Phong tục chôn cất ở châu Á dần đổi thay

Thứ sáu, 18/10/2019, 06:00

Chôn cất người đã khuất trong những ngôi mộ được lựa chọn vị trí kĩ lưỡng để hợp phong thủy là một trong những truyền thống lâu đời của người dân châu Á. Tuy nhiên, truyền thống đó đang dần thay đổi trước tình trạng thiếu đất sinh sống như hiện nay.

Người dân châu Á vốn nổi tiếng với các phong tục tập quán lâu đời ăn sâu với tâm thức và đời sống của người dân, một trong số đó là phong tục chôn cất người đã khuất. Với người dân Á Đông, họ tin rằng các ngôi mộ không chỉ là nơi chôn cất người đã mất, mà còn là nhà của các hồn ma và linh hồn tổ tiên. Thế nhưng, dưới sức ép của bùng nổ dân số, đất đai sinh sống ngày một khan hiếm, phong tục chôn cất này đang ngày một đổi thay.

Ảnh: Finbarr Fallon

Ảnh: Finbarr Fallon

Mới đây, tác phẩm mới của nhiếp ảnh gia Finbarr Fallon - Dead Space (Không gian chết) - đã được ra mắt. Bộ ảnh là kết quả của chuyến đi thăm đến hầu hết các nghĩa trang ở Hồng Kông của anh, phản ánh mật độ dày đặc của các ngôi mộ trong không gian đô thị chật chội. Hàng trăm dãy đá dài vô tận nằm dọc theo sườn đồi. Chỉ có vài đốm màu xanh lá của cỏ cây ở giữa các khối đá xám xịt khắc các dòng chữ Trung Quốc. Những sườn núi này là "nhà" của hàng nghìn hài cốt của người Hồng Kông.

Ảnh: Finbarr Fallon

Ảnh: Finbarr Fallon

Ở Anh, các nghĩa trang thường bằng phẳng, cỏ cây xanh tươi tốt và rộng rãi như những khu vườn được chăm sóc, cắt tỉa cẩn thận. Tuy nhiên, ở Hồng Kông, điều kiện của người chết phản ánh thực trạng của người sống - không gian chật chội và chen chúc nhau.

Ảnh: Finbarr Fallon

Ảnh: Finbarr Fallon

Là nhà của 7,5 triệu người, Hồng Kông là một trong những thành phố có mức sống đắt đỏ nhất thế giới, với giá nhà cửa và đất đai cao ngất ngưỡng. Điều này đồng nghĩa với việc dân cư ở đây không chỉ đấu tranh để có được một ngôi nhà trong lúc còn sống, mà còn cả khi chết.

Ảnh: Finbarr Fallon

Ảnh: Finbarr Fallon

Những nghĩa trang tư nhân trong thành phố hiện đang bán đất với số tiền lên đến 36.000 đô la (khoảng 23 triệu đồng) và trong nhiều trường hợp, giá đất có thể tăng lên gấp 4 lần so với con số đó. Các mảnh đất ở nghĩa trang công cộng rẻ hơn, nhưng trên thực tế tất cả các ngôi mộ đều đã có chủ, chỉ còn lại vài mảnh đất có thể tái sử dụng nhưng phải đợi sau cuộc khai quật bắt buộc 6 năm sau.

Ảnh: Finbarr Fallon

Ảnh: Finbarr Fallon

Vì vậy, đa số người dân Hồng Kông đã chọn cách hỏa táng người thân quá cố của họ. Tuy nhiên, họ vẫn phải chật vật để kiếm được một chỗ trong nhà tang lễ nơi đặt các bình tro cốt, vì có hàng nghìn gia đình đang nằm trong danh sách đăng ký một không gian chỉ đủ cho một hoặc hai bình tro cốt nhưng có giá bằng một căn hộ hạng sang.  

44441474_401

Tình trạng tương tự cũng đang xảy ra ở Singapore. Bùng nổ dân số khiến không gian sống ngày càng khan hiếm hơn. Vì vậy, Chính phủ đã quyết định khai quật hàng nghìn nghĩa trang và các ngôi mộ để xây dựng đường cao tốc và nhà ở mới cho người dân.

photo-Aylwin-Tan.jpg-15

Ở Trung Quốc - quốc gia đông dân nhất thế giới - vấn đề thiếu đất đai cho 1 tỷ dân cư sinh sống và nơi chôn cất cho gần 10 triệu người chết mỗi năm cũng khiến Chính phủ và dân cư đau đầu. Có rất nhiều giải pháp được đề xuất để giải quyết tình trạng này. Bên cạnh những giải pháp tiêu cực như dùng vôi hóa lỏng hài cốt một phần để có chỗ trống chôn người khác hay thông qua xổ số để giành được chỗ trong nghĩa trang, có những biện pháp tích cực, thu hút nhiều sự chú ý như: nghĩa trang thẳng đứng.

HK_Tseung_Kwan_O_Chinese_Permanent_Cemetery_1

Những nghĩa trang này xây cao tầng để quan tài được sắp xếp gọn gàng. Phương pháp này đem lại hiệu quả không gian cao hơn 7 lần so với chôn dưới đất và bản thân công trình này cũng là một kiến trúc có điểm nhấn độc đáo.

Nhiều người cho rằng các nghĩa trang sẽ ngày một ít đi do sự gia tăng của không gian sống đô thị. Các thành phố đang thay đổi, vì vậy các phong tục tập quán cũng thay đổi theo và mọi người phải làm quen và chấp nhận điều đó. Chẳng hạn như ở Nhật Bản đã có hình thức nghĩa trang ảo mới, nơi mọi người có thể bày tỏ sự thương tiếc với người đã khuất qua màn hình máy tính của họ.

https___s3-ap-northeast-1.amazonaws.com_psh-ex-ftnikkei-3937bb4_images_5_7_8_3_11663875-1-eng-GB_ruriden-profile_20180118

Việc xây dựng các nghĩa trang ảo và lựa chọn hỏa táng cho người thân ngày càng gia tăng, phản ánh sự thay đổi văn hóa của người dân châu Á. Nhưng đồng thời điều này cũng đe dọa đến những tín ngưỡng, phong tục tốt đẹp, lâu đời như Tết Thanh Minh, phong tục đến thăm, dọn dẹp các ngôi mộ và bày tỏ sự tiếc thương, kính trọng đối với người đã khuất.

qingming festival

Những nghi thức này có ý nghĩa rất quan trọng trong văn hóa Á Đông vì người dân nơi đây rất coi trọng lòng hiếu thảo, chăm sóc người thân và kính trọng tổ tiên, mà việc tìm nơi yên nghỉ cuối cùng cho người đã khuất là cách để thể hiện điều đó. Vậy nên mọi người có thể sẽ cảm thấy tội lỗi và day dứt nếu họ không thể tìm được nơi xây mộ cho các thành viên trong gia đình.

https___s3-ap-northeast-1.amazonaws.com_psh-ex-ftnikkei-3937bb4_images_1_4_3_7_6627341-1-eng-GB_0615N-funeral

Bên cạnh đó, trong văn hóa Trung Quốc có một niềm tin lâu đời rằng các ngôi mộ nên được xây trên núi, đối diện với biển để hợp phong thủy, nhưng với tình trạng đất đai ngày càng khan hiếm và giá cả đắt đỏ, nhiều người đã chọn cách hỏa táng và giữ tro cốt người thân trên bàn thờ trong nhà. Dù điều này đi ngược với truyền thống nhưng mọi người không cần phải lo lắng về nhiều vấn đề và cũng không phải đi quá xa mới viếng được người thân.

Kiều Mai / Nguồn: CNN
LATEST NEWS
HOT DEALS
Trang thông tin du lịch và phong cách sống Travellive+
MAY YOU LIKE IT
BEST IN TRAVELLIVE