mang chút gì đó bùi ngùi đầy hoài niệm.

yock 20

Vẫn trôi theo dòng lịch sử, tôi đi bộ qua Merchant Adventurers’ Hall, cách Jorvik Viking Centre chỉ 2 phút. Tòa nhà có khung gỗ kiểu Tudor này được xây dựng từ thời Trung cổ, đã hơn 600 năm tuổi và là một địa điểm ấn tượng của thành phố.

yock 21

Merchant Adventurers’ Hall từng là một trụ sở thương hội, nơi cấp giấy phép buôn bán, đi lại... cho các thương nhân. Vào thời điểm đó, các thương nhân không chỉ là những người buôn bán đơn thuần mà còn là những nhà phiêu lưu dày dạn, họ theo con đường tơ lụa tới phương Đông, dong buồm đến tiểu lục địa Ấn Độ và vượt biển qua Tân thế giới. Khi bản đồ còn chưa được vẽ hoàn chỉnh, họ chính là những người mở đường. Và Merchant Adventurers’ Hall chính là nơi để tôn vinh những người ấy. Ngày nay, không còn là một tòa nhà hành chính nữa, nơi đây có phần giống một bảo tàng hơn, với gần như toàn bộ nội thất vẫn được giữ nguyên suốt hàng trăm năm qua.

yock 22

Mải mê ở Merchant Adventurers’ Hall đến nỗi suýt quên cả giờ ăn trưa, tôi vội chạy qua Mr P’s Curious Tavern nhưng vẫn bị muộn giờ đã đặt bàn 30 phút. Tôi chỉ định ăn thật nhanh rồi đi chơi tiếp, nhưng rồi bữa trưa lại kéo dài hơn dự kiến một chút vì đồ ăn quá ngon. Nếu bạn có ý định nếm thử những món ăn truyền thống Yorkshire đích thực thì hãy ghé qua đây nhé.

Đích đến sau bữa trưa của tôi là Clifford - một trong những điểm đến đông du khách nhất xứ York, biểu tượng quyền lực của các vị vua thời Trung cổ. Từng hai lần bị cháy nhưng Clifford đã được xây lại dưới thời vua Henry III vào thế kỷ XIII. Vốn là tòa tháp canh của lâu đài Clifford, lại nằm trên đồi cao, nên đây là một điểm ngắm cảnh tuyệt đẹp. Đi bộ lên trên đỉnh tháp (khá dễ leo với khoảng 40 bậc), bạn có thể thu vào tầm mắt toàn bộ thành phố York bên dưới. Phải đứng đây mới hiểu cảm giác của một vị vua phương bắc, và cũng chẳng ngoa khi nói rằng York chính là một trong những nguyên mẫu của thành Winterfell trong Game of Thrones.

Empty

Từ trên đỉnh tháp Clifford, tôi phát hiện ra ở ngay bên dưới có một bảo tàng là Castle Museum và lập tức quyết định đây sẽ là điểm dừng chân tiếp theo của mình. Thật sự thì trước khi bước vào trong, tôi không biết chút gì về nội dung trong bảo tàng. Nghe tên gọi Castle Museum (Bảo tàng Lâu đài), tôi đoán là bên trong sẽ trưng bày mô hình các lâu đài? Hóa ra là không phải. Bên trong bảo tàng là những mô hình cầu kỳ, tái hiện cảnh đường phố, nhà cửa của xứ York thời quá khứ xa xôi. Tất cả đều lớn bằng kích cỡ thực tế của nguyên mẫu.

Những con đường nhỏ, những chiếc ô tô cũ, những ngôi nhà xinh xắn và những cửa hàng tỏa ánh đèn vàng ấm áp, không khác nhiều so với York hiện đại, dù bao nhiêu thời gian đã trôi qua thành phố này. Dạo bước trên những con đường này, tôi quên mất mình đang ở trong một bảo tàng mà cứ nghĩ mình đã bước vào cỗ máy thời gian, quay ngược về quá khứ. Có loa phát tiếng xe ngựa lộc cộc, tiếng trẻ con nô đùa, tiếng chó sủa... để cố gắng tái tạo không khí cổ xưa cho khách tham quan. Nhưng nếu quanh tôi không có những du khách khác thì khi bỗng nghe tiếng trẻ con cười trong một ngõ hẻm vắng tanh cũng thấy có chút rùng rợn...

Empty

Với những ai chỉ đến thăm York trong một kỳ nghỉ cuối tuần, thì như vậy cũng đã là khá trọn vẹn. Còn nếu dư dả thời gian, bạn có thể ghé lâu đài Howard. Lâu đài Howard cách trung tâm York khoảng 25 km nên muốn đến đây chơi thì bạn cần hẳn một ngày. Bạn có thể đến lâu đài Howard bằng bốn cách: thuê xe tự lái, đi taxi, đi xe bus, đi tàu hỏa rồi đổi sang xe bus (có tuyến xe bus dừng trước cổng lâu đài).

Tòa lâu đài nguy nga tráng lệ này thuộc sở hữu của dòng họ Howard quyền quý, được thiết kế theo phong cách Gothic với những mái vòm nhọn và những cửa sổ lớn. Đây là một trong số ít lâu đài vẫn thuộc sở hữu tư nhân ở Anh (rất nhiều gia đình quý tộc xưa đã dần sa sút và không thể giữ gìn, chăm sóc bất động sản của mình nên họ thường trao lại những lâu đài, vườn tược cho National Trust quản lý).

Empty

Những tín đồ điện ảnh sẽ nhận thấy lâu đài Howard rất quen thuộc, bởi nó thường xuyên được chọn làm bối cảnh trong nhiều bộ phim nổi tiếng như Barry Lyndon, Brideshead Revisited, A Tail Of Two Kitties... Mùa cao điểm du lịch ở lâu đài Howard là mùa đông, đặc biệt là dịp Giáng sinh, khi đó sẽ có một cây thông Noel khổng lồ được dựng lên và trang trí vô cùng lộng lẫy. Nhưng ngày thường thì lâu đài Howard cũng đã choáng ngợp lắm rồi. Không có một chút khiêm nhường, mà cũng chẳng cần phải thế, lâu đài Howard phô trương tất cả sự giàu sang, danh giá của gia đình quyền quý theo một cách đầy tự hào. Có thể nói, một chuyến đi dạo quanh lâu đài Howard giống như là bước chân vào thế giới của Downton Abbey vậy.

Từ lâu đài Howard trở về thành phố, trời đã ngả về chiều. Đây là ngày cuối cùng của tôi ở York. Có lẽ không còn đủ thời gian để ghé tiệm trà Betty's nổi tiếng nữa, tôi quyết định sử dụng chút thời gian còn lại của mình để vào thăm Bảo tàng Đường sắt Quốc gia, nằm ngay bên cạnh ga York. Hóa ra đây là một quyết định tuyệt vời, và tôi đã có một bữa trà chiều ngoài mong đợi ở một nơi không hề ngờ đến.

yock 25

Đây là một phần của Bảo tàng Khoa học và Công nghệ, là hiện thân ngành công nghiệp vận tải đường sắt hồi đầu thế kỷ XIX của Anh. Tôi không am hiểu về tàu hỏa lắm, nhưng cũng bị khu vực Tàu hỏa Hoàng gia hấp dẫn. Nơi đây trưng bày những toa xe mà các thành viên hoàng gia Anh đã từng sử dụng, đẹp và sang trọng cỡ nào thì có lẽ không cần phải mô tả.

Những ai không hứng thú với tàu hỏa thì hãy đi uống trà, bởi nằm ngay trong khuôn viên của Bảo tàng là một quán trà mang tên Countess of York (Nữ bá tước xứ York), vốn là một toa cũ của tàu tốc hành Phương Đông. Ngoài trà hoa hồng và trà hoa nhài kiểu Yorkshire thơm nức và cực kỳ nổi tiếng, Countess of York còn có những khay bánh ngọt và kẹo ngon mà lại đẹp mắt vô cùng.

yock 26

Rời khỏi Bảo tàng Đường sắt, tôi lại bước lên một con tàu khác, một con tàu thực sự để chia tay York. Điều đáng tiếc duy nhất của tôi khi đến York, đó là không thể ở lại lâu hơn và khám phá nhiều hơn thành phố này.

Empty
Empty